Od królewskiego urzędu celnego do sklepów. Historia domu przy placu Wolności

Plac przed Bramą Wielką zaliczany był pierwotnie do Wielkiego Przedmieścia (Große Vorstadt) i nosił nazwę Targu Drzewnego (Holzmarkt). Później nazywano go placem Międzymurza (Zwingerplatz). Zmiana ta nastąpiła prawdopodobnie w czasie, gdy dzisiejsza ulica Wojska Polskiego otrzymała nazwę ulicy Międzymurza (Zwingerstraße).

Pod numerem 1 przy placu Wolności stoi okazały, piętrowy dom. Kamień węgielny pod jego budowę, w pobliżu średniowiecznych murów miejskich, położono 14 sierpnia 1828 roku. Budynek wzniesiono z przeznaczeniem na siedzibę królewskiego głównego urzędu celnego (Hauptzollamt).

Główny urząd celny funkcjonował w tym miejscu aż do 1945 roku. Sam budynek reprezentuje klasycyzm. Jest to piętrowa budowla z wysokim, dwuspadowym dachem, której architektoniczna forma zachowała charakterystyczne cechy epoki.

Po II wojnie światowej obiekt zmienił swoje przeznaczenie. Swoją siedzibę miała tu wojskowa komenda rejonowa. Z czasem została ona przeniesiona na ulicę Klasztorną, do budynku, w którym obecnie mieści się Bank Spółdzielczy.

W latach 80. XX wieku dawny dom królewskiego urzędu celnego został przebudowany. Modernizacja zmieniła część jego wyglądu, jednak zasadnicza bryła architektoniczna budynku pozostała w dużej mierze nienaruszona.

Dziś budynek przy placu Wolności 1 pełni już zupełnie inną funkcję. W jego wnętrzach mieszczą się sklepy, a sam obiekt pozostaje jednym z elementów zabudowy przypominających o dawnej historii tej części Raciborza – od czasów miejskich murów i Targu Drzewnego, przez pruską administrację celną, po powojenne dzieje miasta.