Posłanka pyta o czeski reaktor przy polskiej granicy. Jaki jest stan wiedzy przekazanej stronie polskiej?

Czeski koncern energetyczny ČEZ planuje rozwój projektu budowy małego reaktora modułowego (SMR) na terenie obecnej elektrowni węglowej w Dziećmorowicach (cz. Dětmarovice), w Kraju Morawsko-Śląskim. Lokalizacja znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie polskiej granicy, niedaleko terenów powiatów raciborskiego, wodzisławskiego i cieszyńskiego.

Tematem zainteresowała się posłanka Gabriela Lenartowicz (KO), która skierowała pytania do Ministerstwa Energii oraz Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Parlamentarzystka zwraca uwagę, że inwestycja może mieć znaczenie dla mieszkańców polskich terenów przygranicznych, dlatego istotne jest zapewnienie pełnej informacji oraz udział strony polskiej w przewidzianych prawem procedurach.

W swoich pytaniach posłanka poruszyła m.in. kwestie obowiązujących procedur uzgodnień transgranicznych dla inwestycji w technologię SMR oraz terminów rozpoczęcia konsultacji społecznych i konsultacji ze stroną polską.

Pyta również, jaki jest obecnie stan wiedzy przekazanej Polsce, w tym samorządom lokalnym, na temat czeskiego projektu. Chodzi m.in. o planowaną moc reaktora, zastosowaną technologię, parametry bezpieczeństwa, wymagane uzgodnienia oraz harmonogram realizacji inwestycji.

Reaktor zamiast elektrowni węglowej

Dziećmorowice od lat kojarzone były z funkcjonującą tam elektrownią węglową. Teraz teren ten ma zostać wykorzystany w procesie czeskiej transformacji energetycznej. Mały reaktor modułowy miałby w przyszłości zapewniać stabilne dostawy energii elektrycznej oraz ciepła dla regionu.

Według czeskich założeń lokalizacja w Dziećmorowicach jest jedną z najważniejszych rozważanych miejsc dla rozwoju technologii SMR. Rozpoczęcie budowy przewidywane jest około 2035 roku, jednak wcześniej konieczne będzie przeprowadzenie szczegółowych badań terenu oraz uzyskanie wymaganych decyzji administracyjnych.

Obowiązkowe konsultacje transgraniczne

W przypadku inwestycji jądrowych mogących oddziaływać na inne państwo zastosowanie mają procedury wynikające m.in. z Konwencji z Espoo. Oznacza to obowiązek poinformowania państwa narażonego na potencjalne skutki inwestycji oraz umożliwienie mu udziału w konsultacjach.

W praktyce oznacza to, że Polska powinna zostać włączona w procedury dotyczące oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Dokumentacja inwestycji powinna zostać udostępniona polskim instytucjom, samorządom oraz mieszkańcom zainteresowanych terenów.

W procesie po stronie polskiej uczestniczą m.in. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska oraz Państwowa Agencja Atomistyki.

Mieszkańcy czekają na szczegóły

Do tej pory informacje o planowanym reaktorze w Dziećmorowicach pochodziły głównie z czeskich komunikatów oraz publikacji medialnych. Samorządy po polskiej stronie granicy, w tym z terenów powiatów raciborskiego, wodzisławskiego i cieszyńskiego, oczekują oficjalnego dialogu oraz szczegółowych danych dotyczących inwestycji.

Pytania Gabrieli Lenartowicz mają na celu ustalenie, na jakim etapie znajduje się wymiana informacji między Czechami a Polską oraz kiedy mieszkańcy przygranicznych miejscowości będą mogli formalnie zapoznać się z założeniami projektu.