Reklama

Najnowsze wiadomości

Aktualności23 stycznia 202109:17

Gruss aus Ratibor. Magiczny świat Alfreda Otlika

Gruss aus Ratibor. Magiczny świat Alfreda Otlika  - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl
0
Reklama
Racibórz:

Stare biurko, laptop, lupa, plik karteczek i tysiące pocztówek - to był na emeryturze cały świat Alfreda Otlika. Wybitny raciborski kolekcjoner odszedł 2 stycznia tego roku w wieku 85 lat. Pozostawił po sobie największy zbiór kartek z widokami dawnego Raciborza oraz poświęconych Josephowi von Eichendorffowi.

- Samotnik – mówiono o Alfredzie Otliku. Z tego powodu jego postać nie jest szerzej znana. Przyszedł na świat 11 czerwca 1935 roku. Wychował się – jak mówił – na Płoni. Oczy małego, bystrego chłopca dokładnie zarejestrowały Racibórz tamtych czasów – dom i jego otoczenie, rodzinę, kościół, miasto, ulice, sklepy, zabudowę, ale też narodziny nazizmu i jego klęskę. Najpierw sielski krajobraz kwitnącego heimatu a potem tragedię wojny, ruiny 1945 roku, narodziny socjalizmu i stalinizmu, wreszcie sierżmiężne czasy PRL-u.

Zapamiętał dużo szczegółów. Chętnie opowiadał. Nie stronił od krytyki. Podkreślał, co mu się podobało, a co nie. Jaka kartka została ładnie wydana, a która brzydko. Co komponuje się z krajobrazem, a co do niego nie pasuje.

Wiedzę o starym Raciborzu na lata zamknął w swoim mieszkaniu przy Stalmacha. Po upadku PRL-u otworzył ten skarbiec. Można już było głośno mówić o przedwojennym Ratibor. Przy Mickiewicza, w 1994 r., odsłonięto replikę pomnika Josepha von Eichendorffa. W 1998 r. ukazał się „Racibórz na dawnej karcie pocztowej”, w całości wypełniony kartkami Alfreda Otlika.

Niedaleko Otlików, na Płoni mieszkał fotograf - dokumentalista pracujący dla NSDAP Ratibor. Uwieczniał parteitagi, miasto pełne nazistowskich symboli i ludzi w mundurach. W 1945 roku uciekł przed Rosjanami, pozostawiając szklane negatywy.

Rodzinna Płonia

plonia23012021.[1]

Każdy Ślązak ma własną ocenę tamtych czasów. Miał ją także Alfred Otlik. Z dawnego Ratibor zostały mu wspomnienia i język niemiecki. Skończył polskie szkoły, studia chemiczne i jak wielu mieszkańców Płoni (Plani) rozpoczął pracę w Czornej Budzie jak nazywano ZEW, dawniej jeden z zakładów spółki Siemens Planiawerke Aktiengesellschaft fur Kohlenfabrikate. Trafił do zakładowego ośrodka badawczego (ZOB). Miał tu dostęp do sprzętu fotograficznego i ciemni. Fotografia stała się jego pasją.

Do lat 90. mało kto wiedział, że w czasie wojny Siemens Planiawerke włączono do hitlerowskiego programu budowy bomby atomowej. Sprawa stała się głośna po artykułach śp. dr. Ryszarda Kincla. Jeszcze mniej osób wiedziało, że Sowieci wykorzystali grafit z Raciborza przy budowie radzieckich pocisków balistycznych przenoszących głowice nuklearne. Wiedział o tym Alfred Otlik, ale był zobowiązany do zachowania tajemnicy. W tajemnicy utrzymał też fakt, że przechował materiały po nazistowskim fotografie z Płoni. Były dla niego dokumentem minionych czasów. Niekoniecznie należało je publikować, ale musiały przetrwać.

- Pocztówki to ptaki, a konkretnie jaskółki, które wylatują z gniazda w świat – powtarzał pokazując pocztówkę z jaskółkami właśnie i dawnym Ratibor. Filokartystyka, czyli zbieranie dawnych kartek pocztowych, stała się pasją jego życia. W PRL-u odwiedzał raciborskie targowisko. Tuż przy murach, w czwartki i soboty, można było tu spotkać handlarzy starociami. Co jakiś czas trafiły się kartki i zdjęcia dawnego Ratibor. Kolekcja zaczęła się powiększać dzięki rodzinie w Niemczech. To niemieckie pchle targi (Flohmarkty) dostarczały najwięcej walorów. W latach 70. i 80. za niewielkie pieniądze. Mało kto sięgał wtedy po temat „Ratibor O.S.”. Potem doszły kontakty z antykwariuszami i handlarzami. Alfred Otlik był stałym klientem, więc zbierano dla niego ten Ratibor i przesyłano do Polski. Zachował każdą kopertę, by wiedzieć skąd i kiedy nadeszła przesyłka.

