1001 drobiazgów odc. 562 i unikalne pamiątki z dawnego Ratibor

Niewielu raciborzan wie, że przy ulicy Nowej pod numerem 15 powstała pierwsza w raciborska cukiernia. W 1828 roku założył ją Feliks Sobtzick. Rychło przeszła do historii, kiedy 2 października 1846 roku zatrzymał się w Raciborzu król pruski Fryderyk Wilhelm IV. Podane do stołu pieczywo Sobtzicka tak smakowało władcy, że kazał sobie przedstawić piekarza, któremu po kilku dniach przesłał w nagrodę srebrne puzderko.

Lepszego początku nie można było sobie wymarzyć. W 1852 roku syn naszego bohatera rozbudował warsztat, dając początek firmie Franz Sobtzick. Technologie produkcji podejrzał podczas swych młodzieńczych podróży po całej Europie. Jako jeden z pierwszych na Śląsku produkował „fabryczne” pierniki miodowe i słodycze.

W 1868 roku kupił półtora hektara terenu między Podwalem a obecnymi ulicami: Batorego, Środkową i Nowomiejską. Wybudował tu pierwszą na Górnym Śląsku fabrykę czekolady, w której do napędzania maszyn wykorzystano kotły parowe. Zastosowanie tego osiągnięcia techniki świadczyło o wysokim poziomie technologicznym. Chełpiły się tym tylko nowy browar książęcy na Ostrogu oraz browary w Tychach czy Żywcu. Po Sobtziku na maszyny stawiali i mniejsi raciborscy cukiernicy.

Firma miała w Raciborzu własną fabrykę opakowań z kartonu o rocznej mocy produkcyjnej około dwustu pięćdziesięciu ton. Przy ulicy Nowej, gdzie zrodziła się fortuna rodziny, znajdował się sklep firmowy nazwany „Café Wien”, czyli kawiarnia „Wiedeń”. Sam właściciel zyskał tytuł dostawcy nadwornego, który był osiągalny jedynie dla producentów najwyższej jakości słodyczy. Sobtzik nie poprzestał na raciborskiej fabryce. Od 1881 roku produkował również we Wrocławiu, a od 1904 roku w Monachium.

W 1910 roku raciborska fabryka zatrudniała 1250 pracowników. Pod koniec lat 20. XX wieku zakłady Sobtzicka, które nosiły już wówczas nazwę Roka-Werke, w wyniku kryzysu gospodarczego, rozrzutności potomków i błędów w zarządzaniu, ogłosiły upadłość. Główny budynek fabryki czekolady w Raciborzu istnieje do dziś. Mieści się tu teraz Urząd Miasta. Zachowało się również osiedle domów pracowniczych przy ulicy Czekoladowej.

ydarzenia związane z Sobtzikami nader często gościły w raciborskiej prasie przełomu XIX i XX wieku. Przykładowo 29 września 1891 roku Nowiny Raciborskie podały informację o wielkim pożarze w fabryce przy obecnej ulicy Batorego. Zapalił się w niej kocioł, w którym topiono cukier. 7 lutego 1905 roku gazeta odnotowała: „Racibórz. W czwartek w nocy zmarł tu znany powszechnie właściciel fabryki czokolady Sobtzik. W sobotę odbył się pogrzeb”.