Podwyżki za wodę w Raciborzu. Radny interweniuje, wodociągi odpowiadają

W swojej interpelacji radny wskazał, że podwyżki są nieadekwatne do sytuacji makroekonomicznej oraz nie znajdują uzasadnienia w planach inwestycyjnych. Podniósł również kwestie kosztów funkcjonowania spółki i odpowiedzialności władz miasta. W odpowiedzi Wodociągi Raciborskie powołały się na przepisy ustawy regulującej zasady ustalania taryf oraz na wzrost kosztów operacyjnych w latach 2022–2025. Spółka przedstawiła katalog czynników wpływających na nowe stawki oraz poinformowała o działaniach optymalizacyjnych. Wskazano również, że prezydent miasta skorzystał z przysługujących mu uprawnień w postępowaniu przed organem regulacyjnym, którym są Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie.

Interpelacja radnego D. Koniecznego

Na podstawie przepisów ustawy o samorządzie gminnym, niniejszym składam stanowczy protest oraz interpelację w związku z oburzającym wzrostem taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, który uderzył w mieszkańców Raciborza oraz lokalnych przedsiębiorców na początku 2026 roku. Skala podwyżek wprowadzonych przez Wodociągi Raciborskie jest nie do przyjęcia i stawia pod znakiem zapytania rzetelność nadzoru właścicielskiego nad spółką.

Dodatkowy sprzeciw powoduje fakt, iż zgodnie z nową taryfą podwyżki będą kontynuowane także w kolejnych latach (patrz pon iże) bez żadnego związku z czynnikami makroekonomicznymi (niska, malejąca inflacja), bez związku z wieloletnim planem rozwoju sieci wodociągowej i kanalizacyjnej (brak konkretnych nowych inwestycji) i doprowadzą finalnie do zubożenia mieszkańców oraz dalszej recesji gospodarczej Raciborza!

W tej sytuacji mieszkańcy czują się oszukani. W dobie gospodarczej degradacji miasta, likwidacji miejsc pracy (RAFAKO, Henkel, WT, Cobex, Ema Brzezie, RAFAMET, CHEMPEST) oraz walki o stabilność domowych budżetów, miasto serwuje mieszkańcom kolejny „podatek od życia", który jest wynikiem albo złego zarządzania, albo braku woli politycznej, by chronić obywateli przed dyktatem cenowym. Mieszkańcy oczekują pełnej transparentności w kwestii kształtowania cen mediów, szczególnie że po raz kolejny w tej kadencji mamy do czynienia z bulwersującą podwyżką opłat - po opłacie za odpady, która bez merytorycznego uzasadnienia na wniosek prezydenta wzrosła o 28% dla mieszkańców i ponad 60% dla przedsiębiorców - nie mówiąc już o maksymalnych stawkach podatków od nieruchomości. Oczekuję odpowiedzi, która będzie rzetelnym wyjaśnieniem, dlaczego życie w Raciborzu staje się towarem luksusowym. Brak konkretnych działań zapobiegawczych lub osłonowych zostanie uznany za jawne działanie na szkodę interesu społecznego.

1. Uzasadnienie skali podwyżek: Jakie konkretne czynniki ekonomiczne i operacyjne wpłynęły na wysokość nowych stawek? Proszę o przedstawienie szczegółowej struktury kosztów Wodociągów Raciborskich Sp. z o.o. uzasadniającej tak drastyczne zmiany.

2. Inwestycje a ceny: W jakim stopniu na nową taryfę wpłynęły realizowane lub planowane inwestycje w infrastrukturę wodno-kanalizacyjną i czy istniała możliwość rozłożenia tych kosztów w czasie?

3. Gdzie są oszczędności? Jakie konkretne kroki restrukturyzacyjne lub działania optymalizacyjne podjął zarząd Wodociągów Raciborskich, aby uniknąć przerzucania 100% kosztów operacyjnych na mieszkańców? Żądam przedstawienia raportu z podjętych działań oraz ujawnienia kosztów działalności organów spółki za ostatnie 12 miesięcy.

4. Kto za to odpowiada? Czy Prezydent Miasta, jako reprezentant właściciela, podjął jakiekolwiek działania wobec miejskiej spółki, aby zablokować lub rozłożyć w czasie tak drastyczne skoki cenowe? Jeśli nie - dlaczego dopuszczono do tak skrajnej sytuacji?

W odpowiedzi na pismo z dnia 3 lutego 2026 r. (znak pisma: KM.KW-0161/26) Wodociągi Raciborskie Spółka z o.o. udzieliła następujących wyjaśnień:

Ad. 1
Stawki cen taryfowych są określane przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w sposób wynikający z art. 20 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (dalej ustawa zaopatrzeniowa). Zgodnie z tymi przepisami:
- przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa taryfę na podstawie niezbędnych przychodów po dokonaniu ich alokacji na poszczególne grupy taryfowe odbiorców usług.
- przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ustala niezbędne przychody, o których mowa wyżej, uwzględniając w szczególności:

1) koszty związane ze świadczeniem usług, poniesione w latach obrachunkowych obowiązywania poprzedniej taryfy, ustalone na podstawie ewidencji księgowej, z uwzględnieniem planowanych zmian tych kosztów w okresie obowiązywania nowej taryfy;
2) zmiany warunków ekonomicznych oraz wielkość usług i warunki ich świadczenia;
3) koszty wynikające z planowanych wydatków inwestycyjnych, na podstawie planów, o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Czynnikami ekonomicznymi i operacyjnymi jakie wpłynęły na wysokość nowych stawek były wzrosty:
- kosztów podatków oraz opłat za umieszczenie w pasie drogowym infrastruktury wod.-kan.,
- cen energii elektrycznej i innych surowców energetycznych na przestrzeni lat 2022 – 2025,
- kosztów zakupu materiałów,
- kosztów usług obcych, między innymi:
• czynszu dzierżawnego,
• usług konserwacji i napraw,
• usług serwisowych,
• usług laboratoryjnych,
• wywozu odpadów technologicznych,
• usług remontowych,
- kosztów wynagrodzeń wynikających ze wzrostu płacy minimalnej.
Planowane wzrosty na kosztach są oparte o wskaźniki makroekonomiczne, natomiast ich wysokość wynika ze wzrostu kosztów na przestrzeni lat 2022 – 2025.
W załączeniu przesyłamy rachunek zysków i strat za lata 2023, 2024 i III kwartał 2025 r.

Ad. 2
Inwestycje zaplanowano na poziomie wynikającym z „Wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych” oraz konieczności dostosowania Spółki do zmieniających się przepisów krajowych i unijnych w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa informatycznego. Na realizację inwestycji Spółka jest zobowiązana zabezpieczyć przynajmniej część własnych środków.
Wszystkie inwestycje zostały rozłożone w czasie.

Ad. 3
Wodociągi Raciborskie jako Spółka komunalna jest zobowiązana do podejmowane działań mających na celu utrzymanie wysokiego standardu usług oraz bezpieczeństwa dostaw wody i odbioru ścieków, zgodnie z wymogami prawnymi i oczekiwaniami odbiorców.
Zarząd Spółki podjął szereg działań, które miały na celu optymalizację kosztów, w tym między innymi:
- zmniejszenie kosztów marketingu i promocji,
- reorganizacja zatrudnienia w Spółce,
- obniżenie ilości godzin nadliczbowych,
- obniżenie ilości osób uprawnionych do nieobligatoryjnych świadczeń na rzecz pracowników,
- przeprowadzenie postępowań na dostawę materiałów eksploatacyjnych,
- zmniejszenie kosztów legalizacji/regeneracji wodomierzy,
- obniżenie zużycia energii elektrycznej poprzez budowę kolejnej farmy fotowoltaicznej,
- realizacja prac remontowych i inwestycyjnych własnymi zasobami.

Jednocześnie z w/w działaniami Zarząd podejmuje kolejne kroki mające na celu optymalizację kosztów, w tym między innymi:
- inwestycje/remonty w najbardziej awaryjną infrastrukturę wodno-kanalizacyjną, ograniczając wysokie koszty usuwania awarii,
- modernizacja urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych na urządzenia o wyższej sprawności,
- dalsze inwestycje w odnawialne źródła energii,
- dalsze pozyskiwanie dostępnych środków w formie dotacji lub nisko oprocentowanych pożyczek,
- działania promujące cyfrową obsługę klienta celem ograniczenia kosztów, między innymi korespondencji.

Wszystkie te działania zmierzają do optymalizacji kosztów, jednakże nie są w stanie pokryć wzrostu kosztów, na które Spółka ma ograniczony wpływ.

Koszty działalności organów Spółki za rok obrotowy 2025 r. wynoszą: Rada Nadzorcza 202 877,11 zł (brutto), Zarząd 359 053,63 zł (brutto).

Ad. 4.
Na podstawie art. 24c ust. 6 ustawy zaopatrzeniowej Prezydent Miasta Racibórz był stroną postępowania prowadzonego przez organ regulacyjny – Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gliwicach PGW Wody Polskie, którego przedmiotem było wydanie decyzji zatwierdzającej taryfę. Jako stronie tego postępowania, Prezydentowi Miasta Racibórz przysługiwało uprawnianie do czynnego udziału w tym postępowaniu łącznie z prawem do zaskarżenia decyzji organu regulacyjnego zatwierdzającej taryfę. Z tego uprawnienia Prezydent Miasta Racibórz skorzystał, składając odwołanie od pierwszej decyzji organu regulacyjnego zatwierdzającej taryfę. W wyniku rozpatrzenia tego odwołania decyzja organu regulacyjnego została uchylona, a sprawa zatwierdzenia taryfy była ponownie procedowana przez organ regulacyjny. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu o zatwierdzenie taryfy, zastrzeżenia Prezydenta Miasta Racibórz, zgłoszone w odwołaniu, zostały uwzględnione przez organ regulacyjny i Spółkę. Podkreślić więc należy, że Prezydent Miasta Racibórz wykorzystał wszystkie przysługujące mu, zgodnie z ustawą zaopatrzeniową, kompetencje umożliwiające wpływ na ostateczną wysokość stawek taryfowych.

Podsumowując udzielone przez Wodociągi Raciborskie Sp. z o.o. informacje i wyjaśnienia, zarzuty o domniemanym działaniu na szkodę interesu społecznego należy uznać za nieuzasadnione.

PREZYDENT MIASTA
Jacek Wojciechowicz