Na szlaku wiedzy i ekologii oraz EKOBAZA – szkoła specjalna ma dwie nowe pracownie

Powiatowy Zespół Szkół Specjalnych w Raciborzu znalazł się w gronie beneficjentów dwóch prestiżowych konkursów ekologicznych realizowanych przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Dzięki pozyskanym środkom placówka wzbogaciła się o dwie nowe przestrzenie edukacyjne – plenerową ekopracownię „EKOBAZA” oraz nowoczesną pracownię przyrodniczą „Na szlaku wiedzy i ekologii”, zlokalizowaną w jednej z sal dydaktycznych szkoły. Oba przedsięwzięcia łączy wspólny cel: rozwijanie kompetencji ekologicznych uczniów oraz kształtowanie postaw odpowiedzialnych za środowisko, dostosowanych do potrzeb dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

EKOBAZA powstała w ramach III edycji konkursu „Ekopracownia pod chmurką”, który w 2025 roku objął wsparciem 113 placówek oświatowych z województwa śląskiego. Łączna pula dofinansowania wyniosła 7 768 582,83 zł. W powiecie raciborskim środki trafiły do sześciu szkół, z których każda otrzymała wsparcie w wysokości około 70 tys. zł - ZSS dodatkowo wsparcie Starostwa Powiatowego. Oprócz raciborskiej szkoły specjalnej beneficjentami zostały także: Szkoła Podstawowa im. mjr. Henryka Sucharskiego w Chałupkach z projektem „Słoneczny EKOogród”, Szkoła Podstawowa im. Jana III Sobieskiego w Rudach realizująca zadanie „WODY nie lejemy”, Zespół Szkolno-Przedszkolny w Babicach z inicjatywą „Babicka Ekogórka”, Szkoła Podstawowa w Pietrowicach Wielkich oraz Szkoła Podstawowa nr 18 w Raciborzu z projektem „Książęcy Eko-gród Osiemnastki”.

Ekopracownie pod chmurką powstają w bezpośrednim otoczeniu zieleni i pełnią funkcję otwartych laboratoriów przyrody. Uczniowie mają w nich możliwość prowadzenia obserwacji przyrodniczych, doświadczeń, zajęć terenowych i warsztatów edukacyjnych, które pozwalają łączyć wiedzę teoretyczną z praktycznym działaniem. Tego typu przestrzenie sprzyjają aktywnemu uczeniu się, rozwijaniu ciekawości świata oraz budowaniu wrażliwości ekologicznej. W przypadku szkół specjalnych dodatkowym atutem jest możliwość prowadzenia zajęć terapeutycznych i rewalidacyjnych w naturalnym środowisku, co znacząco zwiększa ich skuteczność i atrakcyjność.

Równolegle Powiatowy Zespół Szkół Specjalnych w Raciborzu znalazł się w gronie laureatów konkursu „Zielona Pracownia 2025”. Gala finałowa odbyła się 2 czerwca w plenerze Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny” w Chorzowie. Wyróżniono podczas niej 85 placówek oświatowych z całego województwa śląskiego, przyznając każdej dofinansowanie w wysokości do 48 tys. zł. Łączna wartość wsparcia przekroczyła 4 mln zł i wyniosła dokładnie 4 064 980,33 zł.

Projekt „Na szlaku wiedzy i ekologii”, realizowany w raciborskiej szkole specjalnej, zakłada stworzenie funkcjonalnej i nowocześnie wyposażonej pracowni przyrodniczej, dostosowanej do potrzeb uczniów klas starszych. Przestrzeń ta umożliwia prowadzenie zajęć z zakresu biologii, geografii, ekologii oraz edukacji klimatycznej, z wykorzystaniem pomocy dydaktycznych sprzyjających nauce poprzez doświadczenie, obserwację i działanie. Szczególny nacisk położono na rozwiązania inkluzyjne, pozwalające wszystkim uczniom na aktywne uczestnictwo w zajęciach, niezależnie od ograniczeń wynikających z niepełnosprawności.

Prezes Zarządu WFOŚiGW w Katowicach, Mateusz Pindel, podkreślił podczas gali, że Zielona Pracownia to znacznie więcej niż nowa sala lekcyjna. To przestrzeń, w której rodzą się zainteresowania, rozwijane są pasje i budowana jest świadomość odpowiedzialności za środowisko naturalne. Słowa te dobrze oddają ideę programu, który od lat cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem śląskich szkół. Do tegorocznej edycji zgłoszono 156 projektów, z czego dofinansowanie uzyskało 85 najlepszych. Od początku funkcjonowania inicjatywy powstało już 609 Zielonych Pracowni, a łączna wartość wsparcia przekroczyła 26 mln zł.

Wśród laureatów konkursu „Zielona Pracownia 2025” znalazły się także inne placówki z powiatu raciborskiego. Dofinansowanie otrzymała Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika w Tworkowie za projekt „EKO TEAM”, Technikum nr 1 im. Księżnej Eufemii Raciborskiej w Zespole Szkół Ekonomicznych w Raciborzu za inicjatywę „MOBILNY EUROPEJCZYK”, a także wspomniana Szkoła Podstawowa Specjalna nr 10 w Zespole Szkół Specjalnych w Raciborzu.

Realizacja obu projektów w jednej placówce pokazuje, jak istotną rolę odgrywa konsekwentne inwestowanie w edukację ekologiczną, również – a może przede wszystkim – w szkołach specjalnych. Połączenie pracowni plenerowej z nowoczesnym zapleczem dydaktycznym w budynku szkoły tworzy spójny system nauczania, w którym teoria i praktyka wzajemnie się uzupełniają. Działania te stanowią przykład efektywnej współpracy samorządów lokalnych z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach, przynosząc realne i długofalowe korzyści dla dzieci, młodzieży oraz całej lokalnej społeczności.

„Za treści zawarte w materiale dofinansowanym ze środków WFOŚiGW w Katowicach odpowiedzialność ponosi Redakcja”.