Polityczny spór dwóch posłów z Raciborza. Tym razem chodzi o miliardową inwestycję i odpowiedzialność za decyzje

Sprawa Elektrowni Ostrołęka C, która miała być jednym z największych projektów energetycznych realizowanych za rządów Prawa i Sprawiedliwości, ponownie znalazła się w centrum zainteresowania. Tym razem za sprawą interpelacji posłanki Gabrieli Lenartowicz (KO), która zwróciła się do ministra aktywów państwowych o informacje dotyczące rozliczeń inwestycji oraz odpowiedzialności osób zasiadających w organach spółek Skarbu Państwa.

To kolejny rozdział politycznego sporu między dwojgiem raciborskich posłów – Gabrielą Lenartowicz i Pawłem Jabłońskim. W kampanii przed wyborami parlamentarnymi w 2023 roku Jabłoński, wówczas jeden z czołowych polityków PiS i wiceminister spraw zagranicznych, krytykował Lenartowicz w związku z jej działalnością w Radzie Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Zarzucał jej m.in. kwestie związane z pełnieniem tej funkcji.

Sprawa została skierowana do organów ścigania. Prokuratura nie dopatrzyła się jednak popełnienia czynu zabronionego w działaniach posłanki. Lenartowicz złożyła natomiast zawiadomienie dotyczące składania fałszywych oskarżeń pod jej adresem.

Teraz role się odwracają. Nazwisko Pawła Jabłońskiego pojawia się w dokumentach dotyczących odpowiedzialności za projekt Ostrołęka C. Posłanka podnosi temat w interpelacji poselskiej, na którą odpowiedział minister Wojciech Balczun.

Czytaj także: Przedwyborcze starcie przed drzwiami prokuratury. Wiceminister vs. posłanka

Ostrołęka C i setki milionów złotych strat

Projekt budowy bloku węglowego Elektrowni Ostrołęka C był realizowany przez spółki Skarbu Państwa – Enea i Energa. Inwestycja została rozpoczęta mimo braku pełnego finansowania, a następnie przerwana. Najwyższa Izba Kontroli wskazywała, że rozpoczęcie budowy w takich warunkach wiązało się z bardzo wysokim ryzykiem i mogło prowadzić do niegospodarności.

W związku z projektem prowadzone są obecnie działania zmierzające do ustalenia odpowiedzialności osób, które podejmowały decyzje dotyczące inwestycji.

W odpowiedzi na interpelację Gabrieli Lenartowicz Ministerstwo Aktywów Państwowych poinformowało, że w spółce Enea powołano pełnomocnika zajmującego się m.in. projektem Ostrołęka C oraz reprezentowaniem spółki przed organami ścigania.

Jak przekazano, Enea prowadzi obecnie dwie sprawy cywilne – jedną przeciwko byłym członkom organów spółki, a drugą przeciwko ubezpieczycielom w ramach polis odpowiedzialności członków władz spółek (D&O). Równolegle trwa postępowanie karne.

Paweł Jabłoński wśród osób objętych pozwem

Największe zainteresowanie w Raciborzu budzi informacja dotycząca Pawła Jabłońskiego. Jak wynika z odpowiedzi resortu, pozew cywilny Enei przeciwko byłym członkom organów spółki obejmuje również byłego członka Rady Nadzorczej Enea S.A. Pawła Jabłońskiego.

Polityk pełnił funkcję wiceprzewodniczącego rady nadzorczej Enei w latach 2018–2019. Z informacji przekazanych przez ministerstwo wynika, że za pełnienie tej funkcji otrzymał łącznie 138 649,62 zł brutto, czyli 103 422,12 zł netto.

Ministerstwo poinformowało także, że prowadzone postępowania obejmują byłych członków organów spółki, w tym członków rady nadzorczej.

Jednocześnie podkreślono, że zarówno postępowanie karne, jak i część analiz dotyczących odpowiedzialności konkretnych osób znajduje się nadal na etapie wyjaśniania. Nikomu nie przedstawiono dotychczas zarzutów.