Wszystkie kartki numerował, grupował w serie, tropił brakujące egzemplarze. Każdą kartkę skopiował na kolorowym ksero do albumu (awers i rewers), by nie sfatygować oryginału schowanego w foliowej kopercie. Ten album mogli oglądać goście w jego domu.

Z raciborskich kartek p. Alfred najbardziej lubiał tzw. księżycówki (Mondschein-Lithographie)

donalfredo3

Przez kilka lat negocjował z poznańskim kolekcjonerem zakup najstarszej znanej raciborskiej pocztówki z 1893 roku. Nie ubił targu z powodu wygórowanej ceny. W XXI wieku – obok targów staroci (Bytom, Wrocław, coroczna giełda kolekcjonerska w Katowicach) – handel zakwitł w Internecie. Przyszła era allegro, ebay, delcampe. Z domowych szuflad na całym świecie wypłynęły tysiące raciborskich pocztówek. Kupił laptop. Kolekcja stawała się coraz bogatsza.

Potem pojawili się nowi kolekcjonerzy. Ciekawsze walory trzeba było licytować. Rosły stawki. Hobby stawało się coraz droższe. Straciło urok. Nie był już jedyny. Ceny przekraczały nieraz 100 złotych za jedną kartkę, 150 zł za litografię z długim adresem (do 1905 r. rewers w całości wypełniał adres, a miejsce na korespondencję było na awersie), około 300 zł za birofilia (rzadka tematyka piwna) albo judaika (tematyka żydowska). Większość emerytury dalej szła na zakupy, ale już nie tak obfite ilościowo.

Konkurencja w temacie Ratibor kilka lat temu sprawiła, że Alfred Otlik skoncentrował się na Josephie von Eichendorffie, romatycznym poecie rodem z podraciborskich Łubowic. Do Raciborza zaczęły spływać z całego świata pocztówki z wizerunkiem poety, ilustracjami do jego wierszy czy miastami, w których znajdują się place, ulice, gościńce lub inne obiekty poświęcone pisarzowi. Zbierał przy okazji znaczki i monety ze swoim idolem.

Na łubowickiego wieszcza miał patent. Najciekawsze walory udało się wyszukiwać nie po wpisaniu słowa „Eichendorff”, ale tytułu jego słynnego wiersza „In einem kühlen Grunde” (W chłodnej dolinie) o niespełnionej miłości do Käthchen Förster, córki mistrza bednarza z Rohrbach. Eichendorff opublikował go w 1813 roku pod pseudonimem Florens. Utwór śpiewało wielu artystów, w tym Mireille Mathieu.

Joseph von Eichendorff - drugi temat kolekcjonerski p. Alfreda

donalfredo2

Alfred Otlik oswoił samotność. Nie lubił, kiedy próbowano mu zrobić zdjęcie. Z trudem przełamywał nieśmiałość. Zaglądał na muzealne wernisaże i wydarzenia w Towarzystwie Miłośników Ziemi Raciborskiej. Zdecydował się udostępnić kartki do polsko-niemieckich albumów – najpierw do wspomnianego „Racibórz na starej pocztówce”, potem do „Dawnego Raciborza”, „Raciborza nieznanego” czy „Dawnego powiatu raciborskiego”. Czerpane stąd kopie do dziś obficie krążą po Internecie. Opracował polsko-niemiecko-angielski album „Joseph von Eichendorff na karcie pocztowej”. Wzbogacił swoimi zbiorami szereg innych publikacji, a także filmów i prelekcji.

Dopiero kilka lat przed śmiercią otworzył się na publiczne wystąpienia. Na zamku zaprezentował wystawę kartek o Eichendorffie, w TMZR wygłosił prelekcję o oszustwach przy wydawaniu raciborskim pocztówek. Z lupą w ręku przyglądał się każdemu egzemplarzowi. Wyłapywał retusze i dodatki niezgodne z rzeczywistością. Pięknie o tym opowiedział.

Ściągnął do gniazda około 2000 pocztówek, z całej Europy, Azji i obu Ameryk.

Śp. Alfred Otlik (11.06.1935 - 02.01.2021)

otlik33

fot. Marek Krakowski/Muzeum w Raciborzu

Autor: Grzegorz Wawoczny, redakcja@naszraciborz.pl

Bądź na bieżąco z nowymi wiadomościami. Obserwuj portal naszraciborz.pl w Google News.

