20 stycznia 1320 r. koronowano Władysława Łokietka, wnuka księcia raciborskiego

- 20 stycznia 1320 r. – koronacja Władysława I Łokietka. Królestwo Polskie powstaje z kolan. Jest to interesujące, że jedna z najważniejszych rocznic w historii Polski praktycznie nie funkcjonuje w powszechnej świadomości i pozostaje całkowicie niezauważona w mediach. 701 lat temu, 20 stycznia 1320 r. w Krakowie, książę kujawsko-łęczycki Władysław Łokietek został koronowany na króla Polski. Według części historyków, Władysław I był pierwszym od 200 lat monarchą polskim, sprawa ta jednak budzi kontrowersje. Akt ten zamykał okres rozbicia dzielnicowego i rozpoczynał trwający do 1795 r. okres niepodległości najpierw Polski, a potem I Rzeczpospolitej. Średniowiecze jest okresem zdecydowanie dyskryminowanym w popularnym odbiorze historii Polski, co jest szczególnie krzywdzące, bo była to niezwykle ważna epoka, w której wykuwała się tożsamość współczesnego Państwa Polskiego - czytamy w Pressmanii.

W Raciborzu nie jest powszechna świadomość, że Władysław Łokietek to prawnuk założyciela księstwa raciborskiego, księcia Mieszka I Laskonogiego (Plątonogiego) oraz cara bułgarskiego Iwana II Asena, wnuk księcia Kazimierza, w czasach którego źródłowo poświadczona jest lokacja miejska Raciborza (przed 1217), oraz jego żony, księżnej raciborskiej Violi Bułgarki, syn ich córki Eufrozyny opolskiej, siostrzeniec księcia Władysława opolsko-raciborskiego zwanego wojowniczym, ostatniego władcy dużego Górnego Śląska (zjednoczone grody Racibórz, Opole, Cieszyn, Bytom i Koźle).

W dokonania wuja Łokietka, księcia opolsko-raciborskiego Władysława wpisały się projekty zjednoczeniowe. Trudno dziś powiedzieć, czy górnośląski władca myślał tylko o władzy senioralnej czy też sięgał planami dalej, czyli złączenia ziem polskich pod jednym berłem i restytucji korony Polski. Bez wątpienia wpływ na jego poglądy miał górnośląski dominikanin Wincenty z Kielczy (ok. 1200 – 1262) z rodu Odrowążów, współpracownik biskupa krakowskiego Iwo Odrowąża, kanonik krakowski, u schyłku życia przeor raciborskiego konwentu (1258-1260) i świadek na dokumentach Władysława, ponadto hagiograf św. Stanisława, autor dwóch redakcji jego żywota, związanych z kanonizacją polskiego męczennika. W nich to Wincenty rozwinął obszernie myśl zjednoczeniową, pisząc w Żywocie większym (Vita s. Stanislai, Vita maior, 1257-1261): - Lecz tak jak moc Boża uczyniła święto ciało biskupa i męczennika takim, jakim było, bez śladu blizn, a świętość jego objawiła się znakami i cudami, tak też w przyszłości dla jego zasług przywróci do dawnego stanu podzielone królestwo, umocni je sprawiedliwością i prawdą, opromieni chwałą i zaszczytem.

Na wyobraźnię księcia Władysława, cieszącego się dużym szacunkiem piastowskich krewniaków, musiał mocno oddziaływać inny passus ze cytowanej wyżej Żywota, w którym Wincenty pisze: - Bóg bowiem (…) zachowuje wszystkie insygnia królewskie, w mianowicie koronę, berło i włócznię, schowane w skarbcu katedry w Krakowie, który jest siedzibą królewską, aż przyjdzie ten, który powołany jest przez Boga tak jak Aaron i dla którego są one odłożone.

Wincenty upatrywał w Władysławie opolsko-raciborskim króla Polski. Nie bez znaczenia był fakt, że po mieczu władca Raciborza był przedstawicielem pierworodnej linii Piastów - pradziad Mieszko I Raciborski był synem Władysława Wygnańca, pierworodnego potomka Bolesława Krzywoustego. Przepowiednia - porównanie zjednoczenia ze zrośnięciem się szczątków świętego biskupa - miała dać podbudowę ideologiczną pod starania o koronę. Wincenty zapewne nie przypuszczał, że jego myśl okazała się w pewnym sensie prorocza. Na tronie Polski zasiadł co prawda nie władca Raciborza, ale jego siostrzeniec, książę Władysław Łokietek, w którym płynęła raciborska krew.