Pytania o rolę polityków

Gabriela Lenartowicz w swojej interpelacji pytała m.in., czy Paweł Jabłoński, pełniąc funkcję w Radzie Nadzorczej Enei, reprezentował politykę rządu Mateusza Morawieckiego oraz czy jego działalność w spółce była związana z pełnionymi funkcjami publicznymi.

Jabłoński należy do grona polityków blisko związanych z byłym premierem Mateuszem Morawieckim. W ostatnich miesiącach jego środowisko polityczne skupione w stowarzyszeniu Rozwój plus znalazło się jednak w trudnej sytuacji wewnątrz PiS. Grozi im usunięcie z parti.

Dla mieszkańców Raciborza sprawa ma dodatkowy wymiar, ponieważ dotyczy dwóch lokalnych polityków reprezentujących przeciwne obozy polityczne.

Gabriela Lenartowicz od lat związana jest z Platformą Obywatelską i działalnością samorządową oraz parlamentarną. Paweł Jabłoński, również raciborzanin, zrobił karierę w administracji rządowej – był m.in. sekretarzem stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz wiceministrem spraw zagranicznych w rządzie Mateusza Morawieckiego.

Sprawa Ostrołęki C nie jest jeszcze zakończona. Toczą się postępowania sądowe i prokuratorskie, które mają odpowiedzieć na pytanie, kto ponosi odpowiedzialność za decyzje dotyczące inwestycji wartej miliardy złotych i straty, które według wcześniejszych szacunków sięgają setek milionów złotych.

Interpelacja nr 15945 do ministra aktywów państwowych w sprawie rozliczenia projektu budowy Elektrowni Ostrołęka C oraz odpowiedzialności członków rad nadzorczych spółek Skarbu Państwa

Zgłaszający: Gabriela Lenartowicz

Szanowny Panie Ministrze,

w ostatnim czasie w przestrzeni publicznej pojawiły się informacje o działaniach Ministerstwa Aktywów Państwowych polegających na powoływaniu w spółkach Skarbu Państwa pełnomocników ds. rozliczeń, których zadaniem ma być aktywne monitorowanie postępowań, audytów oraz spraw zgłaszanych do organów ścigania w związku z możliwymi nieprawidłowościami z okresu poprzednich rządów.

W doniesieniach medialnych powraca także kwestia odpowiedzialności za decyzje dotyczące budowy bloku węglowego Elektrowni Ostrołęka C – jednej z największych i najbardziej kontrowersyjnych inwestycji energetycznych ostatnich lat.

Jak wynika z tych informacji, projekt realizowany przez spółki Skarbu Państwa Enea i Energa został rozpoczęty mimo braku zapewnionego finansowania i ostatecznie zakończył się przerwaniem budowy oraz znacznymi stratami finansowymi. Najwyższa Izba Kontroli wskazywała, że rozpoczęcie budowy w warunkach braku finansowania było działaniem obarczonym wysokim ryzykiem i mogło nosić znamiona niegospodarności.

Według dostępnych informacji zarząd spółki Enea podjął decyzję o dochodzeniu roszczeń wobec byłych członków zarządu oraz rady nadzorczej spółki w związku z decyzjami dotyczącymi inwestycji w blok Ostrołęka C. Wartość roszczeń ma sięgać ponad 656 mln zł, a pozew obejmuje osoby zasiadające w radzie nadzorczej spółki w latach 2018–2019, w tym m.in. Pawła Jabłońskiego, wiceprzewodniczącego rady nadzorczej Enei.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

