Jak udzielić pierwszej pomocy osobie wychłodzonej?

Nasz organizm wysyła wyraźne sygnały, że dzieje się coś niedobrego. Podstawowym, najwcześniejszym objawem wychłodzenia są dreszcze. Pojawia się tzw. gęsia skórka, skóra jest blada i zimna, wargi są sine, a tętno i oddech przyspieszone. Stan, w jakim pojawia się znaczny spadek temperatury ciała połączony z zaburzeniem zdolności wytwarzania ciepła nazywa się hipotermią. 

Wyróżnia się trzy stopnie hipotermii ze względu na głębokość obniżenia temperatury ciała:

- Lekki (temperatura ciała spada do 32-35 C), charakteryzujący się uczuciem marznięcia, skóra jest blada i zimna. Występują dreszcze i drżenie mięśni. Słabną ramiona i nogi, dochodzą zawroty głowy, niepokój i dezorientacja. 

- Średni (temperatura ciała spada do 30-32 C), w którym następuje stadium wyczerpania, objawy hipotermii lekkiej nasilają się. Dodatkowo pojawia się brak wrażliwości na bodźce i sztywnienie mięśni. Przechłodzony organizm dostaje skurczów mięśni, zachowuje się apatycznie i cierpi na zaburzenia świadomości, które powodują zobojętnienie na własny los (poszkodowany nie jest w stanie sobie pomóc). 

- Ciężki (temperatura ciała spada poniżej 30 C) - człowiek jest w stanie bezwładności. Poszkodowany nie odczuwa bólu, zachowaniem przypomina osobę po spożyciu alkoholu. Jego mowa jest bełkotliwa i występuje upośledzenie koordynacji ruchowej. Puls jest słabo wyczuwalny, a oddech wolny i płytki. Zanika reakcja źrenic na światło, co jest spowodowane niedotlenieniem mózgu. Poszkodowany ostatecznie traci przytomność. 

Gdy zauważysz osobę z objawami wychłodzenia:

1. Sprawdź, czy jest bezpiecznie.
2. Załóż rękawiczki.
3. Oceń stan ogólny poszkodowanego (sprawdź przytomność i oddech).
4. Wezwij pogotowie.
5. Zabezpiecz poszkodowanego przed dalszym wychłodzeniem:

- gdy jest to możliwe, przenieś lub zaprowadź poszkodowanego do ciepłego pomieszczenia, w innym przypadku staraj się znaleźć miejsce osłonięte od śniegu, wiatru i deszczu,

- jeżeli ubranie poszkodowanego jest mokre, należy jak najszybciej je zdjąć bez zbędnego poruszania poszkodowanego (np. rozcinając je),

- w przypadku podejrzenia odmrożenia okolic uszu, nosa, rąk i stóp należy rozluźnić uciskające części garderoby, które ograniczają prawidłowe krążenie,

- poszkodowanego okryj kocem lub folią izotermiczną złotą stroną do góry, dodatkowo wskazane jest okrycie szyi i głowy, co zmniejszy utratę ciepła.

6. Gdy poszkodowany jest przytomny, możemy podać do picia gorące napoje (wskazane są z dużą zawartości cukru, np. z sokiem malinowym). W żadnym przypadku nie podajemy alkoholu, który powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych, a tym samym potęguje oziębienie organizmu.
7. W przypadku stwierdzenia uszkodzeń skóry zabezpiecz je suchym opatrunkiem.
8. W przypadku, gdy osoba poszkodowana jest nieprzytomna, a ma czynności życiowe, ułóż ją w pozycji bezpiecznej, która zapewni swobodne oddychanie.
9. Stale kontroluj oddech poszkodowanego.
10. Kiedy dojdzie do zatrzymania oddechu i krążenia, przystąp do resuscytacji krążeniowo-oddechowej, wezwij pogotowie ratunkowe. 

W żadnym przypadku NIE WOLNO:

- pocierać stóp i rąk poszkodowanego, ponieważ możemy spowodować dodatkowe uszkodzenia skóry (nie wolno również nacierać śniegiem!), 

- zostawić poszkodowanego samego,

- gwałtownie poruszać poszkodowanym, ponieważ może to doprowadzić do szybkiego przemieszczenia się schłodzonej krwi w kierunku serca.