List do redakcji. Bezczelne kłamstwa o oświacie w Kuźni Raciborskiej

"Kłamstwa, bezczelne kłamstwa i statystki" - to stwierdzenie Marka Twaina przychodzi do głowy każdemu, kto zna choć trochę kuźniańską oświatę i zobaczył, jakie miejsce przyznał jej miesięcznik samorządowy "Wspólnota" w rankingu "Miejsca sprzyjające edukacji". Ranking został również opisany w marcu 2020 roku na portalu NaszRacibórz. Ważne tematy związane z zagrożeniem epidemiologicznym opóźniły publikację niniejszego artykułu, ale na sprostowanie ewidentnej nieprawdy zawsze jest dobra pora.

Oświata Gminy Kuźnia Raciborska

Kuźniańska oświata we wspomnianym wyżej rankingu na 2 473 gmin została sklasyfikowana dopiero na 2 348 miejscu. Jakie wskaźniki były brane pod uwagę w rankingu, a jaka jest rzeczywistość? Zapraszamy do lektury.

Twórcy rankingu wzięli pod uwagę m.in. dostępność do przedszkoli oraz wyniki egzaminów uczniów zarówno pod kątem rzeczywistych wyników jak i edukacyjnej wartości dodanej, czyli tzw. przyrostu wiedzy i umiejętności. Gmina Kuźnia Raciborska jest organem prowadzącym dla dwóch szkół podstawowych - w Kuźni Raciborskiej oraz w Rudach a także dla trzech przedszkoli - dwóch w Kuźni Raciborskiej i jednego w Rudach. Dostępność do przedszkoli jest stuprocentowa, co oznacza, że wszyscy chętni rodzice mogą zapisać swoje dziecko do jednego z gminnych przedszkoli, miejsc nie brakuje. Warto w tym miejscu wspomnieć, że gminne przedszkola przygotowują się do realizacji programów edukacyjnych na łączną kwotę 1 mln 300 tysięcy złotych. Gmina pozyskała środki w ramach konkursów edukacyjnych organizowanych przez Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Jeżeli chodzi o szkoły - obydwie placówki dysponują, poza nowoczesnymi klasopracowniami, również nowoczesnymi halami sportowymi oraz boiskami o sztucznej nawierzchni. Jest to na pewno infrastruktura znacznie wykraczająca poza standard wielu polskich szkół, nie tylko usytuowanych w małych miasteczkach i na wsiach. W obydwu szkołach realizowanych jest wiele programów i projektów edukacyjnych. Warto tutaj wymienić intensywną współpracę obydwu szkół w zakresie współpracy zagranicznej ze szkołami w Czechach oraz Niemczech. Są to regularne wymiany realizowane w oparciu o środki Euroregionu Silesia oraz Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży "Jugendwerk" w Warszawie. Szkoła w Kuźni Raciborskiej pozyskała z WFOŚiGW w Katowicach fundusze na "Zieloną Pracownię" - uczniowie już korzystają z nowoczesnej pracowni do edukacji przyrodniczej. W szkołach zatrudnieni są logopedzi. Gmina sfinansowała również zakup aparatów do biofeedbacku, szkoły dysponują przeszkolonymi nauczycielami do prowadzenia terapii za pomocą tych urządzeń. Ponadto uczniowie obydwu szkół mają możliwość uczestnictwa w bezpłatnych zajęciach nauki pływania oraz gimnastyki korekcyjnej, na które gmina pozyskuje fundusze w ramach programów Ministerstwa Sportu. Jedna edycja zakończyła się w tym roku szkolnym, kolejna jest przygotowywana na kolejny rok. To tylko niektóre przykłady świadczące o poziomie edukacyjnym szkół i zaangażowaniu gminy Kuźnia Raciborska w edukację. Można by więc powiedzieć, że skoro jest tak dobrze, to dlaczego jest tak źle?

Co zdecydowało, że w ogólnopolskim rankingu kuźniański samorząd jest na szarym końcu?

