Polichromie mariackie w Raciborzu

- To druga taka wystawa w Polsce, pierwsza, która prezentuje dodatkowo różnorodne inne projekty mistrza - przekonuje Marta Kłak-Ambrożkiewicz, kustosz Muzeum Narodowego w Krakowie - Domu Jana Matejki. Raciborskie Muzeum sprowadziło około 50 dzieł malarza, prezentując je od dziś na wystawie Matejko monumentalny. To najważniejsze tegoroczne muzealne wydarzenie w naszym mieście.

Komitet parafialny nie zaprosił Jana Matejki do konkursu na zaprojektowanie polichromii mariackich, bo uznano, że jego domeną jest tylko malarstwo historyczne. - Z niego też Matejko jej znany, kojarzony z wielkimi scenami historycznymi, uważany za scenografa polskich dziejów - dodaje Marta Kłak-Amrożnkiewczi. Zaproszeni twórcy zawiedli jednak mocodawców. Żadna z przedstawionych prac nie zyskała aprobaty. Dopuszczono więc Matejkę. - W szufladzie miał przygotowane projekty, wszystkie przemyślane w każdym calu - komentuje kustosz. W oparciu o nie, na przełomie lat 80. i 90. XIX wieku, wykonano polichromie dla najsłynniejszego kościoła w Krakowie. - Marzył o polichromiach już od lat 60., ale nie miał do nich szczęścia. Nie zrealizowano na przykład jego projektów dla jednej z kaplic na Wawelu czy sali posiedzeń magistratu w Pałacu Wielkopolskich. Polichromie mariackie były więc jego twórczym spełnieniem - przekonuje Marta Kłak-Amrożkiewicz.

Ze względu na ograniczone powierzchnie wystawiennicze, w Raciborzu pokazywanych jest tylko kilkadziesiąt projektów, w tym jednak słynne anioły, do których mistrz był szczególnie przywiązany. - Wyłaniają się z kwiatów, grają na chwałę Matki Bożej i śpiewają litanię - dodaje kustosz. Poleca obejrzeć też projekty rozet, a ponadto cztery z jedenastu fragmentów Dziejów cywilizacji ludzkości, wykonanych na zlecenie Politechniki Lwowskiej. Dodajmy, że Matejko nie wziął za polichromie ani grosza. Podarował je Kościołowi i miastu Kraków.

Wystawa Matejko monumentalny zostanie otwarta dziś o 17.00 w budynku przy Gimnazjalnej. Do południa w Muzeum trwała X jubileuszowa sesja muzealno-konserwatorska. Referaty wygłosili: mgr inż. Piotr Sworzeń - Konserwacja zabytkowych militariów ze zbiorów Muzeum w Raciborzu; prof. Ireneusz Płuska - Udział konserwatora w ekshumacji - zwłok gen. Władysława Sikorskiego; prof. Jacek Owczarek - Sztuka w otoczeniu Henryka Dietla; mgr Dominik Mączyński - Oświetlenie architektury historycznej - piękna iluminacja czy tani blichtr? oraz mgr Krystyna Kozieł - Prace konserwatorskie w Domu Jana Matejki w Krakowie

(waw)