Górale w rytmie drzeworytu. Jan Wałach i artyści z Istebnej w raciborskim Muzeum

Jan Wałach był postacią niezwykłą – artystą, którego twórczość nierozerwalnie łączyła się z życiem beskidzkiej społeczności. Urodzony i tworzący w Istebnej, z pasją i czułością utrwalał na swoich drzeworytach codzienność górali – ich pracę, obyczaje i duchowość. Był nie tylko malarzem i grafikiem, ale również kronikarzem przemijającego świata, rzetelnym obserwatorem ludzkich losów i natury. Jego prace, tworzone w skupieniu i z głęboką refleksją, niosły spokój i duchową głębię. Arcybiskup Damian Zimoń pisał o nich, że „nakłaniają do skupienia, tak jak powstawały – w skupieniu”.

Wałach z niezwykłym wyczuciem ukazywał beskidzkie pejzaże, drewniane chałupy i sylwetki ludzi gór – prostych, dumnych i zakorzenionych w tradycji. Nieobce mu były także motywy religijne, którym nadawał wymiar osobistego przeżycia i artystycznej medytacji. Jego dzieła stanowią świadectwo miłości do ziemi, wiary i człowieka.

Na raciborskiej wystawie zaprezentowano nie tylko kunsztowne drzeworyty Jana Wałacha, lecz również alegoryczne obrazy Ludwika Konarzewskiego seniora – artysty spokrewnionego z Wałachem, z którym studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Konarzewski, urodzony w Wilanowie i doświadczony zesłaniem, po osiedleniu się w Istebnej stał się jednym z najważniejszych malarzy związanych z Beskidami. W swoich dziełach z niezwykłą ekspresją ukazywał ducha górali – ich wewnętrzną siłę, poczucie wspólnoty i pragnienie wolności.

Ekspozycja pochodzi z kolekcji prywatnej Tadeusza Procnera, spokrewnionego z rodziną Jana Wałacha, który sam również tworzy i – jak podkreśla – „sztuką jest zarażony genetycznie”. W Raciborzu można było podziwiać także jego prace rzeźbiarskie, stanowiące ciekawe dopełnienie wystawy.

Wernisaż przyciągnął licznych miłośników sztuki i beskidzkiej tradycji. Wśród obecnych panowała atmosfera zadumy i podziwu dla artystów, którzy potrafili z codzienności uczynić sztukę, a z życia górali – inspirację dla pokoleń. Wystawa prezentowana jest w salach Muzeum w Raciborzu.