Przetarg na odbiór śmieci w Raciborzu. PK może mieć konkurencję, opozycja ostrzega, prezydent odpowiada

Miasto Racibórz prowadzi postępowanie przetargowe na odbiór odpadów komunalnych z nieruchomości zamieszkałych i niezamieszkałych. Zamówienie obejmuje również nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, oraz inne obiekty wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Wykonawca będzie także odbierał odpady z Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych.

Termin składania ofert wyznaczono na 8 października 2026 roku. Został on jednak przedłużony do 13 października. Szacunkowa wartość zamówienia wynosi 23 050 817,57 zł netto.

Zgodnie z założeniami miasta umowa ma obejmować okres od 1 stycznia 2027 roku do 31 grudnia 2029 roku. W ciągu 36 miesięcy wykonawca powinien odebrać około 69 tys. ton odpadów komunalnych.

Zakres zamówienia jest szeroki i nie ogranicza się do załadunku oraz transportu śmieci. Firma, która wygra postępowanie, będzie odpowiadała również za zakup i dystrybucję worków do selektywnej zbiórki odpadów w zabudowie objętej systemem workowym. Ma zapewnić możliwość dzierżawy i zakupu pojemników na odpady.

Do obowiązków wykonawcy należeć będzie także utrzymywanie we właściwym stanie sanitarnym, higienicznym i technicznym gminnych gniazd do segregacji odpadów, z wyjątkiem przypadków dewastacji. Zamówienie obejmuje zapewnienie specjalistycznych pojemników na tekstylia i zużytą odzież, odbiór odpadów z miejskich akcji selektywnej zbiórki oraz obsługę gablot na elektrośmieci, w tym ich opróżnianie i utrzymanie.

Wykonawca będzie musiał realizować usługę w sposób umożliwiający osiąganie wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania odpadów do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Istotnym elementem pozostaje również ograniczanie ilości odpadów biodegradowalnych przekazywanych do składowania.

Przedłużenie terminu składania ofert nie przesądza jeszcze o tym, kto będzie odbierał odpady w Raciborzu od początku 2027 roku. Jednym z potencjalnych wykonawców jest miejskie Przedsiębiorstwo Komunalne, które od stycznia 2022 roku realizuje tę usługę na terenie miasta.

Z informacji dotyczących postępowania wynika, że pojawiły się pytania do zamawiającego. Urząd Miasta nie ujawnił, od jakiej firmy pochodziły. To pozwala przypuszczać, że PK, które zapowiada złożenie oferty, będzie miało konkurenta.

Dla mieszkańców rozstrzygnięcie ma znaczenie nie tylko organizacyjne, ale przede wszystkim finansowe. Odbiór odpadów jest jednym z podstawowych elementów miejskiego systemu gospodarki komunalnej, a koszty jego funkcjonowania mają bezpośredni związek z wysokością opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości.

Właśnie na ten aspekt zwracają uwagę radni klubu Silny Racibórz. W liście skierowanym do prezydenta Jacka Wojciechowicza domagają się podjęcia działań, które pozwolą utrzymać odbiór odpadów w gestii miejskiej spółki.

W swoim piśmie radni przypominają, że przed powrotem Przedsiębiorstwa Komunalnego do odbioru odpadów miasto korzystało z usług zewnętrznego wykonawcy. Ich zdaniem zmiana wprowadzona w 2022 roku przyniosła mieszkańcom korzyści w postaci niższych opłat oraz poprawy jakości usług.

– Od stycznia 2022 roku nasze raciborskie Przedsiębiorstwo Komunalne po latach przerwy zaczęło świadczyć taką usługę dla miasta i mieszkańcy mają z tego realne korzyści: niską opłatę za śmieci, poprawę jakości usługi w stosunku do poprzedniego wykonawcy – napisali przedstawiciele klubu Silny Racibórz.

Radni podkreślają, że utrzymanie zadania w miejskiej spółce daje samorządowi większy wpływ na sposób realizacji usługi. Zwracają też uwagę na lokalny wymiar wydatków: pieniądze wypłacane za odbiór odpadów pozostają wówczas w miejskiej spółce.

W liście pojawia się również obawa, że w przypadku wyboru prywatnego przedsiębiorstwa miasto może stracić część możliwości bezpośredniego oddziaływania na funkcjonowanie systemu.

– W interesie mieszkańców jest to, aby to nasza miejska firma dalej wywoziła śmieci w Raciborzu. Prezydent Miasta i podległy mu zarząd miejskiej firmy powinni włożyć maksymalny wysiłek w to, aby wykonawcą dalej pozostało nasze Przedsiębiorstwo Komunalne – przekonują radni.

Klub podkreśla, że nie powinno dojść do sytuacji, w której Przedsiębiorstwo Komunalne nie składa oferty i rezygnuje z ubiegania się o zamówienie tej skali.

Trzeba jednak zaznaczyć, że ewentualny wzrost opłat dla mieszkańców nie jest na tym etapie przesądzony. Zależy on między innymi od ceny przyszłego kontraktu, kosztów funkcjonowania całego systemu oraz przyjętych przez miasto rozwiązań finansowych. Sam wybór prywatnego wykonawcy nie oznacza automatycznie podwyżki, podobnie jak udział spółki miejskiej nie gwarantuje utrzymania dotychczasowych stawek.

W swoim stanowisku radni nie ograniczają się do apelu o udział Przedsiębiorstwa Komunalnego w przetargu. Proponują również rozważenie rozwiązania, w którym część usług zostałaby powierzona miejskiej spółce bez przeprowadzania standardowego postępowania przetargowego, w ramach tak zwanego zamówienia in-house.

Według przedstawionej przez klub koncepcji należałoby rozdzielić odbiór odpadów z nieruchomości zamieszkałych i niezamieszkałych. Pierwsza grupa miałaby zostać objęta zamówieniem in-house, natomiast na obsługę nieruchomości niezamieszkałych miasto ogłosiłoby odrębny, mniejszy przetarg.

Radni szacują, że odbiór odpadów z nieruchomości zamieszkałych stanowi około 80 proc. całości zamówienia, a z niezamieszkałych – około 20 proc. W ich ocenie takie rozwiązanie pozwoliłoby zachować zasadniczą część zadania w rękach miejskiej spółki, jednocześnie pozostawiając konkurencyjne postępowanie dla pozostałej części usług.

Zastosowanie trybu in-house nie jest jednak decyzją, którą można podjąć wyłącznie na podstawie preferencji samorządu. Powierzenie zamówienia spółce komunalnej bez przetargu musi spełniać określone przesłanki prawne, w tym wymagania dotyczące kontroli nad spółką, jej działalności oraz udziału zamawiającego w powierzanych zadaniach. Możliwość zastosowania takiego rozwiązania wymaga więc sprawdzenia w odniesieniu do konkretnego modelu organizacyjnego i zakresu usług.

W swoim liście radni apelują zarówno do prezydenta miasta, jak i do zarządu Przedsiębiorstwa Komunalnego o przygotowanie oferty, która będzie konkurencyjna cenowo i pozwoli spółce kontynuować realizację zadania.