Mobilne płuca pokażą, czym oddychają mieszkańcy gmin. Inauguracja kampanii w Rudach

Polski Alarm Smogowy rozpoczyna ósmą edycję kampanii „Zobacz, czym oddychasz”. W tym sezonie grzewczym mobilne płuca odwiedzą 30 miejscowości w 14 województwach, przede wszystkim małe miasta i gminy wiejskie. To właśnie tam notuje się najwyższe stężenia zanieczyszczeń powietrza, a mieszkańcy często nie mają dostępu do informacji o jego jakości. Po raz pierwszy PAS rozszerza kampanię na inne kraje europejskie. Instalacje pojawią się w Grecji, Hiszpanii, Włoszech, Rumunii i Bułgarii.
Śląska odsłona kampanii zaczyna się w Rudach
Pierwszym przystankiem mobilnych płuc w województwie śląskim są Rudy w gminie Kuźnia Raciborska. Przy miejscowej szkole stanął dwumetrowy model ludzkich płuc, który zasysa powietrze, a obecne w nim zanieczyszczenia osadzają się na białej tkaninie pokrywającej instalację. Rudzkie płuca szybko poszarzały. „Zobacz, czym oddychasz” to nie tylko hasło kampanii, ale zaproszenie skierowane do mieszkańców, by na własne oczy przekonali się, jakim powietrzem oddychają. W tym tkwi siła akcji, która pomaga samorządom docierać do osób, których wcześniejsze apele i działania edukacyjne nie przekonały do wymiany źródła ciepła.
– Poprawa jakości powietrza to wspólna odpowiedzialność. Samorząd może tworzyć programy, pozyskiwać środki i pomagać w ich wykorzystaniu, ale powodzenie tych działań zależy również od decyzji podejmowanych przez samych mieszkańców. Inwestycja w wymianę źródła ciepła to inwestycja w nasze zdrowie, zdrowie naszych dzieci i wnuków – podkreśla Sabina Chroboczek-Wierzchowska, zastępca burmistrza Kuźni Raciborskiej.
Na zdrowotny wymiar kampanii zwraca uwagę również Urszula Choroba, współinicjatorka akcji „Zobacz, czym oddychasz” w Rudach, specjalistka ds. ochrony powietrza. Wskazuje przy tym na potrzebę edukacji, wsparcia mieszkańców w wymianie źródeł ciepła i działań na rzecz budowy obwodnicy Rud. – Rudy to atrakcyjna turystycznie miejscowość, która jednocześnie zmaga się z zanieczyszczeniami związanymi z ogrzewaniem domów i intensywnym ruchem samochodowym. Widok zabrudzonej już po tygodniu tkaniny mobilnych płuc, ustawionych przy szkole, jest dla mnie wstrząsający – tym powietrzem oddychamy my i nasze dzieci – dodaje.
Mobilne płuca pozostaną w Rudach do końca listopada. Później odwiedzą kolejne śląskie miejscowości: Szczekociny, Mysłowice, Imielin i Radzionków.
Polska powiatowa dusi się w smogu
Mimo że smog kojarzony jest z dużymi ośrodkami miejskimi, to właśnie mniejsze miasta i wsie przeważają wśród miejscowości z najbardziej zanieczyszczonym powietrzem w Polsce. Z tego powodu kolejna odsłona kampanii Polskiego Alarmu Smogowego trafia do mniejszych miejscowości, w których często brakuje pomiarów jakości powietrza, a smog bywa lekceważony. Podczas kampanii mobilne płuca pojawią się w 30 miejscowościach na terenie 14 województw.
Polski smog, którego główną przyczyną jest dym z kominów gospodarstw domowych, przyczynia się do prawie 32 tysięcy przedwczesnych zgonów rocznie. To liczba przewyższająca niemal dwudziestokrotnie liczbę śmiertelnych ofiar wypadków drogowych. Smog w Polsce to jedna piąta przypadków astmy u dzieci i aż jedna dziesiąta udarów, zawałów i nowotworów płuc.
– Zależało nam, by instalacje mobilnych płuc trafiły do mniejszych miejscowości, w których mieszkańcy nie dysponują bieżącymi informacjami o stężeniach zanieczyszczeń – mówi Piotr Siergiej, rzecznik PAS – cieszy nas, że nasza kampania pojawi się tam na prośbę władz lokalnych, które zdecydowały się na edukowanie swoich mieszkańców. Wizycie mobilnych płuc będą towarzyszyć lokalne wydarzenia informacyjne i edukacyjne. Kampania „Zobacz, czym oddychasz” ma sprawić, by problem, którego na co dzień nie widać gołym okiem, stał się dostrzegalny i trudny do zignorowania.
Poprawa jakości powietrza wyhamowała
– Chociaż w dłuższej perspektywie jakość powietrza w Polsce stopniowo się poprawiała, ostatnie trzy lata wskazują na niepokojące zahamowanie tego procesu. Znaczny spadek średniego stężenia rakotwórczego benzo(a)pirenu, jaki odnotowano na stacjach pomiarowych GIOŚ w ciągu ostatnich 10 lat, zatrzymał się w 2023 i 2024 roku. W 2025 średnie stężenie benzo(a)pirenu wzrosło o 22% względem poprzedniego roku! Pogorszenie jakości powietrza odnotowano również w niemal wszystkich miejscowościach znajdujących się w czołówce polskich „smogowych rekordzistów” - to sygnał ostrzegawczy - mówi Piotr Siergiej z Polskiego Alarmu Smogowego - Wcześniejsza poprawa jakości powietrza nie oznacza, że problem smogu został rozwiązany. Przeciwnie – najnowsze pomiary pokazują, jak łatwo pozytywny trend może zostać zatrzymany.
Mobilne płuca ruszają w Europę
W tym sezonie grzewczym PAS rozszerza kampanię “Zobacz, czym oddychasz” na inne państwa UE. Instalacje mobilnych płuc pojawią się w Grecji, Hiszpanii, Włoszech, Rumunii i Bułgarii - łącznie w 15 miastach, m.in. w Madrycie, Salonikach, Mediolanie, Bukareszcie i Sofii. Europejska odsłona kampanii pod nazwą “See What You Breathe” potrwa dwa lata, a mobilne płuca trafią do trzydziestu miast w pięciu państwach.
Nauka w walce ze smogiem
Do współpracy przy kampanii Polski Alarm Smogowy zaprosił środowisko naukowe i lekarskie. Jednym z celów kampanii jest edukacja, dlatego tak ważny jest głos nauki w dyskusji o smogu. To szczególnie istotne w obliczu szerzącej się dezinformacji. W roli Ambasadorek i Ambasadorów kampanię wspierają specjaliści chorób płuc, alergolodzy, specjaliści chorób wewnętrznych, zdrowia publicznego oraz pediatrzy i naukowcy. Pełna lista ambasadorów znajduje się TUTAJ: https://zobaczczymoddychasz.pl/ambasadorzy/
Na liście ambasadorów znalazły się również organizacje: Polskie Towarzystwo Alergologiczne i Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP oraz Europejskie Centrum Czystego Powietrza.
Partnerami kampanii są: Allegro Foundation, Clean Air Fund oraz Fundacja Better Future. Kampanię wspiera również Edukacyjna Sieć Antysmogowa NASK.
Za treści zawarte w materiale dofinansowanym ze środków WFOŚiGW w Katowicach odpowiedzialność ponosi Redakcja.