Odpowiedź na to pytanie jest dosyć prosta. Na terenie Gminy funkcjonują dwa ośrodki wychowawcze - Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w Kuźni Raciborskiej prowadzony przez Marszałka Województwa Śląskiego oraz Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w Rudach, dla którego organem prowadzącym jest powiat raciborski. Wyniki uczniów z tych placówek również są wliczane do danych podawanych przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną. Tu więc tkwi kluczowy błąd przyjęty przy tworzeniu rankingu "Wspólnoty". Bo jak nietrudno się domyślić placówki resocjalizacyjne (MOW-y), w których przebywa tzw. "trudna młodzież", mają całkiem inne kryteria sukcesu niż wyniki egzaminów. W placówkach tych dominuje przede wszystkim działalność wychowawcza i resocjalizacyjna. Trudno się zresztą dziwić, że w tych placówkach wyniki egzaminów są bardzo słabe. Jeśli na dodatek na terenie jednej gminy są aż dwie takie placówki, to nie trzeba być wybitnym statystykiem, żeby zauważyć, iż muszą one w znacznym stopniu zaniżać średni wynik egzaminów w odniesieniu do pozostałych szkół. Gdyby tych pozostałych było na przykład 10 - to ten wpływ nie byłby aż tak wielki. Na terenie gminy są zaledwie dwie gminne szkoły, więc wpływ MOW-ów na średni wynik jest dość znaczny, a na pewno wypacza on rzeczywisty wynik szkół w Kuźni Raciborskiej oraz w Rudach, które osiągają bardzo dobre wyniki w egzaminach jak i w konkursach uczniowskich. Dla jasności sprawy - obydwa ośrodki wrosły mocno w środowisko gminnej społeczności, młodzież z tych ośrodków angażuje się w życie społeczne zarówno Kuźni Raciborskiej jak i Rud, jest to też miejsce pracy wielu mieszkańców gminy. Włączanie wyników egzaminów wychowanków MOW-ów do średniej gminy i przede wszystkim wyciąganie z tego wniosków o jakości edukacji w gminie Kuźnia Raciborska jest nie tylko absurdem, ale przede wszystkim dużym błędem metodycznym, którego szanujący się naukowiec-statystyk nie ma prawa się dopuszczać, zwłaszcza jeżeli ranking ma zostać upubliczniony.

Im niżej, tym lepiej - czyli o metodologii

Przechodząc do szczegółów rankingu - redakcja "Wspólnoty", wyjaśniając kryteria brane pod uwagę w klasyfikacji, stwierdza we wstępie: "Najwyższe lokaty zajmują gminy, w których uczniowie mają zbliżone do siebie wyniki z egzaminu kończącego szkołę podstawową i gimnazjum. Inaczej mówiąc, są to gminy gdzie między najlepszymi a najsłabszymi uczniami różnice są mniejsze niż gdzie indziej". I to zdanie jest wystarczającym wyjaśnieniem, dlaczego gmina Kuźnia Raciborska musiała się znaleźć na tyłach rankingu. Bo jeżeli badano różnice pomiędzy najsłabszymi i najlepszymi uczniami, to w gminie Kuźnia muszą one być olbrzymie, bo porównujemy bardzo niskie wyniki uczniów MOW-ów ze szkołami gminnymi, w których uczniowie często osiągają wyniki powyżej średniej powiatowej i wojewódzkiej. Paradoksalnie - gdyby uczniowie w gminnych szkołach nie osiągali wysokich wyników, ale bardzo niskie i zbliżone do uczniów z MOW-ów - to wg przyjętej metodologii gmina zostałaby sklasyfikowana ... wyżej. Dla przypomnienia ranking nosił nazwę "Miejsca sprzyjające edukacji".

Władze Gminy Kuźnia Raciborska wraz z Dyrektorami szkół podstawowych 

Stosowne sprostowanie zostało również wysłane do redakcji "Wspólnoty".