Wyspy poligeneracyjne - nowa jakość w energetyce komunalnej

Głównym celem projektu jest stworzenie instalacji, która ma sprostać dwóm podstawowym wyzwaniom, przed którymi stoją obecnie małe i średnie jednostki wytwarzające ciepło: dzięki zastosowaniu procesu zgazowania pozyskiwana będzie niskoemisyjna energia elektryczna i ciepło z odpadów, lokalnie dostępnej biomasy i innych paliw stałych, ale przede wszystkim poprzez proces metanizacji możliwa będzie produkcja syntetycznego gazu ziemnego (ang. substitute natural gas - SNG), co pozwoli na efektywne użytkowanie instalacji również w okresie letnim.

Koncepcja przedsięwzięcia powstała w wyniku współpracy Rafako S.A. z gliwicką spółką EXERGON specjalizującą się w innowacjach energetycznych. Do konsorcjum dołączyły następnie firmy i instytucje zainteresowane tworzeniem i testowaniem nowej technologii: TAURON Wytwarzanie, EQTEC (Hiszpania), CEA i ATMOSTAT (Francja) oraz Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla z Zabrza. W ciągu najbliższego pół roku konsorcjum przeprowadzi studium wykonalności, które potwierdzi techniczną możliwość oraz zasadność ekonomiczną dla przyszłej komercjalizacji projektu na skalę światową.

Skoro rynek jest zmienny, trzeba takie produkty mu dostarczać

- Nasza zweryfikowana ostatnio strategia buduje nową wizję Rafako S.A. jako promotora wdrażania rozwiązań coraz bardziej odległych od klasycznego obrazu energetyki. Polska energetyka musi odmłodzić swój image, my już wspomagamy ten proces - mówi Agnieszka Wasilewska-Semail, Prezes Zarządu i Dyrektor Generalna Rafako S.A.

- Rafako od dawna poszukiwało efektywnego rozwiązania dla lokalnych sposobów utylizacji powstających tam odpadów zawierających węgiel organiczny. W tym projekcie uda się nam dopełnić ten zamiar generowaniem energii w postaci ciepła, elektryczności czy tez energii chemicznej, a wszystko w zależności od tego, co w danej chwili będzie się bardziej opłacało operatorowi instalacji - dodaje Witold Rożnowski, Dyrektor Centrum Badań i Rozwoju w Rafako S.A., które jest liderem tego konsorcjum.

Mniej dni grzewczych - mniejsze przychody spółek ciepłowniczych

Obecnie wiele lokalnych przedsiębiorstw energetyki cieplnej (tzw. PEC-e), głównie z Europy Środkowo-Wschodniej boryka się z jednej strony z problemem spadającej rentowności, a z drugiej zaostrzanych norm emisji, które na przestrzeni kilku kolejnych lat doprowadzą do wyłączeń najmniej efektywnych wodnych kotłów węglowych. Tymczasem zmniejszająca się liczba dni grzewczych w sezonie powoduje, że wiele inwestycji modernizacyjnych staje się nierentowna. Posiadanie dodatkowego produktu jakim jest SNG pozwoli na znaczne wydłużenie pracy instalacji w skali całego roku. SNG może być dystrybuowany do odbiorców przez istniejącą sieć gazowniczą, lub też wykorzystany jako paliwo, np. w lokalnej komunikacji autobusowej.

Intencją partnerów projektu POLYGEN jest komercjalizacja wysp poligeneracyjnych bezpośrednio po jego zakończeniu. Ważną rolę w tym procesie odegra prezentacja całego łańcucha technologicznego w postaci układu pilotażowego POLYGEN wybudowanego w ramach projektu w TAURON Wytwarzanie - Oddziale Elektrownia Łaziska.

Innowacje tak, ale tylko rynkowe

- Warunkiem projektów realizowanych przy udziale KIC InnoEnergy jest zapewnienie, że technologie z zakresu zrównoważonej energetyki, które rozwijamy, zawsze kończą się komercyjnym produktem lub usługą, które będą atrakcyjne dla potencjalnych klientów. Tylko wówczas gdy oferowane w ramach współpracy z nami produkty będą konkurencyjne wobec istniejących rozwiązań, KIC InnoEnergy będzie w stanie realizować swoje cele związane z redukcją kosztów energii, zwiększeniem bezpieczeństwa energetycznego oraz redukcją emisji CO2. POLYGEN jest dokładnie takim projektem, który oprócz realizacji wszystkich tych celów posiada uzasadnienie rynkowe - komentuje Jakub Miler, Prezes Zarządu polskiego oddziału KIC InnoEnergy.

POLYGEN może prowadzić do samowystarczalności energetycznej

W ocenie Marcina Liszki, Prezesa Zarządu EXERGON, na obszarach wiejskich i w małych miastach istnieje duży potencjał osiągnięcia samowystarczalności w gospodarowaniu energią i odpadami. Instalacja POLYGEN doskonale wpisuje się we współpracę z turbinami wiatrowymi i ogniwami fotowoltaicznymi stabilizując podaż energii elektrycznej na wydzielonym obszarze. Dużą zaletą wyspy poligeneracyjnej jest też jej modułowość i możliwość łatwego dopasowania do lokalnego otoczenia ekonomicznego, stąd plany ekspansji na rynki zagraniczne, zwłaszcza te o wciąż niskim stopniu uporządkowania gospodarki odpadami.

Realizacja pierwszego etapu projektu potrwa do końca 2016 roku.

***

Rafako S.A. z Grupy PBG jest największym europejskim producentem kotłów dla energetyki zawodowej i przemysłowej, urządzeń ochrony środowiska oraz dostawcą kompletnych bloków energetycznych "pod klucz".