Herbicydy w Raciborzu. Czy miejskie tereny można odchwaszczać inaczej? [LIST DO REDAKCJI]

Czytelniczka pyta o opryski

Czytelniczka zwróciła się do redakcji z prośbą o publikację zdjęcia przedstawiającego oznakowany teren, na którym zastosowano środki chwastobójcze.

W swoim piśmie zwróciła uwagę przede wszystkim na wpływ takich zabiegów na środowisko. Pytała, czy podczas planowania oprysków bierze się pod uwagę ich potencjalne oddziaływanie na ptaki, pszczoły, motyle i inne małe zwierzęta.

„Czy naprawdę nie ma możliwości stosowania metod, które byłyby mniej szkodliwe dla środowiska?” – pytała czytelniczka, wskazując na znaczenie owadów zapylających i ochrony bioróżnorodności.

Jej zdaniem warto szerzej dyskutować o alternatywnych metodach usuwania chwastów, które byłyby bardziej przyjazne dla środowiska.

Miasto: herbicydy są dopuszczone, ale pod określonymi warunkami

Do sprawy odniósł się Wydział Komunalny Urzędu Miasta Racibórz. Jak poinformowano, obowiązująca umowa nr 40/2025 dotycząca bieżącego utrzymania terenów gminnych dopuszcza odchwaszczanie ręczne, mechaniczne oraz przy użyciu oprysku środkiem chwastobójczym dopuszczonym do stosowania w Polsce.

Zgodnie z zapisami umowy oprysk może być wykonywany pod warunkiem przestrzegania przepisów dotyczących środków ochrony roślin oraz zaleceń zawartych na etykiecie konkretnego produktu. Opryskiwany teren musi być odpowiednio zabezpieczony, między innymi poprzez jego wygrodzenie taśmą ostrzegawczą lub oznakowanie informacją o wykonanym oprysku.

Umowa określa również sytuacje, w których stosowanie herbicydów jest niedopuszczalne. Nie można ich używać, jeśli oprysk wiązałby się ze znacznym obniżeniem estetyki terenu, a także w bliskiej odległości od zbiorników wodnych oraz skupisk drzew i krzewów.

Opryski mają być punktowe

Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. przekazało Urzędowi Miasta, że zabiegi z wykorzystaniem środków chwastobójczych wykonywane są zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa.

Według informacji przekazanych przez spółkę opryski prowadzone są punktowo, wyłącznie w miejscach, w których występuje zwiększony porost chwastów, i z dala od skwerów oraz zieleńców.

Zabiegi wykonywane są w godzinach porannych, co – jak wskazano – ma ograniczać kontakt środka z owadami, innymi zwierzętami oraz osobami korzystającymi z przestrzeni publicznej.

Każdy teren objęty opryskiem powinien być oznakowany tablicami ostrzegawczymi. Zabiegi mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające wymagane uprawnienia i odpowiednie przeszkolenie w zakresie stosowania środków ochrony roślin. Stosowane mają być wyłącznie profesjonalne środki dopuszczone do obrotu i stosowania na terenie Polski oraz używane zgodnie z ich przeznaczeniem i warunkami określonymi na etykiecie.

Miasto deklaruje ograniczanie stosowania herbicydów

W odpowiedzi Urząd Miasta podkreśla, że w ostatnich latach miejskie przedsiębiorstwo zdecydowanie ograniczyło wykorzystanie środków chwastobójczych.

W pierwszej kolejności mają być stosowane metody mechaniczne, natomiast opryski wykorzystywane są jedynie tam, gdzie jest to uzasadnione względami technicznymi i organizacyjnymi.

Urząd wskazuje jednocześnie, że zastosowanie alternatywnych, bardziej ekologicznych metod odchwaszczania wiąże się ze zdecydowanie większymi nakładami finansowymi.

Odpowiedź na zgłoszenie podpisała z upoważnienia prezydenta miasta Mariola Wierzbicka, kierownik Referatu ds. Gospodarki Odpadami.

List Czytelniczki

Dzień dobry,

Chciałabym zwrócić uwagę na sytuację przedstawioną na załączonym zdjęciu i uprzejmie proszę o jego publikację.

Na tablicy widnieje informacja, że teren został opryskany środkami chwastobójczymi. Rodzi się jednak pytanie: czy ptaki, pszczoły, motyle i inne małe zwierzęta również zostały o tym poinformowane?

Czy naprawdę nie ma możliwości stosowania metod, które byłyby mniej szkodliwe dla środowiska? Owady zapylające są niezbędne dla naszego ekosystemu, a wiele małych zwierząt ma bezpośredni kontakt z terenami poddawanymi opryskom. Coraz więcej mówi się o ochronie bioróżnorodności, dlatego trudno zrozumieć, dlaczego nadal wykorzystuje się substancje mogące negatywnie wpływać na organizmy, których tak bardzo potrzebujemy.

Mam nadzieję, że ten temat zostanie nagłośniony i wywoła potrzebną dyskusję na temat bardziej przyjaznych dla środowiska alternatyw.

Z poważaniem,

Imię i nazwisko do wiadomości redakcji

Odpowiedź Urzędu Miasta

Dotyczy: używania herbicydów

Obecnie obowiązująca umowa Nr 40/2025 na „Bieżące utrzymanie terenów gminnych – część II”, zawarta między Miastem Racibórz a Przedsiębiorstwem Komunalnym Sp. z o.o., dopuszcza wykorzystywanie środków chwastobójczych pod opisanymi w umowie warunkami:

„Odchwaszczanie terenów gminnych obejmuje bieżące skuteczne usuwanie przerostów traw i chwastów ręcznie, mechanicznie bądź przy pomocy oprysku środkiem chwastobójczym dopuszczonym do użytku na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, zgodnie z zapisami ustawy o środkach ochrony roślin (z dn. 8 marca 2013 r., t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 630) oraz zgodnie z informacją zawartą na etykiecie produktu, pod warunkiem należytego zabezpieczenia opryskiwanego terenu (np. poprzez wygrodzenie terenu za pomocą taśmy ostrzegawczej lub/i poprzez oznakowanie z informacją ‘teren objęty opryskiem chwastobójczym’ z wyraźnym określeniem, jakiego terenu oprysk dotyczy) – Wykonawca jest zobowiązany przesłać dokumentację zdjęciową potwierdzającą należyte zabezpieczenie terenu przy wykonywaniu oprysku na każde wezwanie Zamawiającego.

Niedopuszczalne jest stosowanie herbicydu w sytuacji, gdy wykonanie oprysku wiąże się ze znacznym obniżeniem estetyki terenu / w bliskiej odległości od zbiorników wodnych / skupisk drzew i krzewów.”

Ponadto Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. oświadcza, że:

zabiegi z wykorzystaniem środków chwastobójczych na terenie Raciborza wykonuje zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz zasadami bezpieczeństwa, w tym wytycznymi Państwowej Inspekcji Sanitarnej, opryski wykonywane są punktowo, wyłącznie w miejscach, w których występuje zwiększony porost chwastów i z dala od skwerów i zieleńców, zabiegi przeprowadzane są w godzinach porannych, w celu ograniczenia kontaktu środka z owadami i innymi zwierzętami oraz osobami korzystającymi z przestrzeni publicznej, teren objęty opryskiem jest każdorazowo oznakowany tablicami ostrzegawczymi. Zabiegi wykonywane są wyłącznie przez osoby posiadające wymagane uprawnienia oraz przeszkolone w zakresie stosowania środków ochrony roślin, stosowane są wyłącznie środki przeznaczone do profesjonalnego stosowania i dopuszczone do obrotu i stosowania na terenie Polski, zgodnie z ich przeznaczeniem i warunkami określonymi na etykiecie.

W ostatnich latach spółka miejska zdecydowanie ograniczyła stosowanie środków chwastobójczych. W pierwszej kolejności podejmuje działania mechaniczne, a opryski stosowane są jedynie w miejscach, w których jest to uzasadnione względami technicznymi i organizacyjnymi.

Zastosowanie alternatywnych, bardziej ekologicznych metod odchwaszczania wymaga zdecydowanie większych nakładów finansowych.

Z up. Prezydenta Miasta

Mariola Wierzbicka

Kierownik Referatu ds. Gospodarki Odpadami