Prezydent wniósł do radnych o zgodę na sprzedaż dawnej SP 11 przy Opawskiej. Jest chętny na zakup

Prezydent chce sprzedać nieruchomość przy Opawskiej

Przedmiotem projektu uchwały jest wyrażenie zgody na sprzedaż nieruchomości zabudowanej położonej przy ul. Opawskiej 81 w Raciborzu. Chodzi o działkę o powierzchni 0,8339 ha. 

Jak wynika z uzasadnienia projektu uchwały, podstawą podjęcia procedury jest list intencyjny, w którym zadeklarowano wolę nabycia nieruchomości. Wnioskodawca przedstawił również koncepcję jej przyszłego zagospodarowania. Zakłada ona utworzenie nowoczesnego Centrum Wsparcia Rodziny, które ma łączyć funkcje edukacyjne, rozwojowe, terapeutyczne, opiekuńcze i społeczne.

Planowane przedsięwzięcie ma być skierowane do dzieci, młodzieży oraz ich rodzin. Zgodnie z deklaracją inwestora centrum ma zapewnić kompleksową przestrzeń odpowiadającą na współczesne potrzeby rodzin i wspierającą ich codzienne funkcjonowanie.

Na tym etapie mowa o zamiarze inwestycyjnym przedstawionym w liście intencyjnym. Sam projekt uchwały dotyczy zgody na sprzedaż nieruchomości, a nie bezpośredniego zatwierdzenia szczegółowego programu działalności przyszłego centrum.

Ponad 0,83 ha i kilka budynków

Kompleks przy Opawskiej 81 składa się z kilku obiektów o różnym przeznaczeniu i historii. Najważniejsze są dwa budynki użytkowe, wybudowane na przełomie XIX i XX wieku, które figurują w gminnej ewidencji zabytków. Ich łączna powierzchnia użytkowa wynosi około 4500 mkw.

Uzupełnieniem zabudowy jest sala gimnastyczna z 1974 roku o powierzchni około 500 mkw., budynek garażowo-gospodarczy oraz boisko sportowe wraz z elementami infrastruktury sportowej.

Cały teren przez lata służył przede wszystkim celom oświatowym. Działały tu szkoły, a po zakończeniu działalności placówek edukacyjnych nieruchomość pozostaje od 2017 roku w administracji Miejskiego Zarządu Budynków w Raciborzu.

W dokumentacji zwrócono uwagę także na uwarunkowania, które będą miały znaczenie przy planowaniu ewentualnej inwestycji. Na działce znajdują się sieci infrastruktury technicznej, w tym kanalizacja deszczowa i ciepłociąg, a także wysoki drzewostan. Nieruchomość ma bezpośredni dostęp do drogi publicznej, czyli ul. Opawskiej.

Osobną kwestią jest status sali gimnastycznej. Obiekt został objęty umową użyczenia zawartą 10 lutego 2022 roku na czas nieokreślony. W uzasadnieniu projektu uchwały wskazano, że zgodnie z przywołanym orzecznictwem nabywca nieruchomości nie wstępuje automatycznie w stosunek użyczenia w miejsce dotychczasowego właściciela. Oznacza to, że ta kwestia będzie wymagała uwzględnienia przy dalszych działaniach dotyczących kompleksu.

Zabytkowe budynki pod ochroną planistyczną

Możliwości zagospodarowania terenu określa miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący obszar jednostki strukturalnej Śródmieście w Raciborzu. Plan został zatwierdzony uchwałą Rady Miasta Racibórz nr XLIII/651/2006 z 24 maja 2006 roku.

Działka przy Opawskiej 81 znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem H25 UP, przeznaczonym pod zabudowę usług publicznych, oraz H8KDZ, obejmującym tereny dróg publicznych klasy zbiorczej.

W dokumentacji planistycznej wskazano między innymi strefę ingerencji konserwatorskiej B, wartościowe obiekty i zespoły wskazane do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków, a także tereny przestrzeni publicznej. Wrysowano również przebieg infrastruktury technicznej.

Historyczny charakter kompleksu będzie więc istotnym elementem przy przygotowaniu ewentualnej inwestycji. Planowane Centrum Wsparcia Rodziny ma być realizowane zgodnie z ustaleniami miejscowego planu, co oznacza, że sposób wykorzystania obiektów i terenu musi uwzględniać obowiązujące ograniczenia.

W uzasadnieniu projektu uchwały podkreślono potencjał inwestycyjny nieruchomości oraz możliwość jej dalszego zagospodarowania. To właśnie te argumenty mają przemawiać za wyrażeniem zgody na sprzedaż.

Od seminarium nauczycielskiego do szkoły podstawowej

Historia kompleksu przy Opawskiej 81 jest ściśle związana z dziejami raciborskiej oświaty. Jak opisuje Paweł Newerla w opracowaniu poświęconym historii miasta, 30 maja 1899 roku rozpoczęło w Raciborzu działalność nowe katolickie seminarium nauczycielskie. Na potrzeby placówki wzniesiono budynek przy ówczesnym końcu ulicy Opawskiej.

Ponieważ prace budowlane nie były jeszcze wówczas zakończone, pierwszych 30 uczniów rozpoczęło naukę w budynku dawnej szkoły Nowych Zagród, położonym między dzisiejszą ulicą Staszica a parkiem.

Przełomowym momentem było 11 października 1900 roku. Tego dnia odbyło się uroczyste poświęcenie i otwarcie nowego budynku przy Opawskiej 81. W roku szkolnym 1901/1902 seminarium miało już trzy pełne klasy, w których zajęcia prowadziło siedmiu pedagogów.

Kształcenie przyszłych nauczycieli wymagało również praktyki zawodowej. Uczniowie zdobywali ją w dwóch szkołach ćwiczeń, w których uczyły się dzieci z Nowych Zagród. Łącznie było to około 200 uczniów, podzielonych między szkołę trzyklasową i jednoklasową.

Rozwijająca się placówka potrzebowała kolejnych pomieszczeń. Na jej podwórzu wzniesiono budynek przeznaczony dla szkoły ćwiczeń, który oddano do użytku 1 listopada 1907 roku.

Katolickie seminarium nauczycielskie przez blisko trzy dekady odgrywało ważną rolę w przygotowywaniu kadry pedagogicznej. W marcu 1926 roku przeprowadzono egzaminy końcowe ostatniego kursu. Po 27 latach działalności placówkę rozwiązano, a jej mury opuściło łącznie 540 wykształconych nauczycieli.

Szkoła dla dziewcząt i liceum pedagogiczne

Zmiana funkcji budynku nastąpiła jeszcze przed zakończeniem działalności seminarium. Od października 1925 roku działało tu państwowe liceum dla dziewcząt, którego patronem był niemiecki poeta Hoffmann von Fallersleben. W 1926 roku funkcjonowała również trzyletnia szkoła dla dziewcząt, kończąca się tak zwaną małą maturą.

Po zakończeniu II wojny światowej budynek ponownie zaczął pełnić funkcję związaną z kształceniem nauczycieli. 3 września 1945 roku otwarto Państwowe Liceum Pedagogiczne. Do czwartej klasy gimnazjum semestralnego przyjęto 60 uczniów, a kolejnych 63 rozpoczęło sześciomiesięczny kurs dla nauczycieli.

W następnym roku uruchomiono także kurs przygotowujący wychowawczynie przedszkoli. Organizatorem placówki i jej pierwszym dyrektorem był Jan Smyrski.

Początki działalności w powojennych warunkach wymagały znacznego wysiłku organizacyjnego. Konieczne było przeprowadzenie remontów budynków oraz zdobycie wyposażenia potrzebnego do prowadzenia zajęć. W roku szkolnym 1946/1947 grono pedagogiczne liczyło już 16 osób.

Państwowe Liceum Pedagogiczne rozwiązano w 1959 roku. Do tego czasu wykształciło ono 716 absolwentów. Po jego likwidacji kształceniem nauczycieli zajęło się Studium Nauczycielskie.

SP 11 i Gimnazjum nr 5

W kolejnych dekadach adres Opawska 81 pozostawał związany z edukacją. Przez długie lata działała tu Szkoła Podstawowa nr 11, która zapisała się w pamięci kolejnych pokoleń mieszkańców Raciborza.

Później kompleks był wykorzystywany również przez Gimnazjum nr 5. Zmiany w systemie oświaty i reorganizacja sieci szkolnej sprawiły, że obiekty stopniowo przestały pełnić dotychczasową funkcję. Od 2017 roku nieruchomość pozostaje w administracji Miejskiego Zarządu Budynków w Raciborzu.

Dziś dawne szkolne korytarze i sale mogą otrzymać zupełnie nowe przeznaczenie. Koncepcja Centrum Wsparcia Rodziny zakłada wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności skierowanej do dzieci, młodzieży i ich bliskich, a więc ponownie związanej z potrzebami społecznymi i rozwojem młodego pokolenia.

Nie byłaby to jednak kontynuacja działalności oświatowej w dotychczasowym modelu. Przedstawiona przez potencjalnego nabywcę koncepcja przewiduje połączenie różnych funkcji, w tym edukacyjnych, terapeutycznych, opiekuńczych i społecznych.