Okna w domu kostce przy termomodernizacji - kolejność prac, montaż i otwory

Kostka - dom, który na Śląsku stoi na wielu ulicach

Dom „kostka” to piętrowy budynek na planie zbliżonym do kwadratu, z płaskim lub niskim czterospadowym dachem. Takie domy budowano masowo w latach 60.–80. w całej Polsce, a na Śląsku - także w Raciborzu i okolicznych gminach - wciąż stanowią dużą część zabudowy jednorodzinnej.

Kostki mają kilka cech, które wpływają na wymianę okien:

• ściany murowane bez ocieplenia albo z cienką warstwą izolacji,
• okna osadzone mniej więcej w środku grubości muru, często z głębokim ościeżem od wewnątrz,
• wentylacja grawitacyjna przez kanały w kominach,
• powtarzalne, symetryczne otwory - zwykle dwa lub trzy rodzaje okien na całą elewację.

Wiele kostek ma dziś drugie okna - wymienione na PVC w latach 90. lub na początku XXI wieku. Takie okna mają zwykle pakiety dwuszybowe, a przy dociepleniu domu stają się najsłabszym elementem przegrody.

Kolejność prac: okna przed ociepleniem

Najczęstszy błąd przy termomodernizacji to ocieplenie ścian wokół starych okien z planem „wymienimy je później”. Wymiana okna w ocieplonej ścianie oznacza skuwanie świeżego ocieplenia na ościeżach i ponowną obróbkę elewacji.

Właściwa kolejność:

1. pomiar otworów - po skuciu starych parapetów i ewentualnym odsłonięciu ościeży,
2. decyzja o położeniu okna w murze - w tym samym miejscu, bliżej lica zewnętrznego czy w warstwie ocieplenia,
3. montaż okien z taśmami paroszczelnymi od wewnątrz i paroprzepuszczalnymi od zewnątrz,
4. ocieplenie ścian z dociepleniem ościeży, czyli wywinięciem izolacji na boki otworu aż do ramy,
5. parapety zewnętrzne - dopiero po ociepleniu, z długością dobraną do nowej grubości ściany.

Jeśli w planach są też rolety zewnętrzne, decyzję o skrzynce trzeba podjąć przed zamówieniem okien. Skrzynkę montowaną w warstwie ocieplenia trzeba uwzględnić w wymiarze okna i w projekcie docieplenia. 

Gdzie osadzić okno w ścianie

W kostce, w której okno stoi w środku muru, po dociepleniu ściany o kilkanaście centymetrów okno znajdzie się w głębokiej „wnęce”. Ościeże od zewnątrz trzeba wtedy docieplić, a każdy centymetr izolacji na ościeżu zmniejsza widoczną szerokość ramy.

Położenie okna	Zalety	Wady
w tym samym miejscu co stare	najprostszy montaż, bez zmian od wewnątrz	głębokie ościeże zewnętrzne, trudniej o ciągłość izolacji
bliżej zewnętrznej krawędzi muru	izolacja ściany łatwiej łączy się z ramą, mniej zimnych mostków	szerszy parapet wewnętrzny, trzeba obrobić ościeża od środka
w warstwie ocieplenia (na konsolach lub ramach nośnych)	najlepsza ciągłość izolacji, rozwiązanie stosowane w domach energooszczędnych	najdroższy montaż, wymaga zaprojektowania mocowań

W kostkach najczęściej wybiera się wariant środkowy: przesunięcie okna bliżej zewnętrznej krawędzi muru. Daje on większość zalet montażu w warstwie ocieplenia przy niższym koszcie.

Zmiana wielkości otworów

Termomodernizacja to dobry moment, żeby zmienić okna, które od lat nie pasują do sposobu użytkowania domu:

• zmniejszenie okna w łazience lub kuchni - pod meble kuchenne albo dla prywatności,
• zamiana okna na drzwi tarasowe - w kostkach, w których salon wychodzi na ogród,
• powiększenie okien od południa - dla większej ilości światła.

Każda taka zmiana oznacza ingerencję w ścianę nośną. Przy powiększaniu otworu trzeba wykonać nowe nadproże, a jego wymiary powinien określić konstruktor. Zmiana wielkości otworu nie jest już wymianą okna „jeden do jednego”, więc przed rozpoczęciem prac warto sprawdzić w starostwie powiatowym, czy potrzebne jest zgłoszenie lub pozwolenie. Według Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego sama wymiana okna bez zmiany kształtu i wielkości otworu nie jest robotą budowlaną i nie wymaga ani pozwolenia, ani zgłoszenia.

