Parada kapeluszy o historycznej duszy w Muzeum w Raciborzu

W czwartek, 12 marca 2026 roku, w Muzeum w Raciborzu odbył się wernisaż wystawy prezentującej fragment kolekcji kapeluszy i nakryć głowy pochodzących z Muzeum klobouků a pokrývek hlavy w Nowym Jiczynie. Ekspozycja przybliża historię kapelusznictwa oraz rolę, jaką przez stulecia pełniły kapelusze w modzie i życiu społecznym.

Dziś kapelusze rzadko pojawiają się na ulicach, jednak na początku XX wieku były absolutnie obowiązkowym elementem stroju zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Stanowiły nie tylko ozdobę, lecz także wyraźny znak statusu społecznego i elegancji. Około 1900 roku obowiązująca etykieta ubioru nakazywała, aby kobieta nie opuszczała domu bez kapelusza.

Na wystawie można zobaczyć wiele typów nakryć głowy, które w przeszłości cieszyły się ogromną popularnością. Cylinder, melonik czy panama to tylko kilka spośród wielu form, jakie noszono w różnych epokach. Kapelusze wykonywano z rozmaitych materiałów – filcu, tkaniny, skóry czy słomy – a ich kształty i rozmiary zmieniały się wraz z modą.

Szczególną uwagę przyciągają kapelusze damskie, które często wyróżniały się dużymi rozmiarami i bogatymi zdobieniami. Dekorowano je piórami, sztucznymi kwiatami oraz różnorodnymi elementami ozdobnymi. W niektórych modelach stosowano długie szpile, które – oprócz funkcji praktycznej – mogły służyć także jako środek samoobrony.

Hasło „Kapelusze mają dusze”, znane z piosenki Majki Jeżowskiej, dobrze oddaje charakter prezentowanej ekspozycji. Właśnie tę historyczną „duszę” można odnaleźć w zgromadzonych na wystawie obiektach, które opowiadają o modzie, rzemiośle i codziennym życiu dawnych pokoleń.

Nowy Jiczyn, położony w kraju morawsko-śląskim, należy do najważniejszych ośrodków kapelusznictwa w tej części Europy. Produkcja kapeluszy rozwijała się tam już od połowy XVII wieku, a miejscowa ludność zajmowała się tym rzemiosłem przez kolejne stulecia. Było to związane z silną tradycją przemysłu tekstylnego na Morawach, skąd tkaniny i artykuły włókiennicze eksportowano do wielu krajów świata.

Wystawa w Muzeum w Raciborzu pozwala przyjrzeć się tej tradycji z bliska i zobaczyć, jak zmieniały się formy oraz funkcje kapeluszy na przestrzeni lat. Ekspozycja stanowi także okazję do poznania jednego z ciekawszych rozdziałów historii europejskiej mody i rzemiosła.