Otwarcie wystawy Maska afrykańska – między sacrum a profanum

Honorowy patronat nad wystawą objęli: Zygmunt Łukaszczyk – Wojewoda Śląski, Piotr Uszok – Prezydent Miasta Katowice, Waldemar Socha – Prezydent Miasta Żor

Eksponaty na wystawie pochodzą ze zbiorów: Agnieszki Janarek – „Kolekcja gwinejska”, Muzeum Miejskiego w Żorach (Yatenga), Muzeum Narodowego w Szczecinie, Muzeum Etnograficznego im. S. Udzieli w Krakowie

O wystawie

Wystawa Maska afrykańska – między sacrum a profanum pokazuje maskę nie tylko jako przedmiot, który kojarzy się z czymś, co wieszane jest na ścianie, ale jako przedmiot, który w Afryce ma istotne znaczenie kulturowe, zupełnie różne od naszych wyobrażeń o nim. W potocznym rozumieniu słowo maska odnosi się tylko do części twarzowej, w rzeczywistości afrykańskiej maska to także część stroju tanecznego, którego istotnym elementem są włókna.

Zamierzeniem autorów wystawy jest zaprezentowanie maski afrykańskiej tak, jak funkcjonuje ona na swoim terenie – czyli kompletnej i używanej! Za pomocą fragmentów aranżacji wystawy opisane zostały więc jej narodziny, życie oraz śmierć w procesie desakralizacji. Zwiedzający może zobaczyć, w jaki sposób maska powstaje, z jakich elementów się składa, gdzie jest przechowywana, kiedy nie tańczy i dlaczego. Na wystawie pokazana zostanie największa w Polsce kolekcja kompletnych masek ludu Dogon z Mali. Będą one zaanimowanie w tanecznym kręgu. Tę część ekspozycji, odwołującą się do maski w terenie, podkreślają charakterystyczne elementy scenografii, fotografie oraz filmy.

W drugiej części ekspozycji odwołujemy się do maski jako przedmiotu handlu i kolekcjonerstwa. Zostanie tu pokazana „kolekcja gwinejska” pani Agnieszki Janarek. Cała kolekcja jest bardzo różnorodna. Składają się na nią maski ( stanowiące przykład tradycyjnej roboty) takich afrykańskich ludów, jak Dogonowie, Punu czy Fang. Prócz tego pani Agnieszka Janarek zgromadziła miecze, włócznie i maczety, groty i tarcze do polowania, narzędzia do codziennego użytku, przedmioty wykorzystywane do odprawiania obrzędów, jak laski wodzowskie, miotełki, grzechotki czy stroje czarowników. W Jej kolekcji zachwycają niezwykłe strunowe instrumenty muzyczne typu mandolina, lutnia oraz bęben. Odrębny zbiór stanowią ciekawe tkaniny z rafii, których tkane wzory nie powtarzają się, chociaż w kolorze i w zastosowanym wzorze geometrycznym wydają się identyczne. W kolekcji znajdują się również rzeźby, np. „siedzący przodek na stołku z Kamerunu”, „ kobieta z dzieckiem siedząca w koszu”, rzeźbiona fajka, drzwi na biegunach, pleciony koszyczek będącym pojemnikiem na orzechy.

Doskonałym uzupełnieniem ekspozycji jest wydawnictwo pomyślane nie jako kolejny album do wystawy, ale ze względu na złożoność przedstawionej problematyki – swoisty elementarz jej czytania i rozumienia.