WHO: Podnieśmy podatek akcyzowy na wyroby tytoniowe!

Według WHO epidemia palenia tytoniu zabija każdego roku 6 milionów ludzi, z czego około 600 000 to osoby niepalące, które zostały narażone na bierne palenie tytoniu. Jeśli nie będziemy działać, przed 2030 rokiem epidemia ta zabije ponad 8 milionów ludzi. Ponad 80% zgonów, którym można zapobiec nastąpi wśród ludzi żyjących w krajach o niskich i średnich dochodach. W 2014 roku w ramach obchodów Światowego Dnia bez Tytoniu WHO i partnerzy wzywają kraje do podniesienia podatków na wyroby tytoniowe.

Badania pokazują, że wyższe podatki są szczególnie skuteczne w ograniczaniu używania tytoniu wśród grup o niskich dochodach oraz w zapobieganiu rozpoczynania palenia wśród młodzieży. Podatek akcyzowy, który powoduje wzrost cen wyrobów tytoniowych o 10% zmniejsza konsumpcję tytoniu o około 4% w krajach o wysokich dochodach, i nawet o 8% w większości krajów o niskich i średnich dochodach. Podnoszenie podatków na wyroby tytoniowe skłania palaczy do porzucenia nałogu, zniechęca młodych ludzi do rozpoczęcia palenia oraz jest źródłem przychodów do budżetów państw.

Zgodnie z wytycznymi Ramowej Konwencji WHO o użyciu tytoniu (FCTC), kraje członkowskie powinny wdrażać politykę cenową na wyroby tytoniowe w celu zmniejszenia ich konsumpcji. W Polsce akcyza kwotowa w euro (podatek za 1000 papierosów) oraz cena papierosów są na jednym z najniższych poziomów w Unii Europejskiej.

Światowa Organizacja Zdrowia zaleca znaczące i systematyczne podwyższanie podatków na wszystkie wyroby tytoniowe, w tym: skoncentrowanie działań na modelowaniu składnika kwotowego podatku akcyzowego zamiast podatku stanowiącego część procentową ceny, w celu zwiększenia dochodów budżetowych, a także nałożenie wysokiej opłaty minimalnej; znaczne zwiększenie podatku akcyzowego na wszystkie inne produkty tytoniowe, aby zachować efektywność wzrostu podatku na papierosy; zwiększenie podatku akcyzowego w celu zbliżenia opodatkowania (w euro akcyzy na 1000 papierosów) do poziomu w innych krajach członkowskich UE.

Przy okazji obchodów Światowego Dnia bez Tytoniu Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Raciborzu pragnie przypomnieć, że dym tytoniowy zawiera 4000 różnych substancji chemicznych, w tym kilkaset toksycznych i co najmniej 50 o udowodnionym działaniu rakotwórczym. U palaczy pojawiają się trzy grupy chorobowe, które rzadko występują u osób niepalących tj. rak płuca, przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) oraz zawał serca przed 50 rokiem życia.

Jak wynika z ogólnopolskich badań ankietowych na temat postaw wobec palenia tytoniu przeprowadzonych przez TNS Polska dla Głównego Inspektoratu Sanitarnego w 2013 roku, do nałogowego (codziennego) palenia tytoniu przyznaje się 27% dorosłych Polaków. Pomimo pewnych pozytywnych zmian (poprawa o 2 punkty procentowe w stosunku do roku 2009) codziennie sięgają po papierosa miliony mieszkańców naszego kraju. Co roku kolejne rzesze młodych ludzi dołączają do grona palaczy – codziennie pali 14% chłopców i 10% dziewcząt w wieku 15-19 lat.

Negatywny wpływ substancji rakotwórczych na zdrowie dotyczy również tzw. palaczy biernych, czyli tych, którzy nigdy nie palili, a przebywają w środowisku zanieczyszczonym dymem tytoniowym. Palacze bierni wdychają te same trujące i rakotwórcze substancje, inna jest jedynie skala narażenia ich na zachorowanie. Bardzo niepokoi fakt, że choć 80 proc. osób dorosłych uważa, że bierne palenie może spowodować poważne choroby u osób niepalących, prawie 50 proc. palących dorosłych przyznaje, że pali w obecności dzieci. Oznacza to, że codziennie około 4 mln dzieci ma kontakt z dymem tytoniowym
Jedynym i najskuteczniejszym sposobem, aby ustrzec się przed chorobami odtytoniowymi jest rzucenie palenia. Obecnie uzależnienie od tytoniu traktowane jest jak choroba, którą trzeba leczyć. Jest wiele sposobów na uwolnienie się od uzależnienia: od silnej woli przez terapie farmakologiczne dostosowane indywidualnie dla każdego palacza, a także wsparcie psychologiczne. Pomocna w procesie rzucania palenia jest funkcjonująca przy Centrum Onkologii – Instytucie im. Marii Skłodowskiej-Curie, ogólnopolska Telefoniczna Poradnia Pomocy Palącym (tel : 801 108 108).
     
Opracowanie: Aleksandra Foryś
Oddział Nadzoru Sanitarnego
Sekcja Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia
Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Raciborzu
tel.: (32) 459 41 48
e-mail: [email protected]