Raciborski PKS pokazał raport za 2025 r. Spółka żyje z dopłat i negatywnie ocenia perspektywy rozwoju regionu

Przesunięcia księgowe a rola rekompensat w rachunku zysków i strat

Pobieżna analiza przychodów ze sprzedaży PKS-u w Raciborzu mogłaby sugerować gwałtowne załamanie działalności podstawowej. W 2025 roku przychody netto ze sprzedaży wyniosły 24,14 mln zł, podczas gdy w prognozie na 2026 rok zaplanowano je na poziomie 13,75 mln zł. Taki spadek nie wynika jednak ze zmniejszenia liczby pasażerów, lecz ze zmian formalno-księgowych. Od września 2025 roku, zgodnie z indywidualną interpretacją Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznego transportu zbiorowego zostały wyłączone z opodatkowania VAT. W konsekwencji środki te przestały być ujmowane jako przychody ze sprzedaży, a zostały przeniesione do kategorii pozostałych przychodów operacyjnych.

Zmiana ta wywołuje wyraźną dysproporcję na poziomie wyniku ze sprzedaży. Strata na sprzedaży, która w 2025 roku wyniosła 7,82 mln zł, w prognozie na 2026 rok pogłębia się do 27,67 mln zł. Jest to jednak efekt wyłącznie bilansowy, gdyż po drugiej stronie pojawia się skokowy wzrost pozostałych przychodów operacyjnych – z 8,68 mln zł w 2025 roku do szacowanych 28,50 mln zł w roku 2026. To właśnie w tej pozycji uwzględniane są rekompensaty przekazywane przez organizatorów transportu. Dzięki temu ostateczny wynik operacyjny pozostaje dodatni i stabilny: w 2025 roku spółka osiągnęła 775,1 tys. zł zysku operacyjnego, a na rok 2026 prognozuje kwotę 711 tys. zł. Zysk netto za 2025 rok ukształtował się na poziomie 537,8 tys. zł, natomiast prognoza na rok kolejny zakłada wynik w wysokości 458 tys. zł.

Ekspansja operacyjna i rosnące koszty pracownicze

Po stronie kosztowej rachunku zysków i strat widoczny jest istotny wzrost wydatków operacyjnych, które z poziomu 31,96 mln zł w 2025 roku mają zwiększyć się do 41,42 mln zł w 2026 roku. Zwiększenie budżetu kosztowego o prawie 10 mln zł wiąże się z rozszerzeniem zakresu obsługiwanych tras. Z początkiem 2026 roku spółka przejęła realizację przewozów na dodatkowych liniach w powiecie wodzisławskim, co przełożyło się na konieczność zabezpieczenia odpowiedniego potencjału wykonawczego. Mimo spadku pracy przewozowej w 2025 roku do poziomu 4,03 mln wozokilometrów (wobec 4,17 mln wozokilometrów w 2024 roku), wskaźniki rentowności netto spółki uległy poprawie – z 1,70% do 2,30%.

Wzrost skali operacji wymagał zmian w strukturze zatrudnienia. Średnioroczne zatrudnienie w 2025 roku wynosiło 149,87 etatów, ale na dzień 31 grudnia 2025 roku osiągnęło już poziom 163,90 etatów. Wzrost dotyczył głównie grupy kierowców-konduktorów, których stan zatrudnienia pod koniec roku wzrósł do 98,87 etatów. Utrzymanie kadry w warunkach presji płacowej wiąże się ze znacznymi obciążeniami – przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w grupie kierowców wyniosło w 2025 roku 8 690,27 zł. Koszty wynagrodzeń wraz z narzutami stanowią ponad 58% wszystkich kosztów rodzajowych przedsiębiorstwa, będąc kluczowym elementem wpływającym na rentowność operacyjną.

Perspektywy rozwoju w trudnym otoczeniu rynkowym

Zarząd PKS-u w Raciborzu jednoznacznie wskazuje w sprawozdaniu, że przedsiębiorstwo prowadzi działalność w regionie o coraz bardziej ograniczonych perspektywach rozwoju. Na gospodarkę finansową spółki niekorzystnie wpływają uwarunkowania demograficzne, niepewność na rynku paliw, wzrost płacy minimalnej oraz spadek zainteresowania komercyjnymi przewozami dalekobieżnymi, z których rentowność utrzymała jedynie linia do Katowic przez Gliwice.

W tych warunkach głównym filarem stabilności staje się oparcie działalności na długoterminowych umowach o świadczenie usług publicznych, zawieranych z Powiatem Raciborskim i Powiatem Wodzisławskim oraz samorządami gminnymi. Szansą na utrzymanie płynności i dalsze funkcjonowanie jest stałe pozyskiwanie przez organizatorów dopłat z Funduszu rozwoju przewozów autobusowych (FRPA) oraz pozyskiwanie środków zewnętrznych na wymianę wyeksploatowanej floty pojazdów. Dalszy rozwój spółki będzie wprost zależny od zacieśniania współpracy z lokalnymi samorządami oraz racjonalnego dopasowywania oferty przewozowej do realnych potrzeb mieszkańców.