Wągry i zaskórniki - jak sobie z nimi poradzić?

Czym są wągry i zaskórniki?

“Zaskórniki” to niezapalne zmiany trądzikowe, które powstają wskutek zatkania ujść mieszków włosowych przez nadmiar łoju, martwe komórki naskórka i inne zanieczyszczenia.

Łój jest naturalnie wytwarzany przez naszą skórę i pełni ważną funkcję w utrzymaniu jej w dobrej kondycji. Tworzy na powierzchni skóry i włosów film ochronny. Łój wydostaje się spod skóry właśnie przez mieszki włosowe - dopóki ma odpowiedni skład oraz jego produkcja jest na optymalnym poziomie, nie ma powodów do zmartwień. Zdarza się jednak, że z różnych przyczyn produkcja łoju nasila się, a jego konsystencja może stawać się bardziej gęsta. Te zmiany w połączeniu z nieprawidłowym rogowaceniem naskórka to prosta droga do powstawania zaskórników.

Zaskórniki możemy podzielić na zaskórniki otwarte (zwane potocznie wągrami) oraz zaskórniki zamknięte - różnią się one przede wszystkim zabarwieniem. Wągry mają ciemne zabarwienie - wynika to z kontaktu sebum z powietrzem. Z kolei zaskórniki zamknięte zwykle mają postać jasnych, podskórnych grudek. Różnica ta nie wynika wbrew pozorom z większego nagromadzenia zanieczyszczeń w wągrach, tylko z utleniania sebum pod wpływem tlenu w przypadku zaskórników otwartych. 

Zaskórniki najczęściej powstają na twarzy, zwłaszcza w obrębie tzw. strefy T, czyli na czole, nosie i brodzie. W tych obszarach gruczoły łojowe są najbardziej aktywne, co sprzyja zatykaniu porów. 

Dowiedz się więcej na temat wągrów z drogerii internetowej Olmed: https://www.drogeriaolmed.pl/blog/artykul/wagry-sposoby-na-wagry-jak-pozbyc-sie-zaskornikow,1605006600.html

Przyczyny powstawania zaskórników

U podstaw powstawania zaskórników leży zatykanie ujść mieszków włosowych przez nadmiar łoju oraz nieprawidłowo rogowaciejące komórki naskórka. Przyczyn takiego stanu skóry może być wiele. Wśród potencjalnych winowajców możemy wyróżnić czynniki wewnętrzne oraz zewnętrzne. 

Czynniki wewnętrzne:

• predyspozycje genetyczne (skóra tłusta, skłonność do trądziku),
• wiek (w okresie dojrzewania produkcja sebum jest bardziej intensywna z uwagi na zmiany hormonalne), 
• naturalny skład sebum odpowiedni dla danej osoby,
• wahania hormonalne (zaburzenia hormonalne ale też krótkotrwałe zmiany wynikające np. z silnego stresu czy niedoboru snu oraz naturalne zmiany w cyklu miesiączkowym i w okresie ciąży),
• skóra z tendencją do przesuszania.

Czynniki zewnętrzne:

• “zapychające” kosmetyki do pielęgnacji skóry (np. tłuste kremy o wysokim potencjale komedogennym - “zatykającym pory”),
• brak odpowiedniego oczyszczania skóry,
• brak odpowiedniego nawilżania skóry i jej przesuszenie (np. stosowanie kosmetyków opartych o wysuszające SLS czy alkohol denaturowany),
• wiatr, mróz, zanieczyszczenia powietrza, promieniowanie UV, które nasilają produkcję sebum,
• dieta bogata w wysokoprzetworzone produkty, o wysokim indeksie glikemicznym.

Domowe sposoby na zaskórniki – co warto wiedzieć

Wyciskanie to nie rozwiązanie!

Pierwszą myślą po zauważeniu wągrów na twarzy jest często pomysł ich mechanicznego usunięcia przez wyciskanie. Niestety, takie działanie nie rozwiązuje problemu, a może spowodować nieprzyjemne konsekwencje. Wyciśnięte zaskórniki powracają zwykle po kilku dniach. Co więcej, wyciskanie wiąże się z naruszeniem bariery ochronnej skóry i otwarciem drzwi dla bakterii, kurzu, resztek makijażu i potu. Skutek? Stan zapalny, objawiający się zaczerwienieniem, opuchlizną i bólem. Może dojść także do nadkażenia bakteryjnego rany i powstania ropnia - tego typu infekcja może wymagać włączenia leczenia! Przez wyciskanie zmian rozsiewamy bakterie na twarzy, a to może spowodować powstanie kolejnych wyprysków. 

