Stawką jest zdrowie! Interwencja posłanki Gabrieli Lenartowicz przynosi efekty. Sprawa hałd w Pszowie, Radlinie i Rydułtowach trafiła do Sejmu

Temat uciążliwości związanych z hałdą pokopalnianą powraca od miesięcy i budzi rosnące emocje wśród mieszkańców w powiecie wodzisławskim. Już 27 listopada ub. roku podczas sesji Rady Powiatu Wodzisławskiego mieszkańcy alarmowali o negatywnym wpływie działalności prowadzonej na hałdzie na ich zdrowie i codzienne funkcjonowanie. Wskazywano m.in. na intensywne pylenie, osadzający się czarny pył oraz dolegliwości zdrowotne, takie jak problemy z oddychaniem czy alergie.

Sprawa była następnie przedmiotem nadzwyczajnej sesji Rady Powiatu Wodzisławskiego w lutym, a obecnie wchodzi na poziom krajowy, co pokazuje skalę problemu i jego znaczenie wykraczające poza poziom lokalny. Zostala omówiona bowiem w Sejmie na posiedzeniu zwołanym przez Gabrielę Lenartowicz (KO), wiceprzewodniczącą Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. W tle jest też wcześniejsza interwencja posłanki Lenartowicz, która skierowała interpelację do Ministra Klimatu i Środowiska. W dokumencie wskazano na wieloletnie uciążliwości związane z emisją pyłów i innych zanieczyszczeń z hałdy w Radlinie, gdzie prowadzone są prace związane z przetwarzaniem odpadów przez Polską Grupę Górniczą oraz firmę zewnętrzną.

W odpowiedzi Ministerstwo Klimatu i Środowiska potwierdziło, że problem był przedmiotem kontroli Śląskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Kontrola wykazała nieprawidłowości w zakresie gospodarowania odpadami, a także potwierdziła występowanie uciążliwości odorowych oraz pylenia, związanego m.in. z procesami samozapłonu materiału na hałdzie oraz prowadzonymi pracami rekultywacyjnymi. Jednocześnie nie stwierdzono formalnych naruszeń w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza.

Resort poinformował także o prowadzonym monitoringu – zainstalowano sześć próbników opadu pyłu, których wyniki będą analizowane w rocznym cyklu, a także zapowiedziano kolejną kontrolę w pierwszym kwartale 2026 roku.

Z przedstawionych informacji wynika, że prowadzący prace wdrożył szereg działań ograniczających emisję, w tym monitoring pyłów i gazów, nadzór termowizyjny, a także modyfikacje technologii rekultywacji. Podkreślono przy tym, że całkowite wstrzymanie prac mogłoby doprowadzić do niekontrolowanego rozprzestrzeniania się zjawisk pożarowych wewnątrz hałdy.

Do sprawy włączył się również Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO). W toku postępowania wyjaśniającego wskazano, że dotychczasowe działania władz publicznych nie zapewniły mieszkańcom skutecznej ochrony przed skutkami emisji. Rzecznik zwrócił uwagę na obowiązek państwa wynikający z konstytucji, dotyczący ochrony zdrowia obywateli i przeciwdziałania degradacji środowiska.

- Wygląda zatem na to, że problem zagrożeń związanych z hałdą jest na tyle poważny, że jego rozwiązanie wykracza poza możliwości lokalne, a być może także – z przyczyn legislacyjnych – poza możliwości organów odpowiedzialnych za wydane pozwolenia na działalność - czytamy w wystąpieniu RPO.

26 marca to kolejny ważny krok. - Na zaproszenie poseł Gabrieli Lenartowicz, która przewodniczyła też obradom wzięliśmy udział w posiedzeniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w Sejmie, które miało szczególne znaczenie dla mieszkańców Pszowa, Radlina, Rydułtów, a także całego powiatu wodzisławskiego. Tematem obrad były zagrożenia środowiskowe i zdrowotne związane z likwidacją zapożarowania hałd oraz potrzeba wprowadzenia zmian legislacyjnych adekwatnych do skali tych wyzwań - relacjonuje burmistrz Rydułtów, Marcin Połomski.

- W dyskusji uczestniczyłem wraz z Arkadiuszem Skowronem, członkiem Zarządu Powiatu Wodzisławskiego, Piotrem Kowolem, burmistrzem Pszowa, oraz Marcinem Królem, zastępcą burmistrza Radlina. Nasza obecność pozwoliła na bezpośrednie przedstawienie problemów, z jakimi na co dzień mierzymy się w naszych gminach górniczych - dodaje.

