Rezerwat Łężczok – enklawa przyrody w dorzeczu górnej Odry

Rezerwat przyrody Łężczok to liczący ponad 400 hektarów, unikalny i chroniony obszar starorzecza Odry, będący największym i najcenniejszym przyrodniczo kompleksem w województwie śląskim. O jego wyjątkowości decyduje mozaika środowiskowa: osiem stawów rybnych założonych przez mnichów cysterskich w XIII i XIV wieku, torfowiska, rzadki w Polsce naturalny las łęgowy oraz sędziwe aleje drzew z 400-letnim Dębem Sobieskiego na czele. Teren ten kryje bogatą historię – w XIX wieku na polowania przybywali tu goście księcia von Ratibor, w tym dwukrotnie cesarz Niemiec Wilhelm II.

Dziś rezerwat jest jednym z najważniejszych stanowisk ornitologicznych w kraju, gdzie stwierdzono występowanie aż 60% gatunków ptaków żyjących w Polsce. Tutejsza flora liczy blisko 540 gatunków roślin naczyniowych (w tym 30 chronionych), a na obszarze tym bytuje ponad 210 gatunków ptactwa, głównie wodnego i drapieżnego – m.in. perkozy, kormorany, bieliki i rybołowy. Podczas przelotów obserwuje się tu niespotykane osobniki, takie jak czapla purpurowa czy kaniuk, którego obecność stwierdzono w Polsce tylko w tym miejscu.

Wyjątkowy ekosystem zawdzięcza swoją doskonałą kondycję m.in. przemyślanej modernizacji z lat 2011–2013 na terenach programu Natura 2000. W ramach prac podwyższono dwustuletnie wały ziemne, wymieniono urządzenia hydrotechniczne oraz stworzono 12 nowych wysp dla ptaków z materiału pozyskanego z odmulania dna stawów. Dla odwiedzających wzniesiono wówczas wieżę obserwacyjną przystosowaną dla osób niepełnosprawnych, udowadniając, że ochrona przyrody może iść w parze z udostępnianiem jej ludziom.

W obiekcie nieustannie zachodzą zmiany. Opublikowany w lipcu 2026 roku fotoreportaż Jana Ptaka przypomina o niezwykłym bogactwie tutejszej fauny i flory, pokazując rezerwat w pełnej, letniej krasie. Dopełnieniem tych przyrodniczych kadrów są nowości architektoniczne – dziś można już oglądać odnowiony pałacyk myśliwski z końca XVIII wieku, który po pracach konserwatorskich stanowi doskonały punkt na mapie tego historyczno-przyrodniczego obszaru.

„Za treści zawarte w materiale dofinansowanym ze środków WFOŚiGW w Katowicach odpowiedzialność ponosi Redakcja”.