Oczyszczanie skóry w domu – mycie, peeling, tonizacja

Skoro wiemy już, że wyciskanie nie jest najlepszą receptą na wągry, czas skupić się na skutecznych rozwiązaniach, które zajmą się przyczyną, a nie skutkiem. Najważniejszym etapem w zapobieganiu i zwalczaniu zaskórników jest prawidłowe oczyszczanie skóry. Dzięki dbaniu o ten etap pielęgnacji, usuwamy ze skóry nadmiar sebum, martwy naskórek oraz zanieczyszczenia, które mogłyby się przyczynić do powstania wągrów. Wybierając kosmetyk oczyszczający, warto sięgnąć po delikatny żel lub piankę, które nie naruszą bariery hydrolipidowej skóry. Sprawna bariera skóry to ważny czynnik regulujący wydzielanie sebum.

Drugim ważnym elementem jest regularne pozbywanie się nadmiaru martwego naskórka, który zatyka ujścia mieszków włosowych, uniemożliwiając wydostawanie się łoju. Dobrze sprawdzą się peelingi enzymatyczne oraz kwasy AHA (do najpopularniejszych należą kwas glikolowy, mlekowy, migdałowy, winowy, jabłkowy i cytrynowy) - są szczególnie przydatne w przypadku zaskórników zamkniętych, ponieważ działając powierzchniowo odblokowują pory.

Przy zaskórnikach otwartych warto sięgnąć po produkty z kwasem salicylowym, który ma zdolność głębokiego wnikania w pory i rozpuszczania czopów łojowych. Wspomaga także proces złuszczania martwych komórek naskórka, łagodzi stany zapalne i działa regenerująco na skórę. 

W walce z zaskórnikami mogą pomóc także glinki, zwłaszcza glinka zielona, które mechanicznie wyciągają zanieczyszczenia z porów. 

Nawilżanie skóry 

Dobra kondycja skóry i sprawna bariera hydrolipidowa zapobiegają powstawaniu zaskórników. Przesuszenie skóry zaburza procesy rogowacenia naskórka. Im więcej martwych komórek naskórka tym większe ryzyko, że na twarzy pojawią się wągry. Odwodnienie cery może być sygnałem dla gruczołów łojowych do produkowania jeszcze większych ilości łoju, żeby zatrzymać w naskórku najwięcej wody jak to tylko możliwe. Im bardziej staramy się wysuszyć skórę, tym więcej produkuje ona sebum w odruchu obronnym. Przy skórze z tendencją do powstawania zaskórników najlepiej sięgać po lekkie formuły nawilżające, a unikać kremów zawierających składniki o wysokim potencjale komedogennym tj. parafina, lanolina, olej kokosowy, oliwa, masło kakaowe. 

Poza nawilżaniem od zewnątrz, ważne jest dbanie o odpowiednie nawodnienie w ciągu dnia. Kosmetyki nawilżające hamują nadmierną ucieczkę wody z naskórka, ale najpierw musi ona zostać dostarczona do skóry “od wewnątrz”, żeby ich działanie przyniosło pożądany efekt.

Żele punktowe

Żele punktowe to świetna alternatywa dla wyciskania niedoskonałości. Działają miejscowo, wspierając szybsze usunięcie złogów z porów skóry. Zawierają substancje złuszczające, wysuszające i antybakteryjne.

Dieta wspierająca kondycję skóry

Dieta niewątpliwie oddziałuje na kondycję skóry, choć jej wpływ na powstawanie zaskórników nie jest tak prosty jak mogłoby się wydawać. O ile nie można wskazać określonych produktów, które bezpośrednio powodują powstawanie wągrów, to to jak jemy ma pośredni wpływ na produkcję sebum i procesy rogowacenia naskórka.

Sposób odżywiania może wpływać na gospodarkę hormonalną i procesy zapalne - dieta oparta o wysokoprzetworzone produkty, cukry proste i żywność o wysokim indeksie glikemicznym zwiększa nasilenie zmian skórnych.

Z punktu widzenia profilaktyki, utrzymanie zbilansowanej diety bogatej w warzywa, owoce i produkty pełnoziarniste oraz odpowiednią ilość płynów, może wesprzeć kondycję skóry i walkę z zaskórnikami. 

Zaskórniki to powszechny problem i dość trudny do pokonania przeciwnik. Stosując regularnie odpowiednio dobraną pielęgnację oraz dbając o kondycję skóry, zarówno od zewnątrz jak i od wewnątrz, można skutecznie z nimi walczyć. W przypadku utrzymujących się lub nasilonych zaskórników, a także braku poprawy mimo stosowania właściwej pielęgnacji, wskazana jest konsultacja z farmaceutą lub dermatologiem, który pomoże dobrać dalsze postępowanie dostosowane do potrzeb skóry.