- Czy w spółkach zaangażowanych w projekt Ostrołęka C zostali powołani lub planowane jest powołanie pełnomocników ds. rozliczeń, których zadaniem będzie monitorowanie postępowań i wspieranie działań prawnych zmierzających do odzyskania środków publicznych?
- Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych analizuje zakres odpowiedzialności członków rad nadzorczych spółek Skarbu Państwa za decyzje dotyczące projektu Ostrołęka C?
- Czy w związku z ustaleniami audytów lub analiz prawnych spółek Skarbu Państwa zostały skierowane zawiadomienia do prokuratury dotyczące tej inwestycji? Jeśli tak – kiedy oraz przez jakie podmioty?
- Na jakim etapie znajdują się obecnie postępowania dotyczące odpowiedzialności osób podejmujących decyzje w sprawie budowy bloku węglowego Elektrowni Ostrołęka C?
- Czy wśród osób objętych roszczeniami lub zawiadomieniami znajdują się członkowie rad nadzorczych spółek energetycznych z okresu realizacji projektu, w tym Paweł Jabłoński, który pełnił funkcję wiceprzewodniczącego rady nadzorczej Enei?
- Jakie wynagrodzenie z tego tytułu pobrał za czas pełnienia funkcji? Czy łączył ją z pełnieniem funkcji w administracji rządowej w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, a następnie funkcji wiceministra spraw zagranicznych w rządzie Mateusza Morawieckiego? Czy podejmując decyzje w radzie nadzorczej, reprezentował politykę rządu?
- Jakie działania podejmuje obecnie Ministerstwo Aktywów Państwowych w celu odzyskania środków publicznych utraconych w wyniku realizacji i przerwania projektu Ostrołęka C?
- Czy resort planuje wprowadzenie systemowych rozwiązań zwiększających odpowiedzialność członków rad nadzorczych spółek Skarbu Państwa za decyzje inwestycyjne o tak dużej skali finansowej?

Uprzejmie proszę o wyczerpującą odpowiedź na powyższe pytania.

Z poważaniem

Gabriela Lenartowicz

Odpowiedź na interpelację

Pan Włodzimierz Czarzasty, Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację nr K10INT15945 pani Gabrieli Lenartowicz, Posłanki na Sejm RP, z dnia 16 marca 2026 r., w sprawie rozliczenia projektu budowy Elektrowni Ostrołęka C oraz odpowiedzialności członków rad nadzorczych spółek Skarbu Państwa, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Aktywów Państwowych wystąpiło do spółek ENEA S.A. oraz ORLEN S.A. z prośbą o przekazanie wyjaśnień w przedmiotowej sprawie.

Spółki ENEA S.A. (dalej: ENEA) i ORLEN S.A. (dalej: ORLEN) w swoich odpowiedziach odniosły się do postawionych w interpelacji pytań.

W spółce ENEA został powołany pełnomocnik m.in. w zakresie projektu Ostrołęka C oraz do reprezentowania spółki przed organami ścigania.

Również w ORLEN, z dniem 1 stycznia 2026 r., powołano Pełnomocnika ds. Relacji z Organami Ochrony Prawnej. Zadaniem Pełnomocnika jest koordynacja działań w ORLEN i spółkach Grupy Kapitałowej ORLEN w celu identyfikacji i wyjaśniania nadużyć skutkujących odpowiedzialnością karną.

Sprawa Elektrowni Ostrołęka jest na bieżąco monitorowana przez ww. Pełnomocnika.

Analizy dotyczące odpowiedzialności członków rad nadzorczych spółek Skarbu Państwa za decyzje w sprawie projektu Ostrołęka C znajdują się w gestii spółek, a nie jednego z akcjonariuszy, jakim jest Skarb Państwa.

ORLEN poinformował, że zakres odpowiedzialności członków organów nadzorczych spółek Skarbu Państwa za decyzje dotyczące projektu Ostrołęka C był przedmiotem analiz zarówno ORLEN S.A., jak i ENERGA S.A. Analizy są wykorzystywane w toczących się i planowanych postępowaniach.

Zarząd ENEA poinformował, że toczą się dwie sprawy cywilne obejmujące roszczenia odszkodowawcze spółki wobec byłych członków organów, o których mowa (sprawa przeciwko członkom organów), oraz wobec ubezpieczycieli z tytułu ubezpieczenia D&O (sprawa przeciwko ubezpieczycielom), a także równolegle tocząca się sprawa karna, tj. śledztwo dotyczące tej inwestycji.

