Przywitanie żubrów w Raciborzu-Brzeziu [ZAPROSZENIE]

Nadleśnictwo Rybnik zaprasza na przywitanie żubrów w zagrodzie pokazowej w Raciborzu-Brzeziu

Spędź weekend z żubrami! 7 i 8 października na terenie zagrody czekać będą: stoiska edukacyjne nadleśnictw, atrakcje dla dzieci, poczęstunek Dobre z Lasu oraz oprowadzanie po ścieżce przyrodniczo-edukacyjnej wraz z edukatorem.

Zapisy na oprowadzanie dostępne na stronie internetowej nadleśnictwa: https://rybnik.katowice.lasy.gov.pl/witamy/-/asset_publisher/Wo5w/content/otwarcie-zagrody-zubrow 
 
UWAGA! Limit miejsc zostal wyczerpany

Patron honorowy wydarzenia minister Michał Woś

Jak dotrzeć?

100 lat żubra na ziemiach polskich

Na początku XX wieku, gdy Polski nie było na mapach Europy i Świata, spora część populacji żubra żyła w Puszczy Białowieskiej. Gdy w 1915 roku front I wojny światowej dotarł do Białowieży, żyło tam około 785 osobników. W 1917 roku było już tylko 121 tych zwierząt. W 1918 roku, przez działania wojenne i kłusownictwo, w Puszczy Białowieskiej było zaledwie 9 żubrów. W 1919 roku padł tam ostatni dziko żyjący żubr.

Po zakończeniu „Wielkiej Wojny”, naukowcy z całego świata rozpoczęli starania, aby gatunek żubra europejskiego przetrwał, choć jego los wydawał się już przesądzony. Szanse na uratowanie gatunku wzrosły, gdy okazało się, że w ogrodach zoologicznych, parkach i zwierzyńcach Europy żyje jeszcze kilkadziesiąt żubrów. Przyrodnicy z wielu krajów podjęli działania, aby zapewnić pozostałym osobnikom odpowiednie warunki do życia i rozmnażania. W 1923 roku, po powstaniu Międzynarodowego Towarzystwa Ochrony Żubra, przeprowadzono inwentaryzację, by ocenić, ile z żyjących żubrów ma sprawdzone pochodzenie, okazało się, że jest ich 54. Pomimo tego, że Polska była już na mapach Europy, nie posiadała żadnego żubra. Osobniki żyjące na terenach II RP były własnością innych państw lub osób prywatnych (np. pszczyńskie żubry należały do księcia von Pless). Dzięki datkom Polaków udało się zebrać niezbędne środki na zakup pary żubrów – żubrzycy Gatczyny i byka Hagena. Mimo tego, że nie udało się zachować ich potomstwa, zakup żubrów odbił się szerokim echem w kraju, zainteresowało to opinię publiczną i w 1929 roku rząd II RP przekazał środki na ratowanie żubrów. Została utworzona specjalna zagroda hodowlana w Puszczy Białowieskiej, gdzie zostały sprowadzone kolejne osobniki. W 1939 roku, w przededniu wybuchu II wojny światowej, na świecie żyło 115 żubrów, z czego 37 było własnością państwa polskiego (16 w Pszczynie, 16 w Białowieży, 3 w Niepołomicach i po jednym w zoo w Warszawie i Smardzewicach).

Po wojnie, w Polsce ocalały 44 osobniki. Od 1952 roku, po polskiej stronie Puszczy Białowieskiej, rozpoczęto wypuszczanie żubrów na wolność. W 1971 roku żyło tam już 211 osobników. W latach 60. żubry wypuszczono także w Bieszczadach, Puszczy Knyszyńskiej i okolicach Wałcza, dając początek nowym, dziko żyjącym stadom. Obecnie w Polsce żyje ponad 2400 żubrów, z czego ponad 2200 w wolnych populacjach. Dzięki staraniom naukowców, przyrodników, leśników, lekarzy weterynarii i wielu innych ludzi z całego świata, udało się uratować gatunek żubra europejskiego od wyginięcia.