Wentylacja po wymianie okien

Stare okna w kostkach były nieszczelne, więc powietrze do domu napływało przez nie same. Nowe okna PVC z trzema uszczelkami ten napływ praktycznie zatrzymują. W domu z wentylacją grawitacyjną skutki widać szybko: parujące szyby, wilgoć w narożnikach, słabszy ciąg w kominach.

Rozwiązaniem są nawiewniki okienne montowane w ramie lub skrzydle. Warto je zaplanować przy zamówieniu, a nie dokładać po montażu. Nawiewniki higrosterowane same zwiększają przepływ powietrza, gdy w pomieszczeniu rośnie wilgotność.

Jakie okna do docieplanej kostki

Przy domu docieplanym zgodnie z obecnymi wymaganiami okna powinny mieć Uw nie wyższe niż 0,9 W/(m²K) - to próg, do którego odnoszą się warunki techniczne dla okien pionowych. W praktyce oznacza to:

• pakiet trzyszybowy - okna dwuszybowe osiągają Uw ok. 1,0–1,1 W/(m²K),
• ciepłą ramkę dystansową - ogranicza mostek termiczny na krawędzi szyby i roszenie zimą,
• profil z uszczelką środkową - systemy z trzema uszczelkami są szczelniejsze od systemów z dwiema.

Przykładowo w oknach PVC do domu Komsty system Veka Softline 82 (7 komór, 82 mm) osiąga Uw = 0,76 W/(m²K) w najcieplejszym złożeniu, z szybą Ug = 0,5 i ciepłą ramką. Ta sama nazwa systemu z innym pakietem szybowym da wyższy wynik, więc w wycenie warto sprawdzić pełną konfigurację.

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Czy można wymienić okna zimą, a ocieplenie zrobić wiosną?

Tak, i to dobra kolejność. Okna montuje się także przy temperaturach bliskich zera, z użyciem zimowej pianki montażowej. Przy takim planie warto od razu ustawić okna w docelowym położeniu względem przyszłego ocieplenia i zabezpieczyć taśmy od zewnątrz do czasu docieplenia ścian.

Czy przy ociepleniu kostki trzeba wymieniać parapety wewnętrzne?

Nie zawsze. Jeśli okno zostaje w tym samym miejscu, stary parapet wewnętrzny może pozostać. Jeśli okno jest przesuwane bliżej zewnętrznej krawędzi muru, parapet wewnętrzny trzeba wydłużyć albo wymienić, bo wnęka od środka się pogłębia.

Jaki kolor okien pasuje do kostki?

Najczęściej wybiera się okna białe albo w antracycie, który podkreśla prostą bryłę domu po termomodernizacji. Przy oknach w kolorze trzeba zdecydować, czy okleina ma być jednostronna (tylko od zewnątrz), czy dwustronna. Ciemne okna mocniej nagrzewają się od słońca, dlatego w dużych ciemnych skrzydłach stosuje się wzmocnienia stalowe.

Czy przy wymianie okien trzeba wymienić też drzwi wejściowe?

Nie ma takiego obowiązku, ale przy termomodernizacji drzwi wejściowe warto ocenić tak samo jak okna. Drzwi z zimnym progiem i cienkim skrzydłem obniżają efekt docieplenia ścian. Warunki techniczne podają dla drzwi zewnętrznych wartość Ud ≤ 1,3 W/(m²K).

Ile trwa wymiana okien w kostce?

Sam montaż okien w domu jednorodzinnym zajmuje zwykle od jednego do kilku dni, zależnie od liczby okien i zakresu obróbek. Dłużej trwa oczekiwanie na produkcję: przy standardowych oknach PVC to średnio ok. 2–4 tygodnie od zamówienia.

Komsta - producent okien i drzwi PVC oraz aluminiowych. Fabryka i salon firmowy: ul. Nasienna 2, 44-120 Pyskowice (powiat gliwicki). Na rynku od 1992 r., okna PVC produkuje od 1994 r. (systemy Veka, Aluplast, Gealan, Decco), stolarkę aluminiową od 2003 r. Tel. +48 32 338 36 10.