Minister i posłanka na zbiorniku Racibórz Dolny. Sprawdzili stan prac po powodzi

Spotkanie miało charakter roboczy i odbyło się na terenie zbiornika z udziałem przedstawicieli Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, w tym dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gliwicach Jana Grygiera. Rozmowy dotyczyły zarówno aktualnego stanu technicznego obiektu, jak i realizowanych oraz planowanych prac.

Zbiornik Racibórz Dolny odegrał kluczową rolę podczas powodzi we wrześniu 2024 roku. Dzięki jego funkcjonowaniu udało się znacząco ograniczyć falę wezbraniową i zmniejszyć zagrożenie dla mieszkańców województw śląskiego, opolskiego oraz dolnośląskiego.

Po przejściu wezbrania obiekt został poddany szczegółowym kontrolom technicznym. Jak wskazują Wody Polskie, stwierdzone uszkodzenia nie miały charakteru krytycznego, jednak konieczne było wykonanie prac naprawczych wynikających z oddziaływania wód powodziowych oraz piętrzenia wody w czaszy polderu.

Kontrole potwierdziły jednocześnie, że zbiornik może być bezpiecznie użytkowany zgodnie z obowiązującymi pozwoleniami, instrukcjami eksploatacyjnymi oraz zaleceniami pokontrolnymi. Obecne działania mają charakter zarówno naprawczy, jak i utrzymaniowy, związany z eksploatacją tak dużego obiektu hydrotechnicznego.

Zakres prowadzonych prac

Jak poinformował dyrektor Wód Polskich w Gliwicach Jan Grygier, część zaleconych zadań została już wykonana, kolejne są obecnie realizowane, a następne znajdują się na etapie przygotowania lub postępowań przetargowych.

Wśród prowadzonych prac znajdują się między innymi:

- naprawa i zabezpieczenie wysięków wody w dnie rowu Tworkowskiego, w czaszy zbiornika wyrównawczego pompowni Buków oraz w rejonie zaniżenia drogi na zaporze lewobrzeżnej, zgodnie z przygotowaną ekspertyzą,
- odmulenie kanału doprowadzającego do Budowli Przelewowo-Spustowej,
- likwidacja odsypiska w korycie Odry wraz z zabezpieczeniem odcinków erodowanych skarp poniżej mostu kolejowego relacji Rybnik–Chałupki,
- wykonanie kontrolnych pomiarów lidarowych zbiornika Racibórz i polderu Buków,
- utrzymanie systemu monitoringu ASTKZ piezometrów zbiornika Racibórz Dolny, obejmujące między innymi przeglądy, wymianę baterii, kalibrację i diagnostykę,
- badania oleju hydraulicznego napędów hydraulicznych budowli,
- serwis stacji transformatorowych na zbiorniku Racibórz i polderze Buków,
- przeglądy pomp dużej wydajności wykorzystywanych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej,
- uporządkowanie terenu czaszy zbiornika z dzikich wysypisk odpadów,
- naprawa uszkodzonych reperów wraz z pomiarami geodezyjnymi,
- wymiana łat wodowskazowych w związku ze zmianą układu odniesienia wysokościowego.

Wody Polskie poinformowały również, że rozstrzygnięto postępowanie przetargowe dotyczące naprawy i zabezpieczenia ławki oraz rowu opaskowego na zaporze czołowej, a także poprawy odwodnienia drogi serwisowej na zaporze lewobrzeżnej. Po zakończeniu procedur wymaganych ustawą Prawo zamówień publicznych możliwe jest podpisanie umowy z wykonawcą jeszcze w lipcu.

Ograniczenie piętrzenia pozostaje

Jednym z tematów rozmów podczas wizyty było obowiązujące obecnie ograniczenie piętrzenia wody do rzędnej osiągniętej podczas powodzi we wrześniu 2024 roku, czyli 193,80 m n.p.m.

Jak wyjaśniają Wody Polskie, rozwiązanie ma charakter prewencyjny i obowiązuje do czasu zakończenia analiz eksperckich oraz realizacji wszystkich zaleceń wynikających z ocen technicznych wykonanych po powodzi.

Jednocześnie podkreślono, że zbiornik pozostaje gotowy do bezpiecznej eksploatacji zgodnie z obowiązującymi instrukcjami gospodarowania wodą oraz decyzjami administracyjnymi.

Wiceminister Przemysław Koperski zapoznał się z przebiegiem prowadzonych robót oraz planami dalszych działań. Wizyta była także okazją do rozmowy o przyszłości infrastruktury przeciwpowodziowej na Górnej Odrze i znaczeniu zbiornika Racibórz Dolny jako jednego z najważniejszych elementów ochrony mieszkańców regionu przed skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych.