Biblioteka pod lupą radnych, dyrektorka o współpracy z powiatem: miłości nie ma!

17 czerwca 2026 roku odbyło się 23. posiedzenie Komisji Oświaty, Kultury, Sportu, Rekreacji i Opieki Społecznej Rady Miasta Racibórz. Radni zapoznali się ze sprawozdaniem Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej za 2025 rok oraz bieżącą działalnością instytucji w 2026 roku. W porządku obrad znalazło się również opiniowanie projektów uchwał, w tym zmian w budżecie miasta, sprawozdania finansowego oraz oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej Raciborskiego Centrum Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, a także nadania nowego statutu tej jednostce. Komisja omówiła również bieżące zagadnienia dotyczące oświaty, promocji i kultury w mieście.

Pierwszym punktem posiedzenia było przedstawienie sprawozdania z działalności za 2025 r. i bieżących działań w 2026 r. w Miejskiej i Powiatowej Bibliotece Publicznej w Raciborzu. Zagadnienie przedstawiła Małgorzata Szczygielska, szefowa jednostki z Kasprowicza.

M. Szczygielska przypomniała strukturę kierowanej przez nią jednostki. Przedstawiła wskaźniki czytelnictwa, odwiedzin i wypożyczeń. W trakcie prezentacji szefowa raciborskiej książnicy pochwaliła się, że zeszłoroczne zakupy były naprawdę spore.

W trakcie wystąpienia wspomniano także o remontach, jakie przeprowadzono w budynku przy Kasprowicza. Były to: wymiana drzwi wejściowych, wymiana ślizgów w windzie oraz montaż kompensatora mocy biernej. M. Szczygielska zwróciła uwagę, że to ostatnie urządzenie znacząco przyczyniło się do obniżenia rachunków za energię elektryczną.

W minionym roku w bibliotece realizowano kolejne projekty, w ramach których odbyło się wiele warsztatów, spotkań oraz działań skierowanych do seniorów. Nie zabrakło także cyklicznych spektakli teatralnych i koncertów na schodach biblioteki. Realizowane były również wystawy w bibliotecznej galerii Gawra.

Działalność biblioteki w poprzednim roku skupiona była także wokół konkursów. Wśród nich znalazły się: „Racibórz prozą zaczarowany”, konkurs na czytelnika roku oraz konkurs na czytającego rodzica. Bez zmian działały także biblioteczne kluby. Stałym elementem działalności biblioteki były również spotkania autorskie, które odbywały się zarówno w siedzibie głównej raciborskiej książnicy, jak i w jej filiach. Wskazano także wydarzenia, w organizacji których raciborska biblioteka bierze gościnny udział.

Radni mieli także okazję zapoznać się z wysokością ministerialnych dotacji na poszczególne biblioteczne projekty.

Jako pierwsza do dyskusji zgłosiła się przewodnicząca Ludmiła Nowacka. – Jest taki stereotyp, który mówi, że coraz mniej czytamy. Jednak dla naszych mieszkańców oferta jest naprawdę bardzo ciekawa. Te pomysły, które państwo prezentują, są coraz ciekawsze. Chciałam jednak zapytać, czy są jakieś słabe strony? Wiadomo, brak finansowania. Jak wygląda relacja powiat – biblioteka? – dociekała radna.

– Współpraca merytoryczna z powiatem wygląda tak, że miłości nie ma. Właśnie dziś w mediach przeczytałam, że przejęłam zadania MDK-u. Nie wiem, skąd poszła taka informacja. To była odpowiedź pana starosty na zapytanie radnego powiatowego Pawła Klimy. Powiat nadal nie chce umieszczać naszego logo na swoich materiałach. Tak więc współpracy merytorycznej jako takiej nie ma. Nic się nie zmienia. Kolejni prezydenci starają się zdobyć większą dotację od powiatu, ale odchodzą z kwitkiem – odpowiedziała dyrektor MiPBP.

Radna Nowacka zapytała także o czytelnictwo. – Zeszły rok był naprawdę dobry, bo odnotowaliśmy wzrosty. Obecnie jest nieco gorzej, ale może jeszcze się poprawi. My też odczuwamy brak dzieci i młodzieży. Ale jak to mówią moi pracownicy – my to odrobimy. Staramy się, robimy dla mieszkańców coraz to nowe rzeczy, bo w zasadzie sami się nudzimy, gdy robimy wciąż to samo – referowała M. Szczygielska.

Głos zabrał radny Dawid Wacławczyk. – W Stacji Młodych byłem raz. Nie wiem, jak to miejsce działa na co dzień. Czy możemy liczyć na przybliżenie i ocenę działalności tego punktu? – mówił radny.

– Mogę powiedzieć, że nie jest to taka filia jak pozostałe. Jeśli chodzi o czytelnictwo, to jest bardzo słabo. Mówiąc o miejscu, do którego młodzi przychodzą – jest dobrze. Kiedyś na życzenie urzędu moi pracownicy notowali, w jakich godzinach przychodzą. Rano jest tak sobie, ale w godzinach od 12 do 17 jest naprawdę dobrze. Mamy darmową kawę i herbatę. Można pograć na PlayStation – odparła szefowa MiPBP.

Do dyskusji dołączyła radna Justyna Poznakowska. – Tematy finansowe to grząski temat i nie zawsze jesteśmy w stanie coś zrobić. Gratuluję zespołu, innowacyjności. Nie dziwię się reakcji powiatu, nawet jeśli to są plotki, że państwo przejmują działalność MDK. Na pewno przydałaby się państwu mocniejsza promocja. Nie spoczywacie na laurach – jeśli jest możliwość dokonania zakupów, to ich dokonujecie. Cieszę się, że się utrzymujecie. Myślę, że trzeba by w końcu osiągnąć jakąś nić porozumienia ze starostwem, uświadomić im, że jesteście nie tylko dla Raciborza, ale dla całego powiatu. Wyciągacie ludzi sprzed telewizorów i smartfonów. Dzięki Stacji Młodych młodzież się otwiera i nawiązuje dialog – mówiła radna z Markowic.

Radny Alan Wolny podziękował za świetną pracę wykonywaną na rzecz Raciborza i Raciborzan. – Nie ma chyba nic bardziej motywującego niż to, że konkurencja zauważa państwa pracę. Wiem, że pan prezydent lobbuje u starosty o stosowną kwotę dla biblioteki. Mowa o kwocie 500 tys. złotych. Nie wiem, co z tego wyjdzie, ale starosta stwierdził, że będzie to planowane – mówił rajca, prosząc wiceprezydenta Kuligę i skarbnika miasta o monitorowanie sprawy.

Głos zabrała także radna Magdalena Kusy. – Czy nadal jest możliwość korzystania z audiobooków? – dociekała.

– Do końca czerwca mamy Legimi. Od lipca zmieniamy system, przechodzimy do Konsorcjum Śląskiego. Będziemy mieli kody. Ludzie będą mogli czytać lub słuchać ile będą chcieli, a my nie będziemy za to dodatkowo płacić – odparła M. Szczygielska.

Pytanie radnego Pawła Klimy i wątek MDK

O podsumowanie rocznej pracy Powiatowego Domu Kultury pytał starostę radny powiatowy Paweł Klima (Lepszy Powiat). W odpowiedzi znalazła się informacja, że biblioteka przejęła część zadań zlikwidowanego Młodzieżowego Domu Kultury.

PAWEŁ KLIMA
Radny Powiatu Raciborskiego
Klub Radnych „Lepszy Powiat”

Racibórz, 26.05.2026 r.

Szanowny Pan Grzegorz Swoboda
Starosta Powiatu Raciborskiego

Interpelacja w sprawie podsumowania pierwszego roku funkcjonowania Powiatowego Domu Kultury oraz skutków likwidacji Młodzieżowego Domu Kultury w Raciborzu

W związku ze zbliżającym się zakończeniem pierwszego roku funkcjonowania Powiatowego Domu Kultury (PDK) zwracam się z prośbą o przedstawienie szczegółowego podsumowania skutków reorganizacji polegającej na likwidacji Młodzieżowego Domu Kultury w Raciborzu i utworzeniu w jego miejsce nowej jednostki organizacyjnej.

Decyzja ta od samego początku budziła poważne kontrowersje społeczne. W przestrzeni publicznej pojawiały się liczne głosy sprzeciwu ze strony rodziców, młodzieży, instruktorów oraz części radnych.

Na sesji Rady Powiatu obecni byli mieszkańcy wyrażający obawy dotyczące przyszłości zajęć artystycznych i edukacyjnych dla dzieci i młodzieży.

W trakcie debaty publicznej przedstawiano argumenty, że zmiana formuły funkcjonowania placówki: poszerzy ofertę zajęć, zwiększy możliwości finansowe jednostki, umożliwi organizację większej liczby wydarzeń oraz otworzy jednostkę na inne grupy wiekowe, poprawi jakość funkcjonowania instytucji kultury.

Jednocześnie pojawiały się poważne obawy dotyczące: wzrostu kosztów uczestnictwa w zajęciach, ograniczenia dostępności oferty dla dzieci z mniej zamożnych rodzin, utraty doświadczonej kadry instruktorskiej oraz odejścia od dotychczasowej misyjnej działalności edukacyjnej MDK.

W związku z upływem niemal roku od wdrożenia zmian zasadne jest dokonanie rzetelnej oceny ich rzeczywistych skutków w oparciu o konkretne dane. W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

I. Dostępność oferty dla dzieci i młodzieży
Ilu uczestników brało udział w zajęciach Młodzieżowego Domu Kultury w ostatnim pełnym roku jego funkcjonowania, a ilu uczestniczy obecnie w zajęciach Powiatowego Domu Kultury?

Ile grup zajęciowych funkcjonowało w MDK (z podziałem na zajęcia muzyczne, taneczne, plastyczne, teatralne, wokalne, fotograficzne i inne), a ile grup funkcjonuje obecnie w PDK?

Ile godzin zajęć tygodniowo realizował MDK, a ile godzin zajęć tygodniowo realizuje obecnie PDK?

Jak obecnie wygląda kwestia odpłatności za zajęcia organizowane przez PDK? Proszę o wskazanie wysokości opłat za poszczególne rodzaje zajęć, liczby zajęć bezpłatnych oraz średnich miesięcznych kosztów uczestnictwa ponoszonych przez rodziców.

Czy potwierdziły się wcześniejsze zapowiedzi dotyczące wzrostu opłat za zajęcia do poziomu 50–80 zł miesięcznie za pojedyncze zajęcia? Jeśli tak, proszę o informację, jakie są obecnie obowiązujące stawki.

Ilu uczestników zrezygnowało z zajęć po wprowadzeniu nowego modelu funkcjonowania PDK oraz odpłatności?

II. Kadra i warunki pracy
Ilu nauczycieli, instruktorów i pracowników merytorycznych było zatrudnionych w MDK przed reorganizacją, a ilu pracuje obecnie w PDK?

Ilu instruktorów i nauczycieli współpracujących z MDK zakończyło współpracę po reorganizacji?

Ilu pracowników MDK zostało przeniesionych do innych jednostek organizacyjnych Powiatu Raciborskiego?

Czy wszystkim nauczycielom oraz instruktorom, wobec których deklarowano możliwość dalszego zatrudnienia, zapewniono warunki pracy porównywalne do wcześniejszych?

Ilu pracowników skorzystało z odpraw lub zakończyło zatrudnienie w związku z reorganizacją?

Jakie były rzeczywiste koszty odpraw i reorganizacji kadrowej?

III. Finansowanie i efektywność funkcjonowania
Jakie były roczne koszty funkcjonowania MDK w ostatnim pełnym roku działalności, a jakie są obecne koszty funkcjonowania PDK?

Proszę o wyszczególnienie kosztów administracyjnych, kosztów wynagrodzeń, kosztów organizacji wydarzeń oraz przychodów z odpłatnych zajęć.

W trakcie uzasadniania reorganizacji wskazywano, że dzięki wprowadzeniu odpłatności budżet jednostki może zostać zwiększony o około 500 tys. zł rocznie. Proszę o informację, jakie rzeczywiste przychody uzyskał PDK z odpłatnych zajęć oraz czy osiągnięto zakładane wpływy.

IV. Dostępność społeczna i równość szans
Ile zajęć było bezpłatnych lub finansowanych ze składek rady rodziców w MDK, a ile takich zajęć oferuje obecnie PDK?

Czy po reorganizacji przeprowadzano analizę wpływu wzrostu opłat na dostępność zajęć dla dzieci z rodzin wielodzietnych i mniej zamożnych?

Ilu uczestników korzystających z oferty przed reorganizacją i obecnie pochodziło z rodzin objętych pomocą społeczną lub korzystających z ulg?

V. Efekty edukacyjne i działalność kulturalna
Ile konkursów, przeglądów, koncertów, występów oraz wydarzeń artystycznych organizował lub współorganizował MDK w ostatnim roku działalności, a ile takich wydarzeń zorganizował PDK w ciągu ostatniego roku?

Czy utrzymano wszystkie cykliczne wydarzenia organizowane wcześniej przez MDK? Jeśli nie, proszę o informację, które wydarzenia zostały zlikwidowane.

Jak obecnie wygląda organizacja wydarzeń takich jak m.in. Karnawałowa Rewia Tańca, która według wcześniejszych wypowiedzi wymagała stałej i wieloletniej współpracy doświadczonej kadry instruktorskiej?

Czy zgodnie z zapowiedziami Powiatowy Dom Kultury organizuje obecnie zajęcia dla seniorów, jakie są to zajęcia i ile osób w nich stale uczestniczy?

Czy zgodnie z zapowiedziami Powiatowy Dom Kultury organizuje obecnie zajęcia w godzinach dopołudniowych oraz jakie to są zajęcia?

Czy zgodnie z zapowiedziami Powiatowy Dom Kultury będzie aktywnie działał także w okresie wakacji i jakie planowane są wydarzenia w lipcu i sierpniu?

Ile nagród i wyróżnień zdobyli wychowankowie MDK w ostatnim roku działalności, a ile zdobyli uczestnicy zajęć PDK w ostatnim roku?

Uzasadnienie
Likwidacja Młodzieżowego Domu Kultury była jedną z najważniejszych i najbardziej dyskutowanych decyzji dotyczących polityki społecznej, edukacyjnej i kulturalnej Powiatu Raciborskiego w ostatnich latach.

W trakcie debaty publicznej przedstawiciele władz powiatu argumentowali, że utworzenie Powiatowego Domu Kultury umożliwi zwiększenie oferty zajęć, poprawę sytuacji finansowej jednostki oraz organizację nowych przedsięwzięć kulturalnych. Jednocześnie pojawiały się liczne obawy mieszkańców, rodziców oraz środowiska instruktorskiego dotyczące wzrostu kosztów uczestnictwa w zajęciach, ograniczenia dostępności oferty dla dzieci i młodzieży oraz możliwej utraty doświadczonej kadry.

W przestrzeni publicznej przywoływano również informacje dotyczące planowanego wzrostu opłat za zajęcia, możliwości uzyskania dodatkowych wpływów finansowych z odpłatności, zapewnień o zachowaniu miejsc pracy dla nauczycieli i instruktorów oraz utrzymania dotychczasowych wydarzeń i poziomu działalności artystycznej.

Po niemal roku funkcjonowania nowej jednostki zasadne jest przedstawienie mieszkańcom oraz Radzie Powiatu pełnego i transparentnego podsumowania skutków reorganizacji, zarówno społecznych, edukacyjnych, organizacyjnych, jak i finansowych.

Uzyskane informacje pozwolą dokonać obiektywnej oceny, czy utworzenie Powiatowego Domu Kultury przyniosło zapowiadane korzyści oraz czy nie doszło do ograniczenia dostępu dzieci i młodzieży do oferty kulturalnej i edukacyjnej na terenie Powiatu Raciborskiego.

Z wyrazami szacunku
Paweł Klima

Odpowiedź starosty Grzegorza Swobody z tabelami w pliku PDF do pobrania