- Istotnym elementem posiedzenia były nasze wystąpienia oraz wystąpienia przedstawicieli Polskiej Grupy Górniczej i Spółki Restrukturyzacji Kopalń. Przedstawiliśmy aktualną sytuację oraz skalę zagrożeń wynikających m.in. z procesów likwidacji zapożarowania hałd. Zjawisko to ma bezpośredni wpływ na jakość powietrza, stan środowiska oraz zdrowie mieszkańców. W trakcie komisji odbyła się szeroka dyskusja z udziałem przedstawicieli administracji rządowej, w tym reprezentantów Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ministerstwa Aktywów Państwowych, Ministerstwa Zdrowia oraz Biura Rzecznika Praw Obywatelskich. Rozmowy koncentrowały się na konieczności doprecyzowania przepisów, poprawy nadzoru nad zwałowiskami oraz wypracowania skutecznych mechanizmów reagowania na zagrożenia. Wyraźnie wybrzmiało, że problem hałd nie jest wyłącznie kwestią środowiskową, ale również społeczną i zdrowotną, wymagającą skoordynowanych działań na poziomie rządowym i samorządowym. Podkreślałem potrzebę realnego wsparcia dla gmin górniczych, które ponoszą bezpośrednie konsekwencje wieloletniej działalności przemysłowej - podsumowuje Połomski.

Jakie kolejne kroki w sprawie? - Mam nadzieję, że komisja stanowi ważny krok w kierunku systemowego rozwiązania problemów związanych z terenami górniczymi i pogórniczymi. Kluczowe będzie teraz przełożenie tej dyskusji na konkretne działania legislacyjne i wykonawcze, które realnie poprawią bezpieczeństwo oraz jakość życia mieszkańców - zapowiada posłanka Gabriela Lenartowicz.

- Strona społeczna złożyła na moje ręce postulaty skierowane do komisji, dotyczące koniecznych działań na rzecz rozwiązania problemów, z którymi borykają się mieszkańcy powiatu, a które zostały zidentyfikowane podczas debaty w trakcie posiedzenia gremium:

- szczegółowe badania powietrza pod kątem wpływu hałd na jego jakość oraz działalności koksowni w Radlinie;

- badania przesiewowe dzieci pod kątem wpływu zanieczyszczeń na zdrowie, w szczególności w zakresie chorób onkologicznych oraz chorób układu oddechowego na terenie gmin Radlin, Rydułtowy i Pszów (ze szczególnym uwzględnieniem pyłów PM2,5 oraz benzo(a)pirenu);

- definitywna rekultywacja lub likwidacja hałd po zakończeniu działalności przedsiębiorstw wydobywczych oraz określenie w ustawie – Prawo geologiczne i górnicze – środków przeznaczonych na rewitalizację terenów poprodukcyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem hałd;

- wprowadzenie systemowych rozwiązań co do odszkodowań dla mieszkańców za zapylenie gospodarstw domowych - informuje posłanka.

Więcej: Temat „zapożarowanych” hałd w Rydułtowach, Pszowie i Radlinie pod lupą sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa

Raport z komisji - PDF

Materiały źródłowe:

Interpelacja nr 13259 do ministra klimatu i środowiska w sprawie uciążliwości związanych z emisją pyłów i innych zanieczyszczeń powietrza na terenie hałdy w Radlinie

Szanowna Pani Minister,

zwracam się do Pani w imieniu mieszkańców Radlina (województwo śląskie, powiat wodzisławski) oraz okolicznych miejscowości, którzy od wielu lat zmagają się z poważnymi uciążliwościami środowiskowymi wynikającymi z emisji pyłów i innych zanieczyszczeń powietrza na terenie hałdy w Radlinie. Na obszarze tym prowadzone są prace związane z przetwarzaniem odpadów przez spółkę PGG S.A. oraz firmę Barosz-Gwimet sp. z o.o.

Decyzje administracyjne wydane przez starostę wodzisławskiego w dniu 12 września 2025 roku umożliwiły kontynuację tych działań, pomimo licznych sygnałów o negatywnym wpływie prowadzonych prac na zdrowie i komfort życia mieszkańców. Według licznych relacji intensywna emisja pyłów, roznoszonych przez wiatr na okoliczne posesje, powoduje osadzanie się czarnego, tłustego pyłu na budynkach, samochodach, roślinności oraz w przydomowych ogródkach. Skutkuje to również występowaniem uciążliwych dolegliwości zdrowotnych, takich jak przewlekły kaszel, katar, problemy z oddychaniem czy alergie.

