Ziołolecznictwo franciszkanów. Historia i teraźniejszość

Zakon Franciszkański nie był zakonem typowo „szpitalnym”, czy w jakiś sposób poświęcającym się wyłącznie dziełom miłosierdzia, jednak warunki historyczne i nadzwyczajna duchowość założyciela – św. Franciszka z Asyżu skłoniły braci do zwrócenia uwagi także na potrzeby chorych.
Tradycję opieki nad chorymi podtrzymywano w sposób najbardziej rozwinięty na Bliskim Wschodzie, gdzie franciszkanie prowadzili i opiekowali się sanktuariami upamiętniającymi biblijne wydarzenia. Na Wschodzie, zniszczonym przez wojny i epidemie, po klęsce krzyżowców powstała ogromna luka w sferze pomocy ubogim i chorym. Działalność medyczna połączona z dziełami charytatywnymi, narzuciła się więc niejako siłą rzeczy Braciom Mniejszym Franciszkanom od początku ich obecności w Palestynie.
Trzeba sobie uświadomić, że jedynymi lekami w tamtych czasach były leki pochodzenia roślinnego, dlatego bracia franciszkanie byli znakomitymi zielarzami. Pierwsza wzmianka o zakonniku – aptekarzu i wybitnym zielarzu pochodzi z 1583 r. a dotyczy o. Jana Batysty z Lubeki. Medycy z zakonu franciszkańskiego z wiedzą medyczną łączyli praktyczne umiejętności aptekarzy, pielęgniarzy i zielarzy. W Jerozolimie powstała franciszkańska apteka, która była pod każdym względem wyjątkowa, przede wszystkim jako faktyczne laboratorium, w którym przygotowywano maści, krople, nalewki, balsam jerozolimski i mieszanki ziołowe.
Wraz z rozwojem Zakonu Franciszkańskiego i ekspansji na Wschód oraz licznymi braterskimi kontaktami z innymi zakonami, np. benedyktyńskimi i cysterskimi, wiedza z zakresu ziołolecznictwa wraz z braćmi z południowej i zachodniej Europy docierała do Polski. Niewiele zachowało się jednak pisemnych dokumentów na ten temat. Jednak na przestrzeni ostatnich kilkudziesięcioleci Zakon wydał wybitnych znawców w dziedzinie zielarstwa. Do nich należą ojciec Andrzej Czesław Klimuszko i ojciec Grzegorz Sroka.
Współczesną kontynuację klasztornej tradycji zielarskiej na śląsku prowadzi Herbarium św. Franciszka przy Klasztorze Braci Mniejszych Franciszkanów w Katowicach-Panewnikach. Inicjatorem i twórcą Herbarium św. Franciszka jest o. dr Marcelin Petryja, doktor teologii. Od wielu lat zajmuje się zielarstwem, ukończył studium farmaceutyczno-zielarskie. Komponuje własne mieszanki ziół w oparciu o głęboka wiedzę. Przy opracowywaniu leczniczych specyfików korzysta również ze starych zakonnych receptur. I tak powstały maści, krople, balsamy (Jerozolimski i Panewnicki), herbaty ziołowe i różne mieszanki ziół.
Ojciec Marcelin postanowił wykorzystać stare i sprawdzone receptury na alkoholowe nalewy ziołowe, które są bardzo skuteczne przy infekcjach górnych dróg oddechowych, dolegliwościach trawiennych i wątrobowych. W związku z przepisami co do miejsca produkcji preparatów alkoholowych,( mogą się one odbywać tylko w składach podatkowych), Herbarium św. Franciszka nawiązało współpracę z Przedsiębiorstwem Przemysłu Spirytusowego „Wódki Raciborskie” co do produkcji nalewek ziołowych w Raciborzu. Pierwsze partie nalewek zostały już wyprodukowane pod nazwami, Balsam Panewnicki, Liquor Panevnicensis, Prawdziwy Franciszkanski Balsam Jerozolimski oraz Nalewka Przeciwgrypowa. Wymienione preparaty można zakupić w Herbarium św. Franciszka przy Klasztorze Franciszkanów w Katowicach-Panewnikach oraz w Sklepie Firmowym Wódki Raciborskie w Raciborzu przy ulicy Opawskiej 67.
Gazeta ”Nasz Racibórz” zamierza w następnych wydaniach pod nazwą „Infirmerium Klasztorne Herbarium św.Franciszka” przybliżyć wiedzę zielarską o. Marcelina.
ARTYKUŁ SPONSOROWANY




