Radny chce odnaleźć legendarne przejście pod Odrą

- Działając w interesie publicznym zgłaszam prośbę o przebadanie georadarem (ang. Ground­penetrating radar, GPR) nabrzeża rzeki Odry w okolicy Zamku Piastowskiego w Raciborzu, na odcinku ograniczonym zgodnie z przekazami historycznym, tj. adnotacją Roberta Schneidera na mapie (datowanie dokumentu 1843 r.) Została ona odnaleziona po 1988 roku podczas prac remontowych w umieszczonej na dachu wieżyczce kaplicy zamkowej - czytamy w interpelacji.

Wszystko co wiadomo o przejściu oraz mapę Schneidera znajdziecie na portalu historycznym ziemiaraciborska.pl w tekście pt. Tajemne przejście pod Odrą

- Celem badania - pisze radny Wierzbicki - jest potwierdzenie lub wykluczenie istnienia budowli podziemnej funkcjonującej w różnych przekazach jako „przejście pod Odrą z raciborskiego zamku do klasztoru dominikanek". Zgodnie z przedstawioną ogólną charakterystyką georadaru, może on penetrować teren w głąb nawet do 12 metrów na szerokości 3 - 5 metrów (jeden pas). Głębokość penetracji zależy od typu gruntu. Badanie może wskazać nie tylko istnienie poszukiwanego przedmiotu pod powierzchnią ziemi, ale może wykazać naruszenie gruntu np. w wyniku robót ziemnych, które były dawniej prowadzone w danym miejscu. Może to być także przesłanką na istnienie budowli podziemnej.

Zastosowanie tej bezinwazyjnej metody pomoże wykazać, czy we wskazanym obszarze w rejonie koryta rzeki Odry znajduje się budowla podziemna lub pozostałości po niej. Wskazuję bliskie nabrzeże koryta rzeki Odry z prostego powodu. Jeżeli był prowadzony tunel pod ziemią (pod rzeką) to przechodził on pod kątem prostym do kierunku płynącej wody w rzece, by skrócić drogę przejścia pod niebezpiecznym medium jakim jest woda w rzece. Zakładam, że bieg rzeki zanim została ona wyregulowana zmieniał się, jednak bezsprzecznie zarys budowli podziemnej przecinał się z zarysem brzegów rzeki Odry.

Wskazuję na konieczność potwierdzenia lub zaprzeczenia istnienia tego tunelu z uwagi na możliwość wykorzystania komercyjnego tego przejścia, o ile istnieje, lub wykorzystania i wzbudzenia zainteresowania naszym zamkiem, poprzez popularyzację legendy o tym tajemniczym przejściu. Georadarem można też przebadać dziedzińca naszego zamku, ale to już pozostawiam Zarządowi do rozpatrzenia po zbadaniu terenu przy rzece.
Wyszukanie firmy, która wykonuje usługi badań georadarem nie jest obecnie trudne, tak jak było to wcześniej. Nie ukrywam, że temat w rozmowie bezpośredniej ze Starostą Raciborskim Adamem Hajdukiem omawiałem, jednak nie był dalej analizowany z uwagi na niedostępność usług i koszt. Obecnie, z zasłyszanych od muzealników informacji wynika, ze ceny usługi nie są zaporowe. Nadmienię, że badanie georadarem odbywa się poprzez zbieranie danych aparaturą umieszczoną na platformie samojezdnej. Dane te następnie są przetwarzane w laboratorium analitycznym. Przetwarzanie ich w zaciszu laboratorium, pozwoli na zachowanie w tajemnicy wyników pomiarów wykonywanych w terenie. Wyniki zawsze można w sposób spektakularny ogłosić np. podczas podniosłej uroczystości na Zamku Piastowskim w Raciborzu lub w Muzeum w Raciborzu. Przypadek odkrycia średniowiecznych podziemnych korytarzy pod Zamkiem Książąt Pomorskich w Szczecinie świadczy, że w obecnej chwili możemy liczyć na ciekawe odkrycia znane wcześniej z przekazów i legend - czytamy w interpelacji.

- W odpowiedzi na złożoną w dniu 17.02.2021r. interpelację dotyczącą przebadania georadarem nabrzeża rzeki Odry w okolicy Zamku Piastowskiego w Raciborzu na odcinku ograniczonym zgodnie z przekazami historycznymi tj. adnotacją Roberta Schneidera na mapie (datowanie dokumentu 1843r.) w celu ustalenia lub wykluczenia istnienia budowli podziemnej tzw. ,,przejścia pod Odrą z raciborskiego zamku do klasztoru dominikanek", informuję:

1. W trakcie realizacji projektu „ Utworzenie Centrum Dziedzictwa Kulturowego Bramy Morawskiej na Zamku Piastowskim w Raciborzu" (lata 2009 - 2012) wykonywano wykopy na terenie dziedzińca zamkowego, w budynku bramnym, w rejonie przebiegu murów obronnych, w miejscu pozostałości po budynku wzniesionym ok. połowy XVII w., przy południowo­wschodnim odcinku muru obronnego zamku (w miejscu średniowiecznych zabudowań gospodarczych i okrągłej baszty). W trakcie tych prac odkryto pod budynkiem bramnym tunel o dł. ok 16 mb, który okazał się kanałem ściekowym oraz pomieszczenie pod rozebraną średniowieczną okrągłą basztą wraz z wejściem do tego pomieszczenia. Wykopy były prowadzone pod nadzorem archeologicznym i architektonicznym. Po przebadaniu terenu wokół baszty nie znaleziono śladów tunelu w kierunku Odry.

2. Przed podjęciem decyzji o wykorzystaniu badania georadarem, należałoby wykonać kwerendę archiwalną w zakresie możliwej lokalizacji przejścia, obejmującą m.in. dane z Muzeum w Raciborzu, Wodociągów Raciborskich i Archiwum Państwowego w Katowicach. Wykonanie i lokalizacja badań georadarem, winno wynikać z wniosków z tej kwerendy. W tym zakresie rozeznamy możliwości wykonania takiej kwerendy.

3. Nadmiemy, iż wykonania badań georadarem jednoznacznie nie potwierdza oraz nie wyklucza istnienia przejścia lub jego fragmentów. W przypadku wykrycia podziemnych pustych przestrzeni, w kolejnym etapie należy prowadzić prace wykopaliskowa - badawcze po wcześniejszym uzyskaniu zgody właściciela terenu, na którym te prace by się odbywały oraz stosownego zezwolenia od Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach - odpisał starosta Grzegorz Swoboda.