Zachować pamięć. Odkrywanie polsko-niemieckich relacji

Spotkanie odbyło się w ramach współpracy powiatów: raciborskiego i Märkischer, które wspólnie realizują projekt pt. „Wege zur Erinnerung – sind Chancen für die Zukunft”. Projekt dofinansowała Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży. Była to jego pierwsza cześć. Kolejna odbędzie się w listopadzie w Polsce.

W dniach 4-8 października na terenie Nadrenii Północnej-Westfalii Julia Larysz, Emilia Larysz, Bartłomiej Płaczek i Wiktor Hütter wraz z opiekunem Sybillą Weledą-Krężlewską z Zespołu Szkół Ogólnokształcących Nr 1 w Raciborzu oraz Amy-Marie Slimok, Johanna Blümel, Isabel Gasparovic i Antonie Pane (Zeppelin-Gymnasium w Lüdenscheid) oraz nauczyciel Thomas Miebach rozpoczęli odkrywanie trudnej, wspólnej polsko-niemieckiej historii. Młodzieży towarzyszyli dziennikarze.

Ze strony polskiej była to Anita Pendziałek z Polsko-Niemieckiej Redakcji Radia Mittendrin oraz Mathis Schneider z biura prasowego powiatu Märkischer Kreis. W projekcie uczestniczyli też pracownicy starostw odpowiedzialni za współpracę zagraniczną w obu partnerskich samorządach, Karolina Kunicka i w zastępstwie - Ulrike Starink.

Podczas pierwszego dnia pobytu uczestnicy, po zapoznaniu się i wspólnym śniadaniu, rozpoczęli warsztaty z kamerą w miejscowym studio filmowo-muzycznym. Po wprowadzeniu teoretycznym i licznych wskazówkach dotyczących realizacji materiałów filmowych, przyszła kolej na naukę obsługi kamer i mikrofonów. Od tego momentu kamery nie opuszczały rąk uczestników. Każda wizyta i spotkanie były przez nich dokumentowe. A każdy uczestnik wcielał się w rolę kamerzysty, dźwiękowca i dziennikarza. Efektem końcowym miał być wspólny film podsumowujący całą wizytę. Na zakończenie dnia, w Gimnazjum Zeppelin odbyły się warsztaty wprowadzające w tematykę projektu po stronie niemieckiej i przygotowujące do kolejnych dni i etapów programu.

W sobotę uczestnicy udali się na wizytę studyjną do zamku Wewelsburg, który w latach 30-tych XX wieku za sprawą Heinricha Himmlera stał się centrum nazistowskiego mistycyzmu. Po zwiedzeniu zamku i pobliskiego obozu koncentracyjnego Niederhagen-Wewelsburg, wizytę podsumowano warsztatami. Zwieńczeniem całego dnia była wspólna kolacja i gra w kręgle.

W niedzielę przyszła pora na zwiedzenie muzeum i terenu dawnego obozu dla jeńców wojennych w Hemer (Stalag VIa) oraz pobliskiego cmentarza. Stamtąd grupa udała się do Dortmundu, by odbyć wizytę studyjną w Steinwache, posterunku policji, obecnie muzeum, który był także więzieniem i miejscem gdzie Gestapo przetrzymywało i torturowało przeciwników reżimu nazistowskiego. Późnym popołudniem uczestnicy zwiedzili stary ratusz w Lüdenscheid, który w 2012 roku stał się miejscem pamięci i ekspozycji poświęconych m.in.: Żydom, kobietom czy osobom niepełnosprawnym w nazistowskiej historii miasta.

Poniedziałek rozpoczął się wizytą w Archiwum Powiatowym w Altenie. Tu zaprezentowano życie dzieci oraz młodzieży w czasach nazistowskich. Po lekcji w archiwum przyszedł czas na montaż filmu. Wszystkie dotychczas nakręcone ujęcia, wywiady i zebrane informacje, godzina po godzinie stawały się elementem produktu końcowego projektu – filmu, do tego doszła ścieżka dźwiękowa i narracja.

Ostatniego dnia przed młodzieżą Gimnazjum Zeppelin odbyła się premiera filmu. Były także opowieści, wrażenia uczestników, pytania publiczności oraz końcowe oklaski. Następnie przyszła pora na ewaluację projektu wśród samych uczestników spotkania, a potem podsumowanie wraz z przedstawicielem powiatu Märkischer. Ostatnim punktem programu była kolacja ze starostą Thomasem Gemke. Tuż po niej i pożegnaniu, grupa polska wyjechała do Raciborza.

Pod koniec listopada nasi niemieccy partnerzy odwiedzą powiat raciborski i miejsca pamięci związane z II Wojną Światową w regionie.