Wizyta wiceministra kultury w Gminie Rudnik. Rewitalizacja zespołu pałacowo-parkowego w Sławikowie

- Gmina Rudnik gościła wiceministra kultury i dziedzictwa narodowego Marka Krawczyka, który odwiedził samorząd w towarzystwie wicewojewody śląskiego Michała Kopańskiego oraz posła Łukasza Osmalaka. Wójt gminy Piotr Rybka wraz z pracownikami urzędu zaprezentował gościom lokalne zabytki, ze szczególnym uwzględnieniem zespołu pałacowo-parkowego w Sławikowie. Przedstawiono potrzeby gminy w zakresie ratowania i ochrony dziedzictwa kulturowego oraz omówiono działania realizowane w ostatnich latach. Spotkanie zakończyło się wizją lokalną w Sławikowie. Wiceminister z uznaniem odniósł się do skali prac wykonanych przez samorząd we współpracy z Fundacją Gniazdo, Fundacją Wspomagania Wsi, stowarzyszeniami i wolontariuszami – poinformowała gmina w oficjalnym komunikacie.

Działania związane z rewitalizacją kompleksu pałacowo-parkowego w Sławikowie rozpoczęły się w 2019 roku. Obejmowały analizy, konsultacje z ekspertami oraz Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, a także opracowanie tzw. mapy działań, dostosowanej do możliwości finansowych gminy oraz dostępnych dotacji krajowych i zagranicznych. Na tej podstawie przygotowano założenia projektu podzielonego na kilka etapów, obejmujących część pałacową oraz park przypałacowy. W odniesieniu do zabudowy wykonano ekspertyzę techniczno-budowlaną oranżerii wraz z wizualizacją. W trakcie opracowania znajduje się analogiczna dokumentacja dotycząca głównej części pałacu wraz z projektem budowlanym.

Czytaj także: Nowe oblicze parku przy pałacu w Sławikowie – rekreacja, przyroda i historia w harmonii

Drugi obszar rewitalizacji dotyczy zagospodarowania parku w Sławikowie. Zakres prac stanowi kompromis pomiędzy wynikami analizy stanu istniejącego a oczekiwaniami i możliwościami finansowymi gminy, tak aby przedsięwzięcia mogły być realizowane etapami. Jako główny kierunek zagospodarowania parku przyjęto funkcje rekreacyjne i wypoczynkowe, skierowane do mieszkańców okolicznych miejscowości oraz odwiedzających z całego regionu.

Prace w parku rozpoczęto zgodnie z wytycznymi konserwatorskimi od szczegółowej inwentaryzacji drzewostanu. Objęła ona wszystkie drzewa pod kątem gatunku, stanu zdrowotno-sanitarnego oraz lokalizacji GPS. Na tej podstawie wydano decyzje dotyczące pielęgnacji zieleni, kształtowania drzewostanu oraz usunięcia gatunków inwazyjnych, wiatrołomów i drzew stwarzających zagrożenie. Celem tych działań jest przywrócenie naturalnych ścieżek oraz pierwotnego charakteru parku.

Równolegle opracowano plan i projekt zagospodarowania parku, który uzyskał pozytywną opinię Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach. Dokument ten umożliwił pozyskanie dofinansowania z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków Polski Ład w wysokości 372 400 zł na realizację zadania „Zagospodarowanie zespołu pałacowo-parkowego w Sławikowie”, obejmującego rewitalizację parku przypałacowego.

Działania prowadzone w Sławikowie mają charakter etapowy i wielowątkowy. Obejmują nie tylko prace budowlane i pielęgnacyjne, ale także starania o kolejne źródła finansowania. Przed wyborami parlamentarnymi PiS zapowiadało ujęcie zabytku z gminy Rudnik na liście obiektów przeznaczonych do odbudowy w ramach planowanej Narodowej Agencji Rewitalizacji Dziedzictwa. Projekt ustawy był przygotowany, jednak po wyborach do koncepcji tej nie powrócono.

Wsparcie finansowe gmina uzyskała natomiast z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Dofinansowanie w wysokości 157 043,83 zł przeznaczono na zadanie „Zagospodarowanie terenu zespołu pałacowo-parkowego w Sławikowie”. W ramach projektu wykonano wycinkę i karczowanie obumarłych drzew, pielęgnację istniejącej zieleni oraz zakup nowych roślin, w tym ponad 1 100 krzewów, 42 drzew i 800 bylin. Prace zakończono w listopadzie 2025 roku.

Dodatkowo w grudniu rozstrzygnięto III edycję konkursu „Zielona Przestrzeń”, w ramach którego Gmina Rudnik otrzymała 181 808,50 zł dofinansowania na realizację projektu „Zielona Przestrzeń przy pałacu w Sławikowie”. Pozyskane środki umożliwiają dalsze działania na rzecz przywracania wartości przyrodniczych i historycznych jednego z najcenniejszych zespołów pałacowo-parkowych w regionie.