Tropikalne noce i opady ponad normę - lipiec w pogodzie

Racibórz

Dwa najcieplejsze dni w poprzednim miesiącu w Raciborzu to 13 lipca (odnotowano 31,1 st. C) oraz 28 lipca (30,09 st. C). Do odnotowanego w 2013 r. rekordu temperatury (37,8 st. C) było więc daleko. Również sierpień jak na razie nie odbiega od swojego poprzednika. Najwyższą temperaturę (31 st. C) odnotowano w Święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (Matki Boskiej Zielnej). To co jednak zwraca uwagę, to długi w tym roku w Raciborzu ciąg upalnych dni i gorących nocy.

Skumulowana liczba dni z opadem (liczona od 1 stycznia) na większości stacji była zgodna z normą, chociaż na niektórych przekraczała ją w granicy do 15 dni (np. Kozienice i Racibórz).

Temperatura powietrza

- Najcieplejszymi regionami Polski było Podkarpacie, gdzie średnia obszarowa temperatura powietrza wynosiła 21,8°C i była wyższa od normy od 2,1°C. Najchłodniej było natomiast w Sudetach, gdzie średnia obszarowa temperatura powietrza w lipcu wyniosła 18,6°C i była wyższa od normy tylko o 0,9°C. Najsilniej od normy odbiegały warunki termiczne w Pasie Pobrzeży i Wybrzeży Południowobałtyckich. Średnia obszarowa wartość temperatury powietrza w lipcu wynosiła tam 20,5°C i była o 2,4°C wyższa od normy klimatologicznej. Warunki termiczne w Pasie Pojezierzy oraz w Sudetach sklasyfikowane zostały jako bardzo ciepłe, w pasie Nizin jako anomalnie ciepłe a w pozostałych krainach zostały sklasyfikowane jako ekstremalnie ciepłe - podaje IMGW.

Wg klasyfikacji rangowej lipiec 2021 roku był 3. w rankingu uwzględniającym wartość średniej temperatury tego miesiąca od roku 1951 i jednocześnie był 2. najcieplejszym lipcem w XXI wieku. Warto odnotować, że lipiec 2021 roku był aż o 1,1°C chłodniejszy od lipca 2006 roku, który był najcieplejszy. Najchłodniejszy lipiec od początku II połowy XX wieku wystąpił w 1979 roku, kiedy średnia obszarowa temperatura powietrza wynosiła tylko 14,7°C.

Przestrzenne zróżnicowanie temperatury powietrza w lipcu pokazuje, że wartości średniej miesięcznej temperatury powietrza na całym obszarze Polski, poza regionami górskimi, były wyższą od 15°C (próg termicznego lata). Najchłodniejszym obszarem Polski w lipcu były oba pasma górskie, Sudety i Karpaty, a poza górami Polska północno-zachodnia. Najcieplej było we wschodniej części Wyżyny Lubelskiej i północno-wschodniej części Kotliny Sandomierskiej (średnie miesięczna temperatura powietrza powyżej 22°C ).

Mapa anomalii tj. odchyleń od wartości wieloletnich średnich miesięcznych z okresu 1991-2020 pokazuje, że wartości tego wskaźnika zawierały się między 0,0°C a 4,0°C i charakteryzowały się wyraźnym południkowym układem przestrzennym izoanomalii z najniższymi wartościami na zachodzie i najwyższymi na wschodzie kraju. Na większości obszaru kraju anomalie zawierały się w przedziale między 2,0°C a 4,0°C. Najniższe wartości anomalii temperatury w zakresie między 0,0°C a 2,0°C odnotowano na obszarze zachodniej części Polski (Pobrzeże Szczecińskie, Pobrzeże Koszalińskie, zachodnia część Pojezierza Wielkopolskiego oraz Nizina Śląska) oraz w części Karpat i Sudetów.

Najwyższą wartość temperatury powietrza w lipcu, wynoszącą 34,3°C odnotowano 14. dnia tego miesiąca w Sulejowie i Włodawie (informacja dotyczy jedynie stacji synoptycznych). Ogólnie, najwyższe wartości temperatury w lipcu wystąpiły w połowie miesiąca – pomiędzy
14 a 16 lipca.

