Susza coraz bardziej doskwiera. Wody Polskie inwestują w utrzymanie zasobów

- Coraz dłużej utrzymujące się okresy bezdeszczowe w połączeniu ze skąpo śnieżnymi lub bezśnieżnymi zimami oraz wysoką średnioroczną temperaturą powodują drugie, najpoważniejsze obok powodzi ryzyko w gospodarce wodnej – susze. Niżówki hydrologiczne obserwowane w korytach rzek, obniżenie poziomu wód gruntowych poniżej warstwy korzeniowej roślin uprawnych, deficyty opadów oraz następujące po sobie fale wysokich temperatur to tylko niektóre przejawy suszy. Jak podaje IMGiW, w ciągu 10 dni z upalnymi temperaturami z gleby wyparowuje tyle wody, ile spada wraz z deszczem w ciągu miesiąca. Taka sytuacja stanowi wyzwanie zwłaszcza w rolniczych zlewniach rzek, na terenie, gdzie zapotrzebowanie wody jest znaczące. Odpowiedzią na oczekiwania w tym zakresie jest realizacja przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach założeń i celów Programu Kształtowania Zasobów Wodnych na terenach rolniczych. Główną intencję programu stanowi optymalne wykorzystanie dualnej funkcjonalności systemów melioracyjnych, za sprawą których możliwe jest nawadnianie gruntów rolnych w okresach niżówek hydrologicznych i utrzymującej się suszy oraz odprowadzenia nadmiaru wody w czasie wezbrań - informują Wody Polskie - RZGW Gliwice, który obejmuje swoim działaniem powiat raciborskie.

Aby systemy melioracyjne mogły spełniać dwufunkcyjną rolę Wody Polskie w Gliwicach na swoim obszarze prowadzą regularne remonty jazów, zastawek czy przepustów, utrzymują w dobrym stanie koryta rzek oraz realizują inwestycje wprost dedykowane kształtowaniu zasobów wodnych, jak również przedsięwzięcia inwestycyjne, za sprawą których poprawie ulega poziom retencji, mimo że zasadniczo efekty tych zdań służą innym celom w gospodarowaniu wodami (np. usprawnienie warunków transportu wodnego). Działania te przyczyniają się znacząco do ogólnej poprawy lokalnego bilansu wodnego.

- Mimo, że na obszarze działalności RZGW w Gliwicach ryzyko suszy, a co za tym idzie – skutki tego zjawiska, nie są tak dotkliwe jak w innych regionach kraju – podejmujemy szereg działań, by przeciwdziałać ewentualnej eskalacji ryzyka. Choć dotyczy to głównie zlewni rzeki Odry, w jej górnym odcinku i koncentruje się w województwie opolskim, nie bez znaczenia są także nasze inicjatywy w woj. śląskim, w zlewni rzeki Małej Wisły – zaznacza Marcin Jarzyński, p.o. Dyrektora Wód Polskich w Gliwicach.

Planowane w naszym regionie inwestycje to:

- Zwiększenie zdolności retencyjnej zlewni rzeki Troi (przepływa przez gm. Kietrz) poprzez odbudowę budowli piętrzących w km: 7+100, 12+100, 13+300: inwestycja obejmuje roboty budowlane, związane z przebudową 3 jazów na rzece Troi w km: 7+100, 12+100, 13+300. Zadanie zostanie wykonane na obszarze eksploatowanym rolniczo, a za jego sprawą zwiększeniu ulegnie poziom retencji, który wyniesie ok. 12 tys. m3. Koszt zadania określono na kwotę 8 mln zł. Obecnie trwa opracowywanie dokumentacji niezbędnej dla rzeczowych prac. Zadanie zostanie ukończone w 2024r;

- Zwiększenie zdolności retencyjnej zlewni rzeki Psiny (na zdj.) poprzez odbudowę budowli piętrzących w km: 6+100, 12+346, 28+600”: inwestycja swoim zakresem obejmuje przebudową 3 jazów na rzece Psinie w obszarze wykorzystywanym rolniczo. Po zakończeniu realizacja zadania w 2024 r. zostanie uzyskana retencja na poziomie ponad 5 tys. m3. Koszt inwestycji wyniesie 5,6 mln zł. Obecnie trwa opracowywanie dokumentacji dla zadania.

Łączny koszt inwestycji, zaplanowanych w obrębie obiektów hydrotechnicznych na rzekach w regionach wodnych Małej Wisły i Górnej Odry wyniesie ponad 25 mln zł.

Do inwestycji, polegających na budowie nowych i modernizacji istniejących zbiorników wodnych na obszarze działalności Wód Polskich w Gliwicach można zaliczyć:

- budowę zbiornika przeciwpowodziowego Kotlarnia na rzece Bierawce: zgodnie z założoną perspektywą budowa obiektu potrwa do 2029 r. Głównymi efektami realizacji zadania będzie zwiększenie zasobów dyspozycyjnych dla potrzeb przemysłu i dla celów przeciwpożarowych (w otoczeniu zbiornika są duże kompleksy leśne zaliczane do I kategorii zagrożenia pożarowego), poprawa ochrony przeciwpowodziowej doliny Bierawki poniżej wyrobiska popiaskowego Kopalni Kotlarnia w stronę koryta rzeki Odry, alimentowanie przepływów niskich w rzece Bierawce, poprawa warunków środowiskowych na obszarze prowadzonej eksploatacji górniczej złóż kruszyw mineralnych poprzez najbardziej przyjazną środowisku rekultywację zdegradowanego terenu poprzez wykorzystanie go do retencjonowania wody. Dzięki realizacji inwestycji przywrócona zostanie równowaga stosunków wodno-gruntowych w dolinie Bierawki w otoczeniu wyrobiska i poniżej niego. Zbiornik będzie posiadał zdolność retencyjną wynoszącą ponad 40 tys. m3, a koszt jego budowy szacuje się na kwotę 130 mln zł;