Reklama
Reklama

Komentarze (0)

Aby dodać komentarz musisz być zalogowany

Reklama
Reklama

Najczęściej czytane artykuły

Aktualności6 października 202219:50

Kryzys bez precedensu. Polowy u Morawieckiego

Kryzys bez precedensu. Polowy u Morawieckiego - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl
68
źródło: KPRM
Aktualności6 października 202208:34

Kolejny problem z sygnalizacją, tym razem na trasie do Markowic [FOTO]

Kolejny problem z sygnalizacją, tym razem na trasie do Markowic [FOTO] - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl
14
red., fot. Robert Ambroziewicz
Reklama
Aktualności6 października 202218:26

Będzie przerwa w dopływie ciepła na Ostróg

Będzie przerwa w dopływie ciepła na Ostróg - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl
4
red., fot. TBIT/pixabay.com
Aktualności7 października 202209:43

Raciborska policja otrzymała zgłoszenia o groźnych linkach

Raciborska policja otrzymała zgłoszenia o groźnych linkach - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl
1
źródło: KPP Racibórz, fot. policja.pl
Aktualności7 października 202217:40

Akcja strażaków na Londzina-Różyckiego

Akcja strażaków na Londzina-Różyckiego - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl
0
red., źródło zdjęcia Grupa 112 Racibórz
Reklama
Reklama
Aktualności7 października 202212:03

Jest termin jarmarku bożonarodzeniowego i nowy regulamin

Jest termin jarmarku bożonarodzeniowego i nowy regulamin - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl
2
red., fot. arch. portalu/jarmark 2021
Reklama
Biznes7 października 202210:28

Zarząd Rafako znów trzyosobowy. Powołano nowego wiceprezesa

Zarząd Rafako znów trzyosobowy. Powołano nowego wiceprezesa - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl
12
Materiał prasowy spółki
Reklama
Reklama
Aktualności6 października 202219:14

Do zespołu Artimexu RRK dołączył Marcin Francuz

Do zespołu Artimexu RRK dołączył Marcin Francuz - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl
0
materiał partnera, fot. Artimex RRK, pixabay.com/ckstockphoto i herbert11timtim
Reklama
Reklama
Reklama
Aktualności6 października 202212:07

ZUS wysyła list z decyzją o czternastce

ZUS wysyła list z decyzją o czternastce - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl
0
Beata Kopczyńska, regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa śląskiego
Reklama
Aktualności7 października 202217:17

Na zamku dyskutowano o zdrowiu psychicznym

Na zamku dyskutowano o zdrowiu psychicznym - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl
0
materiał prasowy Zamku Piastowskiego
Aktualności6 października 202217:29

Czy to już czas pożegnania? - objawy śmierci chomika

Czy to już czas pożegnania? - objawy śmierci chomika - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl
0
materiał partnerski
Reklama
Reklama
Reklama
Aktualności6 października 202208:56

Akcja krwiodawstwa w Tokai COBEX

Akcja krwiodawstwa w Tokai COBEX - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl
0
materiał nadesłany/informacja prasowa spółki
Aktualności7 października 202209:16

Raport 998. Plama oleju przy Rybnickiej

Raport 998. Plama oleju przy Rybnickiej - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl
0
red., fot. poglądowe/arch. OSP Kuźnia Raciborska
Reklama
Reklama
Reklama

Partnerzy portalu

Dentica 24
ostrog.net
Szpital Rejonowy w Raciborzu
Spółdzielnia Mieszkaniowa
Ochrona Partner Security
PGL DOM Sp. z o.o.
PWSZ w Raciborzu
Zajazd Biskupi
Kampka
Nasz Racibórz - Nasza ekologia
Materiały RTK
Nieruchomości powiatu raciborskiego
Nasze Nieruchomości
Fototapeta.shop sklep z tapetami i fototapetami na zamówienie
Sport6 października 202215:23

Łamatorzy z Raciborza wrócili na maty

Łamatorzy z Raciborza wrócili na maty - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl
0
Michał Musioł (Łamator)
Aktualności7 października 202209:07

Bieńkowice z pucharem i nagrodą pieniężną za procesję konną

Bieńkowice z pucharem i nagrodą pieniężną za procesję konną - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl
0
slaskie.pl, fot. UG Krzyżanowice
Reklama
Kultura i edukacja7 października 202211:22

Kolumbijski poeta Chavarro na emeryturze mógłby mieszkać… w Polsce!

Kolumbijski poeta Chavarro na emeryturze mógłby mieszkać… w Polsce! - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl
0
materiał prasowy MIPBP w Raciborzu
Reklama
Reklama

Najnowsze wydania gazety

Nasz Racibórz 23.09.2022
28 września 202218:48

Nasz Racibórz 23.09.2022

Nasz Racibórz 16.09.2022
16 września 202220:21

Nasz Racibórz 16.09.2022

Nasz Racibórz 09.09.2022
16 września 202220:20

Nasz Racibórz 09.09.2022

Nasz Racibórz 02.09.2022
7 września 202213:56

Nasz Racibórz 02.09.2022

Zobacz wszystkie
© 2022 Studio Margomedia Sp. z o.o.