XIII Forum Szlaku Cysterskiego – Kuźnia Raciborska stolicą cysterskiego dziedzictwa

Tegoroczne Forum organizują Gmina Kuźnia Raciborska oraz Ogólnopolskie Stowarzyszenie Gmin Cysterskich. To wyjątkowa okazja do prezentacji projektów edukacyjnych, działań ochronnych i współpracy międzynarodowej na rzecz zachowania bogatego dziedzictwa pocysterskiego w Polsce.

Pierwszy dzień Forum rozpocznie się w Starym Opactwie w Rudach, gdzie uczestników powitają m.in. burmistrz Kuźni Raciborskiej Wojciech Gdesz, starosta raciborski Grzegorz Swoboda i senator RP Henryk Siedlaczek. Otwarcie uświetnią wystąpienia opata Eugeniusza Augustyna oraz ks. Jana Rośka. W programie przewidziano także prezentacje o roli cystersów w dzisiejszej Polsce oraz perspektywach zachowania ich dziedzictwa, a goście z Portugalii i Niemiec przybliżą międzynarodowe projekty koordynujące ochronę cysterskich obiektów i krajobrazów.

Popołudnie wypełnią zwiedzanie Starego Opactwa, Bazyliki Mniejszej w Rudach i spacer po okolicznym parku. Dzień zakończy msza święta oraz wizyta przy wąskotorowej kolejce w Rudach, gdzie uczestnicy poznają lokalne dziedzictwo techniki i muzealne ekspozycje.

Drugi dzień Forum przeniesie uwagę na ochronę krajobrazów pocysterskich w Parku Krajobrazowym „Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich”. Uczestnicy odwiedzą kompleks leśny Nadleśnictwa Rudy Raciborskie, gdzie zaprezentowane zostaną działania odtworzeniowe po pożarze z 1992 roku oraz inicjatywy edukacyjne prowadzone przez leśników.

Następnie Forum przeniesie się do dawnego dworu opatów rudzkich, a po wspólnym obiedzie zostaną ogłoszone decyzje o przyjęciu nowych członków Stowarzyszenia. Zwieńczeniem spotkania będzie wizyta na Zamku Piastowskim w Raciborzu, gdzie starosta Grzegorz Swoboda przedstawi postępy w odbudowie zamku, a wicedyrektor Grzegorz Wawoczny poprowadzi zwiedzanie wystaw i kaplicy św. Tomasza Becketa z Canterbury.

Forum zakończy się pożegnaniem gości i powrotem do Kuźni Raciborskiej. Dwudniowe wydarzenie stanowi nie tylko platformę wymiany wiedzy, ale także inspirację do dalszego rozwijania turystyki kulturowej i ochrony dziedzictwa cysterskiego w Polsce.

XIII Forum Szlaku Cysterskiego w Polsce 26–27.09.2025 r. Kuźnia Raciborska – Rudy – Racibórz26.09.2025 r. (piątek)
8:30 – przejazd z Kuźni Raciborskiej do Starego Opactwa w Rudach – Zespołu Klasztorno-Pałacowego
9:00 – rozpoczęcie Forum:
Powitanie gości przez:
Burmistrza Kuźni Raciborskiej Wojciecha Gdesza,
Starostę Raciborskiego Grzegorza Swobodę,
Senatora RP Henryka Siedlaczka,
przewodniczącego OSGC Wojciecha Andrzejewskiego – wójta Gminy Bledzew.
Wystąpienie otwierające:
O. Eugeniusza Augustyna O. Cist – Opat, Prezes Polskiej Kongregacji Cystersów,
Ks. Jana Rośka – prezes Fundacji Stare Opactwo w Rudach.
Wystąpienia merytoryczne:
O. Przeor Rajmund Guzik O. Cist – „Polscy Cystersi dziś”,
Prof. Anna Bojęś-Białasik, prof. Maciej Zdanek (UJ w Krakowie) – „Cystersi w Polsce. Dziedzictwo i przyszłość”.
Ok. 11:00–11:20 – przerwa kawowa
Ana Pagara – dyrektor Mosteiro de Alcobaça (Portugalia), ośrodka koordynującego Europejską Sieć Dziedzictwa Cysterskiego – „Europejska Sieć Dziedzictwa Cysterskiego a Szlak Cysterski w Polsce – idea powstania, cele, etapy realizacji”,
Hans Georg Sievers (Bamberg, Niemcy) – prezentacja projektu Cisterscapes – Cistercian landscapes connecting Europe,
Prezentacja projektu „Wymiana dziedzictwa regionalnego między szkołami z różnych województw” – Szkoła Podstawowa w Jemielnicy i Szkoła Podstawowa w Rudach.
Ok. 13:30–14:30 – obiad w Starym Opactwie w Rudach
14:30–17:15 – zwiedzanie Starego Opactwa, Bazyliki Mniejszej pw. NMP w Rudach, spacer po parku przy Zespole Klasztorno-Pałacowym
17:30 – msza św. koncelebrowana w bazylice
Ok. 18:30 – przejazd na kolejkę wąskotorową w Rudach (zabytek techniki na Szlaku Zabytków Techniki Woj. Śląskiego)

27.09.2025 r. (sobota)

Nadleśnictwo Rudy Raciborskie, Park Krajobrazowy „Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich”, Zamek Piastowski w Raciborzu
9:00 – ochrona pocysterskich walorów krajobrazowych – Park Krajobrazowy „Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich” jako prawna forma ochrony,
Wyjazd studyjny na teren parku krajobrazowego i kompleksu leśnego Nadleśnictwa Rudy Raciborskie – prezentacja prac odtworzeniowych lasu po pożarze w 1992 r. oraz działań edukacyjnych prowadzonych przez rudzkich leśników,
Ok. 11:30 – przejazd do dzielnicy Rybnika – Stodół, do dawnego dworu opatów rudzkich
12:00 – wspólny obiad i przekazanie uchwały Zarządu OSGC o przyjęciu w poczet członków Stowarzyszenia miasta Rybnik oraz gminy Przytoczna
Ok. 13:30 – przejazd do Raciborza na Zamek Piastowski
Grzegorz Swoboda – Starosta Raciborski – odbudowa Zamku Piastowskiego w Raciborzu, etapy realizacji, źródła finansowania,
Grzegorz Wawoczny (z-ca dyrektora ds. wystaw na Zamku Piastowskim) – historia Zamku Piastowskiego, zwiedzanie zamku oraz kaplicy św. Tomasza Becketa z Canterbury.
17:30 – pożegnanie gości Forum i powrót do Kuźni Raciborskiej