Historia raciborskiego drukarstwa na nowej wystawie w Muzeum

Wynalazek druku uznawany jest powszechnie za jeden z najważniejszych w historii cywilizacji. Zarówno w Europie jak i na Dalekim Wschodzie w średniowieczu dokonywano prób odbijania tekstów i rysunków z płyt kamiennych czy drewnianych. Jako pierwszy na pomysł ruchomej czcionki, wypalanej z gliny, wpadł Pi Sheng w Chinach w latach 40. XI w. Jednak nie przyjął on się w tamtejszej kulturze ze względu na dużą ilość znaków w chińskim piśmie. W piętnastowiecznej Europie gdy rozwinęły się prądy humanistyczne i renesansowe, wzrosło zapotrzebowanie na książki, które powstawały zbyt wolno i były bardzo drogie. Rozwiązanie tego problemu przyniosły wynalazki Jana Gutenberga, złotnika z Moguncji z połowy wieku. Tymi wynalazkami były: aparat do odlewania dużej liczby metalowych, ruchomych czcionek, zestawienie z nich zwartego składu kolumny oraz zastosowanie prasy (podobnej do tych wykorzystywanych w przemyśle winiarskim i papierniczym) do odciskania ze składu dowolnej liczby odbitek. Wszystko to pozwoliło na produkcję dużej ilości egzemplarzy wydawnictw, dzięki czemu znacznie spadła ich cena. Technika wynaleziona przez Gutenberga była stosowana bardzo długo, bo aż do początku XIX w., kiedy to wprowadzono prasę drukarską z napędem mechanicznym.

Historia raciborskich zakładów litograficznych i drukarskich liczy sobie także wiele stuleci. Najstarsze, zachowane w Muzeum w Raciborzu, przykłady druków z naszego miasta pochodzą z początku XIX w. Na wystawie zaprezentowaliśmy zabytki z lat 1812-1944 z ponad 20 drukarni. Są to bardzo różnorodne eksponaty, od cennych historycznych książek i przykładów lokalnych gazet, przez dokumenty, rachunki firmowe, po druki ulotne z tekstami pieśni religijnych czy pocztówki. Najwięcej jest przykładów z dużych, znanych zakładów, takich jak Reinhard Meyer (wydawca popularnych na całym Śląsku modlitewników Droga do Nieba), Franz Lindner czy Riedinger (u którego drukowanych było wiele raciborskich czasopism). Na ekspozycji można też podziwiać druki mało znanych wytwórni, jak np. V. Wichura (Regulamin książęcy z XIX wieku), czy R. Hoffmann (grafika prezentująca Rynek w Głubczycach).

Większość zgromadzonych i zaprezentowanych zabytków pochodzi ze zbiorów Muzeum w Raciborzu. Ekspozyję uzupełniają muzealia z Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu oraz Muzeum w Gliwicach.

Wykaz prezentowanych oficyn znajdziesz [tutaj]