Żubry – zagrożenia, ciekawostki, nazewnictwo Liczba żubrów w Polsce i na świecie stale rośnie. Jest to możliwe dzięki skutecznej ochronie przyrody. Przez wzrost liczby tego gatunku zmienił się jego status w tzw. „Czerwonej księdze”. Żubr nie jest już klasyfikowany jako gatunek narażony na wyginięcie, ale jako gatunek bliski zagrożeniu.

Największymi zagrożeniami dla żubrów są choroby, zwłaszcza gruźlica i telazjoza. Są groźne nie tylko dla pojedynczych osobników, ale i dla całych stad, ze względu na szybkie przenoszenie. Wymaga to podjęcia szybkich działań przez człowieka. Niestety, w wielu przypadkach oznacza to uśmiercenie osobników. Dodatkowo, w ostatnich latach zaobserwowano, że żubry zbierają się w bardzo duże stada, co potęguje transmisję chorób.

Zagrożeniem, które niemal spowodowało wyginięcie żubra europejskiego w XX wieku, jest kłusownictwo. Między innymi przez to i działania na froncie I wojny światowej wyginęły wszystkie dziko żyjące żubry w Puszczy Białowieskiej. Obecnie skala tego jest dużo niższa, ale nadal rocznie kilkanaście osobników pada ofiarami kłusowników. Nie odstraszają ich nawet wysokie kary oraz coraz lepszy sposób monitorowania żubrów żyjących na wolności.

Innymi zagrożeniami dla żubrów są ograniczone tereny, gdzie mogą żyć – potrzebne są duże, zwarte kompleksy leśne o niskim zaludnieniu (lęk i niechęć ludzi do sąsiadowania z dużym, dziko żyjącym roślinożercą). Mała powierzchnia terenu, dla ciągle wzrastającej populacji żubra, może oznaczać niewystarczającą ilość pokarmu dla wszystkich osobników. Problemem jest także niska zmienność genetyczna tych zwierząt – ponad 80% genów pochodzi od jednej pary założycieli.

Ciekawostki o żubrach:

• Samicę żubra nazywamy krową, a samca bykiem.
• Ich wysokość w kłębie może dochodzić do 180 cm, a długość tułowia do 300 cm.
• Zdecydowana większość ich pokarmu to trawy i rośliny zielne, dodatkowo jedzą gałązki, liście i korę.
• W ciągu roku jedno zwierzę może zjeść do 10 ton różnorodnego pokarmu.
• Podczas biegu potrafią rozwinąć prędkość nawet do 60 km/h.
• Średnia waga samca to ponad 700 kg, a samicy 450 kg.
• Okres godowy żubrów przypada na przełom sierpnia i września, a ciąża trwa 9 miesięcy.
• Charakterystyczne dźwięki wydawane przez żubry nazywamy chruczeniem.
• W Polsce pierwsze próby ochrony żubra za pomocą dekretów królewskich wprowadzono już w XVI wieku.
• Żubry mają dosyć słaby wzrok, za to mają bardzo dobrze rozwinięty węch.

Pierwsze dwie litery imion są zarazem literami rozpoznawczymi hodowli. Dla przykładu żubry, których imiona rozpoczynają się na:
PL - pochodzą z hodowli w Pszczynie i oboje rodzice mają imiona rozpoczynające się na PL (PLANET, PLISCH)
PO - pochodzą z innych ośrodków w Polsce (POMRUK, POPAS)
KA - zostały odłowione ze stada wolnościowego i włączone do hodowli zamkniętej
PU - mają wszystkie osobniki linii nizinno-kaukaskiej

W stadach wolnościowych prowadzi się tylko rejestrację ilościową (podaje się liczbę osobników).

Osobniki będące w Pokazowej Zagrodzie Żubrów Nadleśnictwa Rybnik to Podskok, Pontycja, Potulanka II i Pośmiewna