Park Kulturowy Serce Starego Raciborza. Co to oznacza i jakie niesie ograniczenia?

O parku kulturowym mówi się już od zeszłej kadencji. W tej uchwałę intencyjną podjęto w 2019 r. Niedawno finalny projekt uchwały Rady Miasta o parku kulturowym zaakceptował śląski wojewódzki konserwator zabytków. Prace nad dokumentem podlegały konsultacjom społecznym. Władze miasta wielokrotnie zapraszały do udziału w dyskusji.

Jeśli na sesji 24 listopada projekt zostanie przyjęty, to obowiązującym prawem staną się liczne zakazy i nakazy. Z całym katalogiem można się zapoznać [tutaj].

Obszar parku

Dla przykładu podajemy kilku wypisów:

- Na terenie parku zakazuje się lokalizacji anten, masztów, klimatyzatorów oraz innych urządzeń technicznych na elewacjach frontowych budynków; budowy nowych garaży wolnostojących, a istniejące nakazuje się utrzymać w dobrym stanie oraz w kolorystyce stonowanej w odcieniach bieli, beżu i żółcieni.

- Zakazuje się wprowadzania na historycznych elewacjach obcych elementów typu detale z aluminium, drewna, tworzyw sztucznych oraz współczesnych płytek gresowych i tynków żywicznych, chyba że jest to uzasadnione historycznie.

- W budynkach powstałych przed 1910 r. należy dążyć do zachowania oryginalnej stolarki okiennej i drzwiowej lub do jej odtworzenia.

- Nakazuje się zachowanie na elewacjach budynków oryginalnych historycznych detali architektonicznych, pochodzącym sprzed 1945 r.

- Należy dążyć do uzupełniania pierzei ulic nową zabudową. Nowa zabudowa powinna komponować się stylistycznie z zabudową historyczną, w szczególności poprzez:
1) zachowanie symetrii rozmieszczenia okien,
2) zachowanie wysokości i linii gzymsów,
3) dopasowanie kształtu dachu do sąsiedniej zabudowy,
4) dopasowania materiałów wykończenia elewacji do budynków sąsiednich, przy czym zakazuje się stosowania na elewacjach okładzin z drewna i tworzyw sztucznych.

W budynkach powstałych przed 1910 r. kolorystyka okien i drzwi powinna odpowiadać historycznej, w budynkach młodszych powinna odpowiadać stylistyce architektury i być dopasowana do innych detali architektonicznych.

Na terenie Parku zakazuje się wprowadzania: blaszanych pawilonów handlowych, w tym wolnostojących supermarketów, kiosków wolnostojących (z wyłączeniem zapisów § 15), automatów vendingowych, paczkomatów, urządzeń zabawowych, myjni samochodowych i stacji benzynowych.

Na terenie parku zakazuje się umieszczania reklam z wyjątkiem szyldów z nazwami sklepów i firm, które powinny być montowane jedynie w pasie parteru (będącej strefą handlu), do linii gzymsu nad częścią handlową, jako szyldy informujące i wizytówki danej firmy. Mogą one obejmować tylko te firmy, które prowadzą działalność w danym budynku.

Na terenie parku zakazuje się stosowania bilbordów i banerów, lawet z reklamami, rowerów reklamowych, riksz reklamowych, wyświetlaczy LED, chorągwi, proporczyków oraz tablic wolnostojących (z wyjątkiem potykaczy w ilości jeden przypadający na jeden lokal).

Na terenie Parku zakazuje się umieszczania reklam na słupach oświetleniowych i trakcyjnych, na elementach małej architektury i wystroju architektonicznego (ogrodzenia, daszki, balustrady, osłony), na balkonach, oknach, częściach elewacji, w sposób zasłaniający detale architektoniczne i zaburzający kompozycję elewacji, za wyjątkiem tablic z informacjami dotyczącymi obsługi ruchu turystycznego i drogowego oraz słupów ogłoszeniowych.

Na terenie Parku w witrynach wewnątrz budynku dopuszcza się stawianie lub wywieszanie reklam nie przekraczających 20% powierzchni. Witryny mogą być wyklejanie do 100% powierzchni jedynie materiałem półprzeźroczystym o jednorodnej kolorystyce o stonowanych kolorach dostosowanych do kolorystyki budynku, bez grafik i napisów.

W trosce o wartość krajobrazową i estetyczną na obszarze Parku nakazuje się zachowanie istniejącej zieleni niskiej i wysokiej będącej w dobrej kondycji. Zgodnie z przyjętymi zasadami ochrony drzew, zwłaszcza w centrum miast w przestrzeni publicznej, wyklucza się wszelką ingerencję w obszar systemu korzeniowego drzew, w odległości bliższej niż rzut korony plus 1,5 metra poza koronę. Ochrona drzew powinna odbywać się z zastosowaniem rozwiązań inżynierskich oraz przyrodniczych działań kompensacyjnych. Realizacja miejsc postojowych oraz utwardzenia terenu na obszarze Parku powinna się odbywać przy maksymalnym zachowaniu nawierzchni przepuszczalnych dla wody.