![Francuskie armaty na raciborskim skwerze. 115 lat temu podarował je książę von Lichnowsky [KARTKA Z HISTORII] Francuskie armaty na raciborskim skwerze. 115 lat temu podarował je książę von Lichnowsky [KARTKA Z HISTORII] - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl](photos/_thumbs/mini_1794650550zrzut-ekranu-2026-11-14-o-11-01-45-.png)


![Cztery interwencje straży pożarnej w powiecie raciborskim. Pomoc potrzebna była trzem osobom [RAPORT 998] Cztery interwencje straży pożarnej w powiecie raciborskim. Pomoc potrzebna była trzem osobom [RAPORT 998] - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl](photos/_thumbs/mini_1794642545905000550-1433608932221552-4563903346555996058-n-.jpg)




![Lokomotywa z Tuwima złapała zadyszkę, ale później ruszyła pełną parą! Dziewięć goli w Ocicach [FOTO] Lokomotywa z Tuwima złapała zadyszkę, ale później ruszyła pełną parą! Dziewięć goli w Ocicach [FOTO] - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl](photos/_thumbs/mini_1794673693gre00379-.jpg)
![Górnik Zabrze rozgromił Polonię Bytom. Hat-trick 18-letniego Semika [FOTO] Górnik Zabrze rozgromił Polonię Bytom. Hat-trick 18-letniego Semika [FOTO] - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl](photos/_thumbs/mini_1794678337photo-35-z-157-.jpg)


![Wiedeńskie rytmy ponownie zabrzmiały w Raciborzu. Wielka Gala Straussowska w RCK-u zachwyciła publiczność [FOTO] Wiedeńskie rytmy ponownie zabrzmiały w Raciborzu. Wielka Gala Straussowska w RCK-u zachwyciła publiczność [FOTO] - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl](photos/_thumbs/mini_1794778253dsc-7579-.jpg)

![Stal Kuźnia Raciborska odwróciła losy spotkania. Górnik Pszów pokonany [FOTO] Stal Kuźnia Raciborska odwróciła losy spotkania. Górnik Pszów pokonany [FOTO] - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl](photos/_thumbs/mini_1794692608photo-50-z-52-.jpg)
![Strażacy z gminy Nędza ćwiczyli działania przeciwpowodziowe [FOTO] Strażacy z gminy Nędza ćwiczyli działania przeciwpowodziowe [FOTO] - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl](photos/_thumbs/mini_1794725119photo-44-z-73-.jpg)

![Niebo pełne muzyki - koncert zaduszkowy w Nędzy [FOTO] Niebo pełne muzyki - koncert zaduszkowy w Nędzy [FOTO] - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl](photos/_thumbs/mini_1794726133photo-18-z-21-.jpg)
![START Pietrowice Wielkie musiał uznać wyższość Śląska Wrocław [FOTO] START Pietrowice Wielkie musiał uznać wyższość Śląska Wrocław [FOTO] - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl](photos/_thumbs/mini_1794693825photo-37-z-45-.jpg)

![Międzynarodowy Dzień Studenta w Akademii Nauk Stosowanych w Raciborzu [ZAPOWIEDŹ] Międzynarodowy Dzień Studenta w Akademii Nauk Stosowanych w Raciborzu [ZAPOWIEDŹ] - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl](photos/_thumbs/mini_1794649165plakat-dzien-studenta-2026-2-.jpg)


















Komentarze (0)
Aby dodać komentarz musisz być zalogowany