Muzeum, SOWA i Visit - sprawozdanie z działalności na forum komisji Rady Miasta

Dyrektor Turakiewicz pochwalił się, że w roku 2025 udało się pozyskać 1096 sztuk muzealiów i materiałów pomocniczych. Zakupiono zabytki na kwotę 18 556 złotych. Muzeum otrzymało także w formie darowizny 502 sztuki muzealiów na kwotę 32 050 złotych. – Jesteśmy za te dary bardzo wdzięczni – powiedział dyrektor.

W trakcie prezentacji Romuald Turakiewicz wymieniał także inne zadania, jakimi zajmuje się kierowana przez niego jednostka. Wśród zadań znalazły się: konserwacja i przechowywanie zbiorów (na ten cel wydano 15 902,50 zł), ewidencja, opracowywanie i digitalizacja zbiorów, badania naukowe i terenowe, opracowania naukowe, kwerendy, konsultacje, wystawiennictwo.

Dyrektor Muzeum przekazał także radnym informacje o prowadzonych wystawach. – Mamy dziewięć wystaw stałych, natomiast w roku 2025 udało nam się także zrealizować dziewięć wystaw czasowych. Posiadamy także możliwość realizowania wystaw plenerowych. W poprzednim roku zrealizowaliśmy cztery takie wystawy. Dodatkowo, w tym roku pozyskaliśmy dziesięć nowych przęseł, dzięki czemu możemy realizować dwie wystawy plenerowe jednocześnie lub jedną naprawdę dużą – mówił R. Turakiewicz.

Wśród zadań, jakimi zajmuje się raciborskie Muzeum, Romuald Turakiewicz wymienił także koncerty. – W poprzednim roku zorganizowaliśmy cztery takie koncerty. W tym roku, ze względu na obcięcie budżetu, nie myśleliśmy jeszcze o takowym. Podejmujemy jednak próbę zorganizowania koncertu płatnego, na którym wystąpić miałaby znana grupa Wołosi. My wynajmujemy salę, a problem sprzedaży biletów artyści wzięli na siebie. Koncert zaplanowany został na 8 października na godzinę 19.00 – przekazał szef raciborskiej jednostki muzealnej.

Radni usłyszeli także o planach Muzeum na najbliższy okres. – Chciałbym dokończyć remont budynku przy Chopina 12, zająć się także remontem drugiego budynku. Konieczne jest także pozyskanie dodatkowej przestrzeni wystawienniczej, jeśli nie w tym roku, to w ciągu najbliższych lat. Będziemy także podejmowali działania, by przenieść jednostkę SOWA do centrum Raciborza. Obecnie znajduje się ona na peryferiach miasta, a gdyby była w centrum, to zawsze większe prawdopodobieństwo, że trafi tam turysta. Obecnie prowadzimy również prace związane z pracami archeologicznymi w miejscu nieistniejącej kaplicy św. Dominika. Po ich zakończeniu chcielibyśmy udostępnić teren mieszkańcom. To niestety będzie wymagało sporych nakładów finansowych – mówił Romuald Turakiewicz.

Do dyskusji jako pierwszy zgłosił się radny Alan Wolny. – Chciałem podziękować panu, jak i całemu zespołowi, za ten ostatni rok pracy. Zgadzam się, żeby jak najczęściej wynajmować salę na koncerty czy inne wydarzenia. Zawsze to lepiej przerzucić ryzyko na wynajmującego niż zajmować się organizacją samodzielnie – stwierdził rajca.

– Panie dyrektorze, gratuluję prowadzenia tego okrętu. Muzeum jest bardzo widoczne. Niestety, ostatnio mogę rzadziej korzystać z waszej oferty. Czy w zasobie, jaki jako miasto posiadamy, nie można utworzyć magazynów lub wystaw? – pytał radny Michał Fita.

– Zaczynając pracę jako dyrektor, byłem o wiele większym optymistą niż teraz. Swego czasu mieliśmy plan zagospodarowania przestrzeni przy ulicy Rzeźniczej. Był nawet przygotowany projekt, który zakładał budowę trzykondygnacyjnego budynku. To byłby jednak ogromny koszt. Wiele mówiło się także o pozyskaniu budynku po szkole przy Opawskiej. Ale taka przestrzeń musi być w dobrym stanie technicznym, mieć stosowne zabezpieczenia. Może kiedyś, ze względu na demografię, jedna z lokalizacji po którejś ze szkół trafi do nas – powiedział dyrektor Muzeum.

