Remont Mostu Jubileuszowego w Chałupkach i Bohumínie z dofinansowaniem. Transgraniczna inwestycja połączy historię z nowoczesnością

- Rozpoczyna się długo oczekiwana inwestycja związana z remontem i przebudową Mostu Jubileuszowego na rzece Odrze, łączącego polskie Chałupki z czeskim Bohumínem. Projekt został zatwierdzony do finansowania przez Komitet Monitorujący Programu Interreg Czechy–Polska 2021–2027, co otwiera drogę do realizacji prac o kluczowym znaczeniu dla mieszkańców pogranicza, turystów oraz przedsiębiorców - informuje wójt Grzegorz Utracki.

Wniosek projektowy został przygotowany przez Moravskoslezský kraj jako partnera wiodącego, we współpracy z gminą Krzyżanowice. Przedsięwzięcie realizowane jest pod nazwą „Most Stary Bohumin – Chałupki na rzece Odrze”. Łączna wartość przyznanego dofinansowania wynosi 1 907 024,52 euro.

W części dotyczącej gminy Krzyżanowice zaplanowano wydatki na poziomie 885 341,45 euro, z czego 818 376,32 euro stanowią koszty kwalifikowalne, a 654 701,05 euro to kwota dofinansowania. Po stronie czeskiej, realizowanej przez Moravskoslezský kraj w Ostrawie, całkowite wydatki wyniosą 1 565 404,34 euro, przy dofinansowaniu sięgającym 1 252 323,47 euro.

Realizacja inwestycji została zaplanowana w formule dwóch odrębnych zamówień publicznych – prowadzonych przez stronę czeską oraz gminę Krzyżanowice. Sam remont mostu ma potrwać około pół roku, natomiast całościowy harmonogram przedsięwzięcia obejmuje lata 2025–2027.

- Przebudowa Mostu Jubileuszowego ma istotne znaczenie dla poprawy bezpieczeństwa i płynności ruchu transgranicznego. Obiekt od lat stanowi ważne połączenie komunikacyjne oraz symbol wspólnej historii regionu, będąc jednocześnie elementem dziedzictwa Euroregionu Silesia – Stowarzyszenia Gmin Dorzecza Górnej Odry - dodaje wójt Utracki.

Historia przeprawy sięga znacznie dalej niż sama konstrukcja mostu. Dzisiejsze Chałupki i Stary Bohumín tworzyły niegdyś jedną miejscowość – Oderberg. Już w średniowieczu na prawym brzegu Odry rozwijało się miasto należące do księstwa opolsko-raciborskiego, natomiast na lewym funkcjonowała przygraniczna twierdza znana jako Barutswerde, której pozostałością jest dzisiejszy zamek w Chałupkach.

Podział tej historycznej miejscowości nastąpił w 1742 roku, kiedy granica rozdzieliła Oderberg pomiędzy monarchię pruską i cesarstwo Habsburgów. Lewobrzeżna część, znana później jako Annaberg, funkcjonowała w strukturach państwa pruskiego, natomiast prawobrzeżny Bohumín rozwijał się pod wpływem Austrii.

Znaczący impuls rozwojowy przyniosło połączenie dwóch wielkich linii kolejowych w 1849 roku – austriackiej Kolei Północnej oraz pruskiej Kolei Wilhelma. Wydarzenie to przyczyniło się do dynamicznego rozwoju przemysłowego regionu, szczególnie po stronie czeskiej, gdzie powstał nowy ośrodek miejski dominujący nad dawnym Bohumínem.

Historia samej przeprawy przez Odrę jest równie bogata. Most istniał w tym miejscu już w XVI wieku, jednak w 1626 roku został zniszczony podczas wojny trzydziestoletniej. Odbudowana konstrukcja z czasem uległa degradacji i w 1837 roku została rozebrana, a jej funkcję przejęła przeprawa promowa. Prom „Neptun” oraz towarzysząca mu łódź „Triton” obsługiwały ruch pasażerski za niewielką opłatą, stanowiąc ważne ogniwo komunikacyjne do czasu powstania nowych rozwiązań infrastrukturalnych.

Pod koniec XIX wieku zapadła decyzja o budowie nowego mostu, co wymagało porozumienia pomiędzy Prusami a Austrią. Ostatecznie inwestycję zrealizowano w 1898 roku, a uroczyste otwarcie nastąpiło 4 października 1899 roku. Patronem konstrukcji został cesarz Franciszek Józef I, symbol epoki i wieloletni władca monarchii habsburskiej.

Most zaprojektowano jako konstrukcję o długości 135 metrów i szerokości 5 metrów, opartą na dwóch filarach. Składał się z trzech żelaznych łuków – jednego po stronie austriackiej i dwóch po stronie pruskiej. W jego budowie uczestniczyły zarówno przedsiębiorstwa z Pragi, jak i Huta Laura z terenów dzisiejszego Śląska.

Obiekt przez lata pełnił ważną funkcję komunikacyjną, choć jego nośność ograniczono do 4,5 tony, co wymagało wcześniejszego zgłaszania przejazdów cięższych pojazdów. Mimo upływu czasu most zachował do dziś charakterystyczne elementy konstrukcyjne, w tym dwa stalowe łuki, a o jego historii przypomina tablica pamiątkowa odsłonięta w 2015 roku po polskiej stronie.

Planowana modernizacja ma nie tylko przywrócić pełną funkcjonalność przeprawy, ale również zabezpieczyć jej historyczny charakter. Inwestycja stanowi kolejny przykład skutecznej współpracy transgranicznej pomiędzy Polską a Czechami, a także dowód na znaczenie wspólnych działań w ramach Euroregionu Silesia.