Ważne zmiany w ewidencji ludności i aktach stanu cywilnego

Informacja w sprawie ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności, ustawy o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw oraz ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego.

Ustawa wprowadza możliwość zgłoszenia urodzenia dziecka drogą elektroniczną. Zgłoszenie urodzenia będzie zawierało jednocześnie oświadczenie o wyborze imienia (lub imion) dziecka. Tym samym nie będzie konieczności osobistego stawiennictwa w urzędzie stanu cywilnego w celu dokonania zgłoszenia urodzenia dziecka.

Po zarejestrowaniu urodzenia przez kierownika urzędu stanu cywilnego do osoby zgłaszającej urodzenie zostanie przesłany odpis skrócony aktu urodzenia dziecka, powiadomienie o nadanym numerze PESEL oraz zaświadczenie o zameldowaniu – w postaci papierowej albo elektronicznej, w zależności od wyboru osoby dokonującej elektronicznego zgłoszenia urodzenia.

Ustawa wprowadza także przepisy, zgodnie z którymi w akcie urodzenia dziecka będą umieszczane numery PESEL rodziców. Dzięki temu, określone zostaną w sposób jednoznaczny relacje między daną osobą a jej rodzicami wpisanymi w akcie urodzenia, co ułatwi realizację usług elektronicznych, dla których takie dane są wymagane (np. uprości proces realizacji świadczeń, umożliwi łatwiejsze i szybsze składanie wniosków przez obywateli korzystających z programów pomocowych).

Ponadto, możliwe będzie wydawanie zaświadczeń o zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy także w formie dokumentu elektronicznego. Podmioty mające dostęp do rejestru PESEL będą mogły bezpośrednio informować ‒ w formie pisemnej lub elektronicznej ‒ organy odpowiedzialne za rejestrację danych o niezgodności tych danych ze stanem faktycznym.

Ustawa umożliwia udostępnianie danych z rejestru stanu cywilnego Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i Służbie Wywiadu Wojskowego w zakresie niezbędnym do wykonywania ich ustawowych zadań. Dane te będą udostępniane za pomocą urządzeń teletransmisji danych, po złożeniu jednorazowego wniosku i wyrażeniu zgody przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, jeżeli ww. podmioty spełnią określone w ustawie warunki. Zgodę na udostępnianie danych, odmowę wyrażenia zgody albo cofnięcie zgody wydawał będzie minister właściwy do spraw informatyzacji, w drodze decyzji administracyjnej.

Dodatkowo, rozszerzony został katalog podmiotów, którym będzie można wydawać odpisy aktu stanu cywilnego i zaświadczenia o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby. Dokumenty te będą mogły uzyskać, oprócz ww. służb, także Służba Ochrony Państwa, Policja, Straż Graniczna, Służba Więzienna oraz Żandarmeria Wojskowa.

Ustawa dokonuje również przesunięcia, z dnia 15 maja 2018 r. na dzień 30 maja 2019 r., terminu wdrożenia i zapewnienia prawidłowego działania systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie przed sądami administracyjnymi, który będzie umożliwiał m.in. elektroniczne wnoszenie skarg.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1) przepisów dotyczących dodawania numerów PESEL rodziców do numeru PESEL dziecka, które mają wejść w życie z dniem 1 grudnia 2018 r.;
2) przepisu dotyczącego zgłaszania niezgodności w formie elektronicznej, który ma wejść w życie z dniem 1 maja 2019 r.;
3) przepisu wprowadzającego zmiany w ustawie z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw, który ma wejść w życie z dniem 14 maja 2018 r.;
4) przepisów dotyczących elektronicznego zgłoszenia urodzenia dziecka, które mają wejść w życie z dniem 1 czerwca 2018 r.