Radna Justyna Henek-Wypior zapytała o ewentualną nową lokalizację SOWY w centrum Raciborza. – Czy może pan zdradzić, o jakiej lokalizacji mowa? Jeśli jest ona znana? – dociekała radna z Markowic. – Gdybym teraz podał jakiś adres, to jutro miałbym kilkanaście telefonów, że chcę komuś zamykać działalność. Na ten moment nie jest to nic w stu procentach pewnego, a zaledwie plan – odparł R. Turakiewicz.

– Czy w Muzeum mamy wciąż przewodników, czy pracujecie państwo już na audioguidach? – kontynuowała radna Henek-Wypior. – Mamy przewodników, ale w najbliższym czasie planujemy zakup takich urządzeń na 50 osób. W naszych pomieszczeniach jesteśmy w stanie zapanować głosem nad grupą, ale gdy są oprowadzania po mieście, w miejscach, gdzie jest ruch, to jest znacznie ciężej. Wtedy na pewno nam by to ułatwiło pracę – odparł dyrektor Muzeum.

Wypowiedź dyrektora uzupełnił radny Dawid Wacławczyk. – Wydaje mi się, że mówi pan o tourguidach, nie audioguidach. Te drugie odtwarzają nagrany przekaz, z kolei te pierwsze umożliwiają dotarcie przewodnikowi do wszystkich osób w grupie – stwierdził radny.

Kolejnym sprawozdaniem, jakiego wysłuchali radni, było to dotyczące Strefy Odkrywania Wyobraźni i Aktywności (SOWA).

– W poprzednim roku odnotowaliśmy ponad 7 tysięcy wejść. Nieco ponad 3 tysiące to wejścia płatne, pozostałe to wejścia bezpłatne. Czemu tych bezpłatnych było więcej? Gdyż nasze działania cieszą się naprawdę dużym zainteresowaniem. Działamy prężnie, o czym świadczyć może ilość warsztatów i ich uczestników podczas Lata w mieście i Zimy w mieście. Organizujemy także tzw. „Kreatywne soboty”. Wychodzimy poza mury naszej placówki, włączając się w działania organizowane przez inne jednostki. Nasza strefa była reprezentowana także w Warszawie podczas pikniku naukowego „Ale kosmos” na PGE Narodowym – rozpoczęła Agnieszka Domasik, kierownik SOWY.

W dalszej części sprawozdania kierująca jednostką z Żorskiej wymieniła wydarzenia, jakie miały miejsce w roku 2025. Były to m.in.: Naukowa Noc w SOWA Racibórz, Nocne obserwacje nieba, start balonu stratosferycznego oraz kolejna edycja Festiwalu Odkrywców. Agnieszka Domasik wskazała także projekty, w jakich udział brała kierowana przez nią jednostka.

– W poprzednim roku aż dwukrotnie powiększyliśmy ilość stanowisk badawczych. W czerwcu udało się otrzymać trzy stanowiska, w listopadzie siedem – mówiła.

Agnieszka Domasik wskazała, że jednostka nieustannie zajmuje się także promocją swojej działalności w lokalnych mediach. Kierowniczka SOWY pochwaliła się także, że raciborska jednostka otrzymała trzy nominacje w plebiscycie „Słoneczniki 2025”, a także nagrodę prezydenta miasta Raciborza dla wyróżniającego się animatora kultury. – Myślę, że gdyby nasza trójka nie była naprawdę zawzięta, to wiele z tych rzeczy by się nie wydarzyło – podsumowała rok 2025 A. Domasik.

W trakcie prezentacji radnym przekazano także informacje o działaniach, jakie udało się przeprowadzić w roku bieżącym. – Naszym największym sukcesem wydaje się być wygrana w konkursie Centrum Nauki Kopernik na organizację wydarzenia specjalnego, jakim był Festiwal Odkrywców. Pozostawiliśmy pozostałe jednostki daleko w tyle, otrzymując maksymalną ilość punktów – referowała szefowa SOWY Racibórz.