W lipcu nie zostały zarejestrowane ujemne wartości temperatury powietrza. Nawet na stacjach wysokogórskich wartość absolutnego minimum wyniosły 4,0°C na Śnieżce (20.07) oraz 4,2°C na Kasprowym Wierchu (21.07). Na pozostałych stacjach synoptycznych absolutne minimum w lipcu wahało się od 7,6°C w Kłodzku (21.07) do 15,1°C (20.07 i 30.07) w Sandomierzu.

W lipcu w Polsce występowały tropikalne noce. Pierwsza faza, miała miejsce w okresie między 7. a 9. lipca. Wówczas na wielu stacjach południowej Polski temperatura nie spadła poniżej 20°C. Najcieplejsza noc wystąpiła wówczas w Tarnowie, kiedy minimalna wartość temperatury powietrza wyniosła 23°C. Druga fala występowania nocy tropikalnych, obejmująca swoim zasięgiem niemalże cały kraj, wystąpiła między 14-19 lipca. Najcieplejsza noc wystąpiła wówczas 17 lipca. W Helu temperatura powietrza w nocy wyniosła 22,3°C

Temperatura powietrza w lipcu 2021 roku utrwaliła występujący od szeregu lat silny wzrostowy trend temperatury powietrza na obszarze Polski. Tylko od 1951 roku wzrost temperatury w tym miesiącu szacowany jest na 2,2°C.

Wartość współczynnika trendu, podobnie jak w innych miesiącach roku, jest zróżnicowana w poszczególnych regionach klimatycznych kraju. Najsilniejszy wzrost temperatury powietrza w lipcu (nieco ponad 2,56°C) występuje na obszarze Karpat. Najsłabsze ocieplenie występuje w Pasie Pobrzeży i Wybrzeży, gdzie wzrost temperatury powietrza wynosi nieco ponad 2,06°C.

OPADY ATMOSFERYCZNE

Obszarowo uśredniona suma opadu atmosferycznego w maju w Polsce wynosiła 94,6 mm, co stanowiło 107,8% normy dla tego miesiąca określonej na podstawie pomiarów w latach 1991-2020. Wg klasyfikacji Kaczorowskiej miniony lipiec należy zaliczyć do miesięcy normalnych pluwialnie.

Wg klasyfikacji rangowej lipiec br. był 20. w klasyfikacji pod względem wysokości opadów w Polsce. Najwilgotniej było w Polsce w lipcu 2011 roku, średnia obszarowa suma opadu wynosiła w tym miesiącu aż 178,1 mm. Z kolei najmniej zasobnym w opady był lipiec 2006 roku. Wówczas wysokość opadów wynosiła 23,9 mm.

Opady w lipcu 2021 roku charakteryzowały się na obszarze Polski przestrzennym zróżnicowaniem w zakresie od 40 mm do blisko 180 mm opadu w ciągu miesiąca. Najniższe opady, o sumach miesięcznych poniżej 50 mm wystąpiły w zachodniej i środkowej części Pasa Pobrzeży i Wybrzeży oraz zachodniej części Pojezierza Wielkopolskiego. Najwyższe sumy miesięczne opadu odnotowano we wschodniej i południowo-wschodniej części kraju a także na obszarze pasm górskich. W stosunku do normy wieloletnich (1991-2020) opady w czerwcu 2021 zawierały się między 60 a 160% normy.

Skumulowane sumy opadów atmosferycznych (od stycznia 2021r.) na poszczególnych stacjach obrazują sytuację w zakresie zasilania opadowego. Widać, że na niektórych przykładowo wybranych stacjach skumulowany deficyt opadu jest niezwykle wysoki (np. Tarnów i Kołobrzeg) i przekracza 100 mm. Taka sytuacja wraz z wysokimi temperatura wskazuje na przesłanki do rozwoju suszy glebowej.

Cały raport można przejrzeć [tutaj]