Spółki przekazały, że w sprawie projektu inwestycyjnego Ostrołęka C zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa złożyła Najwyższa Izba Kontroli oraz poseł Adam Szłapka.

W związku z tymi zawiadomieniami 12 lipca 2022 r. zostało wszczęte śledztwo, które trwa do chwili obecnej.

Przeprowadzony po zmianach w organach spółki ENEA w 2024 r. audyt potwierdził zasadność podjętych przez prokuraturę działań. Spółka aktywnie uczestniczy w prowadzonym przez prokuraturę postępowaniu.

Z informacji przekazanych przez ENEA wynika, że w odniesieniu do spraw cywilnych, tj. sprawy przeciwko byłym członkom organów ENEA oraz sprawy przeciwko ubezpieczycielom, doszło już do wymiany pism procesowych między spółką jako powodem a pozwanymi. W sprawie przeciwko członkom organów został wyznaczony termin pierwszej rozprawy.

Odnośnie sprawy karnej (śledztwa) znajduje się ona w fazie in rem, czyli przed postawieniem zarzutów konkretnym osobom.

ORLEN poinformował natomiast, że Prokuratura Regionalna w Białymstoku prowadzi postępowanie przygotowawcze w sprawie nadużycia uprawnień i niedopełnienia ciążących obowiązków przy realizacji projektu pn. „Budowa Elektrowni Ostrołęka C” zasilanej węglem, skutkującej wyrządzeniem Elektrowni Ostrołęka sp. z o.o. oraz ENERGA S.A. i ENEA szkody majątkowej w wielkich rozmiarach, tj. o czyn z art. 296 §3 k.k. w zw. z art. 296 §1 k.k.

Postępowanie toczy się w sprawie (in rem) i dotychczas nie przedstawiono zarzutów określonym osobom.

Postępowanie prowadzone jest pod sygnaturą akt 2001-1.Ds.11.2022.

Jednocześnie ORLEN wskazał, że 30 grudnia 2024 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie ENERGA S.A. podjęło uchwały w przedmiocie wyrażenia zgody na dochodzenie przez spółkę na drodze sądowej lub pozasądowej roszczeń o naprawienie szkody lub szkód wyrządzonych przy sprawowaniu zarządu lub sprawowaniu nadzoru, pozostających w związku z realizacją przedsięwzięcia polegającego na budowie bloku węglowego o mocy około 1000 MW Ostrołęka C.

Obecnie pomiędzy ENERGA S.A. a byłymi członkami zarządu i rady nadzorczej spółki nie toczy się postępowanie, którego przedmiotem byłoby dochodzenie roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przy sprawowaniu zarządu lub sprawowaniu nadzoru w związku z budową bloku węglowego Elektrowni Ostrołęka C.

ENERGA S.A. zawezwała byłych członków zarządu i rady nadzorczej, a także ubezpieczycieli na podstawie polis D&O do próby ugodowej. Sąd wyznaczył termin posiedzenia pojednawczego w sprawie.

ENEA poinformowała, że pozew w sprawie cywilnej przeciwko członkom organów obejmuje byłych członków Rady Nadzorczej ENEA S.A., w tym byłego członka tej Rady, pana Pawła Jabłońskiego.

Z informacji przekazanych przez ENEA wynika, że wynagrodzenie pobrane przez pana Pawła Jabłońskiego z tytułu pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej Spółki wyniosło łącznie 138 649,62 zł brutto, tj. 103 422,12 zł netto.

Odnośnie zaś zawiadomień, które doprowadziły do zainicjowania śledztwa w sprawie projektu inwestycyjnego Ostrołęka C, treść tych zawiadomień obejmuje byłych członków organów ENEA, w tym członków Rady Nadzorczej Spółki.

ORLEN wskazał, że wśród osób objętych roszczeniami lub postępowaniami znajdują się członkowie Rady Nadzorczej ENERGA sprawujący nadzór w związku z realizacją przedsięwzięcia polegającego na budowie bloku węglowego o mocy około 1000 MW Ostrołęka C.

Z poważaniem

Wojciech Balczun
Minister