Do dyskusji zgłosił się radny Michał Fita. – Gratulujemy i dziękujemy, bo nie ukrywam, że jako jednostka spoza województwa korzystamy z waszych usług. Zapytam ponownie. Czy widzi pani jednostkę w innym miejscu? – dociekał radny. – Nie myślałam o tym, a to nawet nie leży w zakresie moich kompetencji – odparła szefowa SOWY.

Ostatnim sprawozdaniem, z jakim zapoznali się raciborscy radni, było to dotyczące Visit Racibórz, czyli Punktu Informacji Turystycznej znajdującego się u wlotu ulicy Długiej, pod arkadami.

Kierująca jednostką Anna Niestroj przedstawiła, czym zajmuje się punkt Visit Racibórz. Do zadań jednostki należy: prowadzenie informacji turystycznej, promocja miasta, świadczenie usług przewodnickich, promocja Muzeum, promocja marki turystycznej Kraina Górnej Odry oraz pozyskiwanie środków zewnętrznych.

Radni mieli okazję zapoznać się z projektami, jakie zrealizował Visit Racibórz. Były lub będą to: projekt we współpracy z Hlucinem (2025), projekt zakładający powstanie stałej wystawy historycznej we współpracy z jednostką kulturalną z Opawy (2025), projekt „Muzeum uczy, Muzeum bawi”, w ramach którego odbył się festiwal muzealny (2026), obchody 100-lecia Muzeum w Raciborzu oraz 140-lecia Muzeum w Nowym Jicinie (2026), projekt „Historia bez granic”, zakładający powstanie ekspozycji w wyremontowanych piwnicach budynku przy Chopina (2027).

Członkowie komisji dowiedzieli się także, że w okresie od maja do września z oprowadzania po mieście przez przewodnika skorzystało prawie 200 turystów z terenów przygranicznych. Dodatkowo, w roku 2025 punkt odwiedziło ponad 2000 osób. Z kolei w roku 2026 (do 31.08) z usług punktu skorzystało 1856 osób, w tym 255 z zagranicy.

Do dyskusji jako pierwsza zgłosiła się radna Justyna Poznakowska. – Wszystkie nasze instytucje widać i to pozytywne. Świetne jest to, że współpracujecie ze sobą. Jesteście takim systemem naczyń połączonych. Szczególne ukłony, że tak dużo robicie i planujecie, przy tak małym budżecie. Naprawdę was mocno, mocno, mocno widać! – chwaliła radna.

Radny Dawid Wacławczyk zwrócił uwagę na działania pracowników Visit Racibórz. – Wyrazy uznania, że jesteście zespołem dwuosobowym, a zajmujecie się rzeczami wykraczającymi daleko poza wasze zadania. Mowa o pozyskiwaniu środków zewnętrznych. I chwała za to. Nie wyobrażam sobie jednak, że kiedyś mogłoby zabraknąć środków na wkład własny – rozpoczął radny.

W dalszej części wypowiedzi radny Wacławczyk pytał o dostępność punktów w weekendy. – Obserwujemy największą intensyfikację ruchu w soboty. W niedziele mniejszą, dlatego też jesteśmy czynni nieco krócej. Widzimy, że w tygodniu przyjeżdżają grupy, ale największa intensyfikacja jest w sobotę – odparła Anna Niestroj.

– Jak wygląda sprawa materiałów dla turystów? Czy są oni usatysfakcjonowani? Czy coś trzeba by uzupełnić? – dociekał D. Wacławczyk. – Najczęściej schodzą mapy miasta. Brakuje z kolei dedykowanych, wielojęzycznych przewodników po mieście. Niestety, nie dysponujemy środkami, by we własnym zakresie takowe materiały zamówić. Bazujemy także na materiałach, które dostarczają nam ościenne gminy – odparła kierowniczka Visit Racibórz.

– Żeby nie okazało się, że w Raciborzu dostaje się materiały innych gmin, ale nie te dotyczące Raciborza – ripostował Dawid Wacławczyk.