Nowe przepisy dotyczące wystawiania recept – co może się zmienić w 2023 roku?

Wystawianie e-recept i ich realizacja – zmiany zapowiadane w 2023 roku 

E-recepty to dokumenty elektroniczne, które zastąpiły znane pacjentom z przeszłości recepty papierowe. Również umożliwiają one zakup leków wydawanych z przepisu lekarza, jednak niosą za sobą znacznie więcej udogodnień dla pacjentów, lekarzy i farmaceutów. Możliwość wystawiania e-recepty bez osobistego kontaktu na linii lekarz–pacjent doskonale sprawdziła się chociażby w pandemii. E-recepty jako dokumenty cyfrowe mają ponadto wiele innych zalet, których na próżno było szukać w receptach papierowych. Ich wprowadzenie oraz dostęp do telemedycyny ułatwiły pacjentom dostęp do lekarzy w krótkim czasie, a także sprawiły, że można szybciej otrzymać e-receptę na potrzebne leki i łatwiej zrealizować ją w aptece. Konieczne są jednak pewne zmiany w przepisach związanych z wystawianiem e-recept i ich realizacją. Tych w 2023 roku zapowiedziano dość dużo.

Mniej znaczy więcej, czyli przeciwdziałanie receptom „z automatu”

Jedną ze zmian planowanych w 2023 roku w przepisach dotyczących wystawiania e-recept jest ograniczenie nadużyć związanych z liczbą wystawianych przez niektórych lekarzy e-recept. W mediach coraz więcej słychać o przypadkach lekarzy wystawiających setki tysięcy e-recept rocznie i właśnie w takie nadużycia mają celować planowane zmiany w przepisach. Lekarz nie jest w stanie zapewnić prawidłowej opieki pacjentowi, nie poświęcając czasu na konsultację medyczną. Wystawianie e-recept „z automatu” może być niebezpieczne dla chorych. 

Zmiany w lekach zawierających środki odurzające, psychotropowe lub prekursory kategorii 1

Planowane są również ograniczenia dotyczące przepisywania pacjentom leków zawierających w swoim składzie środki odurzające, psychotropowe lub prekursory kategorii 1. Jest to bardzo istotna zmiana, gdyż wspomniane środki stosowane w sposób niezgodny ze wskazaniami bądź niekontrolowany odpowiednio przez specjalistę mogą być niebezpieczne dla zdrowia. Planowane zmiany prawdopodobnie ograniczą możliwość przepisywania wspomnianych leków bez wcześniejszego zbadania pacjenta (z pewnymi wyjątkami opisanymi w ustawie). W ten sposób można ograniczyć zbyt powszechny dostęp do wspomnianych grup leków i ich wykorzystywanie np. do odurzania się, a nie do faktycznego leczenia.

Koniec z e-receptą roczną

Pacjenci chorujący przewlekle, którzy przyjmują niektóre leki na stałe, aktualnie mogą korzystać z e-recept rocznych. Są to e-recepty ważne 365 dni, na których można zapisać zapas leków na 360 dni terapii zgodnej z zalecanym dawkowaniem. Planuje się wyeliminowanie e-recept rocznych, gdyż wiązało się z nimi wiele komplikacji przy realizacjach, w tym problem wykupywania leków „na zapas”. W zamian mają pojawić się przepisy umożliwiające jednorazowe przepisanie pacjentowi leków na 180 dni terapii. Taka możliwość będzie jedynie przy wystawieniu recept na następujące po sobie okresy czasowe – na jednej recepcie jednak nie może być przepisane więcej leków niż na 60 dni leczenia.

Zmiany w realizacjach częściowych recept

W 2023 roku zmiany będą też dotyczyć realizacji otrzymanych e-recept w aptece – również tych otrzymywanych online. Zdarza się, że pacjent na jednej e-recepcie ma przepisanych więcej opakowań danego leku i wykupuje je stopniowo w miarę zapotrzebowania. Dotychczas kolejne opakowania leku z tej samej e-recepty można było kupić wyłącznie w aptece, gdzie kupiono pierwsze z nich. Zmiany w 2023 roku mają dopuścić możliwość zakupu wspomnianych opakowań w dowolnych aptekach. Ułatwi to pacjentom dostęp do medykamentów, przykładowo gdy apteka pierwszego wyboru nie będzie posiadać produktu na stanie.

E-recepty transgraniczne – tu też nowości

Ciekawe zmiany pojawiły się również w kwestii recept transgranicznych (by móc z nich korzystać, należy zaznaczyć taką opcję w IKP). Pacjenci, którzy otrzymają w Polsce e-receptę, będą mogli zrealizować ją w większej liczbie krajów, gdyż niedawno do listy dołączyły Czechy. W konsekwencji obecnie swoje e-recepty transgraniczne można realizować w Chorwacji, Finlandii i Estonii, w prawie całej Hiszpanii oraz w Czechach. Jest to ułatwienie dla osób często podróżujących oraz aktualnie przebywających poza granicami naszego kraju. Pacjent może otrzymać e-receptę np. w ramach konsultacji zdalnych, korzystając chociażby z portalu tendoktor.pl. Swoją e-receptę transgraniczną można zrealizować we wspomnianych państwach, udając się do apteki obsługującej takie e-recepty i okazując jednocześnie dokument ze zdjęciem potwierdzający tożsamość.