Racibórz gości śląskich archeologów. Trzy dni badań nad historią regionu

Program tegorocznego spotkania pokazuje, jak szerokim obszarem badawczym jest współczesna archeologia Śląska. Wśród tematów znalazły się zarówno najstarsze ślady obecności człowieka, jak i średniowieczne grody, osady, cmentarzyska, zamki oraz znaleziska z czasów nowożytnych.

Szczególnie mocno zaznaczony został Racibórz i ziemia raciborska. Już pierwszego dnia przedstawiono wyniki nowych badań dotyczących najstarszych śladów zasiedlenia przedpola Bramy Morawskiej w rejonie stanowiska Racibórz-Studzienna. To temat istotny dla poznania najdawniejszych dziejów nie tylko miasta, ale całego obszaru stanowiącego naturalne przejście między Śląskiem a Morawami.

W programie znalazły się także badania stanowiska Pietraszyn 11, gdzie analizowane są szczątki ssaków drapieżnych ze śląskiego stanowiska, stanowiące zapis środowiska epoki lodowej. Archeolodzy omawiali również stanowisko magdaleńskie w Bliszczycach na Płaskowyżu Głubczyckim.

Z punktu widzenia mieszkańców regionu szczególnie interesująca była sesja poświęcona późniejszym dziejom Śląska. Wśród prezentowanych tematów znalazły się m.in. organizacja przestrzenna osady kultury przeworskiej w Samborowicach, a także badania dotyczące cmentarzysk i osad z okresu wpływów rzymskich.

Samborowice pojawiły się również w kontekście szerszych badań nad osadnictwem pradziejowym i rzymskim na ziemiach obecnego powiatu raciborskiego. To kolejny przykład tego, że archeologia pozwala odtwarzać historię regionu nie tylko na podstawie zachowanych dokumentów, ale przede wszystkim materialnych śladów dawnego życia.

Racibórz pojawia się w programie także w odniesieniu do średniowiecza i późniejszych epok. W ramach sesji posterowej zaprezentowano badania archeologiczne kaplicy św. Dominika przy dawnym klasztorze sióstr dominikanek w Raciborzu.

Drugiego dnia konferencji archeolodzy przedstawiali wyniki badań dotyczących wczesnego średniowiecza na Śląsku. W programie znalazły się m.in. najnowsze dane dotyczące grodziska w Wodzisławiu Śląskim, chronologii grodziska w Kamieńcu oraz organizacji zaplecza gospodarczego wczesnośredniowiecznych grodów.

Nie zabrakło również tematów związanych z okolicami Raciborza. Kornice koło Raciborza stały się przedmiotem prezentacji poświęconej XIII-wiecznej osadzie wiejskiej. Badacze określili ją jako przykład efemerycznej osady, czyli miejsca, którego funkcjonowanie pozostawiło ograniczone, ale możliwe do odczytania w materiale archeologicznym ślady.

Kulminacją raciborskich tematów jest wystąpienie poświęcone nekropolom Raciborza w świetle badań archeologicznych. To zagadnienie pozwala spojrzeć na rozwój miasta od strony miejsc pochówku i przemian zachodzących w jego przestrzeni na przestrzeni kolejnych stuleci.

Program obejmuje jednak znacznie szerszy obszar. Archeolodzy prezentują wyniki badań z różnych części Śląska – od Wrocławia i Opola, przez Nysę, Siewierz i Wodzisław Śląski, po miejscowości Górnego Śląska i Śląska Opolskiego. Pojawiają się również badania z czeskiego Śląska, m.in. dotyczące Opawszczyzny oraz powiatów Bruntál i Opawa.

Ważnym elementem konferencji są także tematy dotyczące zamków, grodów i średniowiecznych siedzib. Wśród prezentowanych badań znalazły się m.in. analizy archeologiczne Siewierza, zamku Cisy, średniowiecznych siedzib rycerskich oraz fortyfikacji Żagania.

Dzisiejszy dzień, 2 października, również poświęcony jest przede wszystkim archeologii Śląska. Obrady rozpoczęły się od wystąpień dotyczących wczesnego średniowiecza, a w dalszej części programu znalazły się m.in. Wodzisław Śląski, Kornice koło Raciborza, Racibórz oraz badania zamków i średniowiecznych siedzib. Konferencję zakończą dyskusja i oficjalne zamknięcie obrad o godz. 19.30.

Śląskie spotkania archeologów mają długą tradycję. Pierwsza konferencja grupująca archeologów związanych ze Śląskiem odbyła się w 1974 roku w Sobótce. Kolejne spotkania organizowano w różnych miejscowościach regionu, m.in. we Wrocławiu, Cieplicach Śląskich, Pokrzywnej, Polanicy-Zdroju, Karłowie, Kamieniu Śląskim i Koszęcinie. Poprzednie, XXIII Śląskie Sympozjum Archeologiczne odbyło się w 2024 roku w Sobótce. PEŁNA AGENDA

Tegoroczna edycja w Raciborzu pokazuje więc miasto jako miejsce spotkania badaczy zajmujących się przeszłością całego Śląska. Co ważne, część prezentowanych badań dotyczy bezpośrednio Raciborza i jego najbliższej okolicy – od najstarszych śladów osadnictwa na przedpolu Bramy Morawskiej, przez Samborowice i Kornice, po średniowieczne nekropole oraz zabytki związane z dziejami miasta.