Odkrycie w archiwum poprawczaka

Najstarszy z planów, dotyczący budynku w Baborowie, pochodzi z 1863 r. Kilka odnosi się do urzędu budowlanego w Rybniku, jeden – co jest wyjątkową ciekawostką – do dawnego więzienia przy ul. Wojska Polskiego (stało obok poprawczaka), a większość pokazuje budynek obecnego Zakładu Poprawczego i Schroniska dla Nieletnich, dawny wyższy sąd krajowy. Są to szkice elewacji, w tym frontowej, oraz przekroje oraz rozplanowania pomieszczeń. Widać dokładnie, gdzie były sale rozpraw, pokoje sędziów, areszty, archiwum i pokoje urzędników.

– Poprawczak jest w tym miejscu od 1951 r. Wcześniej był tu polski sąd okręgowy. Z tego, co słyszeliśmy, akta te miały być zniszczone. Ktoś jednak postanowił je zachować. Długie lata leżały ukryte za szafą w sekretariacie, a mało kto o tym wiedział. Potem przeniesiono je do archiwum. Niedawno je odkryliśmy – mówi Andrzej Tomczyk, zastępca dyrektora placówki.

O znalezisku zawiadomiono Muzeum. Jego pracownicy mają obejrzeć plany i wykonać kopie. Nie podjęto jeszcze ostatecznej decyzji, co będzie dalej z oryginałami. – Na pewno chcemy pokazać kopie na małej wystawie, w obecnym miejscu, jak i po przeprowadzce na Płonię – dodaje Tomczyk. Zgodnie bowiem z zamiarami Ministerstwa Sprawiedliwości, gmach ma być w przyszłości znów wykorzystywany na potrzeby sądu i prokuratury.

Dodajmy, że w największej niegdyś sali rozpraw jest dziś salka gimnastyczna, ale z zachowanymi na suficie, chronionymi siatką stiukami. Przetrwały stare sejfy, pomieszczenia aresztów (jest tu teraz siłownia), a na najwyższej kondygnacje głowy Temidy z przesłoniętymi oczyma. Na strychu jest potężna rama, w której prezentowano przed 1945 r. portret wodza III Rzeszy. Budynek dawnego sądu krajowego wzniesiono w latach 1889-1892.

(waw)