![Francuskie armaty na raciborskim skwerze. 115 lat temu podarował je książę von Lichnowsky [KARTKA Z HISTORII] Francuskie armaty na raciborskim skwerze. 115 lat temu podarował je książę von Lichnowsky [KARTKA Z HISTORII] - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl](photos/_thumbs/mini_1794650550zrzut-ekranu-2026-11-14-o-11-01-45-.png)

![Cztery interwencje straży pożarnej w powiecie raciborskim. Pomoc potrzebna była trzem osobom [RAPORT 998] Cztery interwencje straży pożarnej w powiecie raciborskim. Pomoc potrzebna była trzem osobom [RAPORT 998] - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl](photos/_thumbs/mini_1794642545905000550-1433608932221552-4563903346555996058-n-.jpg)


![Lokomotywa z Tuwima złapała zadyszkę, ale później ruszyła pełną parą! Dziewięć goli w Ocicach [FOTO] Lokomotywa z Tuwima złapała zadyszkę, ale później ruszyła pełną parą! Dziewięć goli w Ocicach [FOTO] - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl](photos/_thumbs/mini_1794673693gre00379-.jpg)
![Górnik Zabrze rozgromił Polonię Bytom. Hat-trick 18-letniego Semika [FOTO] Górnik Zabrze rozgromił Polonię Bytom. Hat-trick 18-letniego Semika [FOTO] - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl](photos/_thumbs/mini_1794678337photo-35-z-157-.jpg)




![Stal Kuźnia Raciborska odwróciła losy spotkania. Górnik Pszów pokonany [FOTO] Stal Kuźnia Raciborska odwróciła losy spotkania. Górnik Pszów pokonany [FOTO] - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl](photos/_thumbs/mini_1794692608photo-50-z-52-.jpg)

![START Pietrowice Wielkie musiał uznać wyższość Śląska Wrocław [FOTO] START Pietrowice Wielkie musiał uznać wyższość Śląska Wrocław [FOTO] - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl](photos/_thumbs/mini_1794693825photo-37-z-45-.jpg)
![Strażacy z gminy Nędza ćwiczyli działania przeciwpowodziowe [FOTO] Strażacy z gminy Nędza ćwiczyli działania przeciwpowodziowe [FOTO] - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl](photos/_thumbs/mini_1794725119photo-44-z-73-.jpg)
![Międzynarodowy Dzień Studenta w Akademii Nauk Stosowanych w Raciborzu [ZAPOWIEDŹ] Międzynarodowy Dzień Studenta w Akademii Nauk Stosowanych w Raciborzu [ZAPOWIEDŹ] - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl](photos/_thumbs/mini_1794649165plakat-dzien-studenta-2026-2-.jpg)
![Niebo pełne muzyki - koncert zaduszkowy w Nędzy [FOTO] Niebo pełne muzyki - koncert zaduszkowy w Nędzy [FOTO] - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl](photos/_thumbs/mini_1794726133photo-18-z-21-.jpg)
















![Wiedeńskie rytmy ponownie zabrzmiały w Raciborzu. Wielka Gala Straussowska w RCK-u zachwyciła publiczność [FOTO] Wiedeńskie rytmy ponownie zabrzmiały w Raciborzu. Wielka Gala Straussowska w RCK-u zachwyciła publiczność [FOTO] - Serwis informacyjny z Raciborza - naszraciborz.pl](photos/_thumbs/mini_1794778253dsc-7579-.jpg)




Komentarze (0)
Komentarze pod tym artykułem zostały zablokowane.