Park w Krzyżanowicach wpisany do rejestru zabytków

Pałac w Krzyżanowicach powstał z końcem XVII wieku, kiedy właścicielem tej części wsi był Jan Bernard Praschma. Budowla nazwana została "okazałym pańskim domem", a niewykluczone, że stoi na miejscu starszego dworku. Z początku XVIII wieku mamy informację o "ogrodzie i stawie zamkowym" przy krzyżanowickim folwarku, a także zaopatrywaniu pałacu w drewno w lasu dębowego.

Z datowanego na 1857 rok obmiaru wynika, że teren wokół rezydencji, należącej już wówczas do rodziny Lichnowskich, otaczał stary i nowy park, a także ogród kuchenny (warzywny). W 1856 roku książę Karol von Lichnowski zlecił budowę okazałej, istniejącej do dziś bramy wjazdowej do przypałacowego parku. W 1860 roku zlikwidowano folwark zamkowy położony w pobliżu parku. Wtedy też rozbudowano zamek o dodatkową salę i wieżę. - Przepiękny i rozległy park zamkowy z rzadkimi okazami drzew - jak zaświadcza ks. dr Augustyn Weltzel - przyciągał miłośników przyrody nawet z odległych stron.

Jego walory podziwiali m.in. goszczący tu znani kompozytorzy Franciszek Liszt i Ludwig van Beethoven, a także cesarz Wilhelm II. W wydanym w 1880 r. „Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich” autor notki o Krzyżanowicach pisał: „Dobra z [...] wspaniałym zamkiem (piękna galerya obrazów), zwykłą rezydencyą księcia i parkiem”. W datowanym na 1906 rok Waldbuch von Schlesien, zredagowanym przez wybitnego wrocławskiego przyrodnika, prof. Theodora Schube, wzmiankowany jest platan o obwodzie pnia 5,65 m. Poza tym okazem rosnącym w parku przy krzyżanowickim pałacu, Schube wspomina również inne cenne okazy dendroflory - trzy bardzo stare robinie, Acer rubrum (klon czerwony) o obwodzie 3 metry i Fraxinus cirenea o obwodzie 3,1 m. W 1930 roku pałac wraz z parkiem Lichnowscy sprzedali zgromadzeniu sióstr franciszkanek. Ich własnością pozostaje do dziś.

Przypałacowy park w Krzyżanowicach jest utrzymany w stylu ogrodu angielskiego. Tego typu ogrody były popularne od XVIII w. i za główny cel stawiały sobie nawiązywanie do naturalnego krajobrazu. Zrywały z regularnymi liniami i rygorami ogrodów barokowych. Parki angielskie wykorzystują naturalne warunki danego miejsca, unika się w nich płotów i sztucznych podziałów na rabaty, za to tworzy się aleje czy żywopłoty, dużą powierzchnię zajmują też trawniki, tak, by zachować naturalność i spójność krajobrazową danego miejsca.

Drzewostan parku obejmuje wiele przyrodniczych perełek. Część z nich to dodatkowo osobliwości na skalę krajową ze względu na rzadko uprawiane gatunki czy formy. W regionie Raciborza panuje osobliwy klimat, dociera tu bowiem przez Bramę Morawską cieplejsze i wilgotne powietrze z regionu śródziemnomorskiego. Udaje się więc uprawiać gatunki, które w rejonach położonych dalej na północ przemarzają zimą lub nie osiągają takiego wieku i imponujących rozmiarów jak tutaj. Wszystko o parku w Krzyżanowicach