Warto podkreślić, że mieszkańcy, realizując obowiązki wynikające z „uchwały antysmogowej” województwa śląskiego, ponieśli znaczne koszty związane z wymianą źródeł ciepła oraz modernizacją instalacji grzewczych, licząc na poprawę jakości powietrza w regionie. Niestety, pomimo tych wysiłków, ich codzienne funkcjonowanie wciąż zakłócają zanieczyszczenia pochodzące z działalności przemysłowej na terenie hałdy.

Pomimo wielokrotnych zgłoszeń, konsultacji oraz interwencji mieszkańców i samorządowców, a także wyjaśnień udzielanych przez PGG S.A. i Barosz-Gwimet sp. z o.o., sytuacja nie ulega poprawie. Deklaracje o braku rozprzestrzeniania się pyłów poza teren hałdy nie znajdują potwierdzenia w faktach ani w dokumentacji fotograficznej, którą mieszkańcy regularnie przekazują służbom.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje podjęcie działań kontrolnych lub nadzorczych wobec działalności prowadzonej na terenie hałdy w Radlinie przez PGG S.A. oraz Barosz-Gwimet sp. z o.o.?
Czy resort analizował wpływ tej działalności na jakość powietrza w regionie oraz zdrowie mieszkańców?
Czy rozważane jest wstrzymanie lub ograniczenie prac związanych z przetwarzaniem odpadów na terenie hałdy do czasu wdrożenia skutecznych zabezpieczeń przeciwpyłowych?
Jakie konkretne działania ministerstwo zamierza podjąć, aby zapewnić mieszkańcom Radlina i okolic prawo do życia w czystym i bezpiecznym środowisku?

Uprzejmie proszę o szybką odpowiedź.

Z poważaniem

Gabriela Lenartowicz

W odpowiedzi na interpelację przekazuję następujące informacje.

Ad. 1, 2
Uciążliwości związane z emisją pyłu z terenu hałdy, podnoszone w interwencjach mieszkańców Radlina, stanowiły podstawę przeprowadzenia przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (Śląski WIOŚ) kontroli interwencyjnej w okresie od 14 września 2023 r. do 27 listopada 2023 r., a jej ustalenia udokumentowane są w protokole kontroli nr WIOS-KATOW 906/2023. Przeprowadzona kontrola wykazała nieprawidłowości w zakresie gospodarowania odpadami, tj. gospodarowanie odpadami niezgodnie z zezwoleniem posiadanym przez ww. podmiot. Ponadto Śląski WIOŚ przeprowadził rozpoznania w pobliżu hałdy, które potwierdziły występowanie uciążliwości odorowych charakterystycznych dla procesów palenia się hałd pogórniczych, a także pylenie powodowane samozapłonem materiału zgromadzonego na hałdzie bądź prowadzonymi tam pracami rekultywacyjnymi. W protokole przedmiotowej kontroli Śląski WIOŚ nie wykazał naruszeń związanych z emisją zanieczyszczeń do powietrza przez podmiot.

Ponadto Centralne Laboratorium Badawcze Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ), na zlecenie WIOŚ, zainstalowało 27 sierpnia 2025 r. 6 próbników na opad pyłu w miejscach związanych z pobytem ludności. Czas prowadzenia badań zaplanowano na okres 1 roku, a uzyskane wartości opadu pyłu porównane zostaną z wartością odniesienia opadu substancji pyłowej określoną w rozporządzeniu w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu [1], wynoszącą 200 g/m²/rok.

Jednocześnie informuję, że Śląski WIOŚ, uwzględniając liczne interwencje w sprawie uciążliwości powodowanych pyleniem przedmiotowej hałdy, planuje przeprowadzenie w I kwartale 2026 r. kolejnej kontroli w zakresie spełniania wymagań ochrony środowiska podczas prac związanych z jej rekultywacją i w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości podejmie odpowiednie działania.

Ad. 3, 4
Z informacji uzyskanych od Polskiej Grupy Górniczej S.A. (PGG S.A.) wynika, że podjęto następujące działania w celu ograniczenia zapylenia i emisji w środowisku oraz eliminacji ryzyka zapożarowania:

1) zaangażowano jednostki naukowe w celu konsultacji metod prewencji przeciwpożarowej hałdy i w projekcie technologii wykonywania robót w celu zwiększenia ich skuteczności. Zagadnienia dotyczące stabilności i bezpieczeństwa zwałowiska zostały udokumentowane w opracowaniu GIG Katowice z 2024 r. pt.: „Przeprowadzenie niezbędnych analiz i badań w celu ustalenia okoliczności i przyczyn zdarzenia (wystąpienia osuwiska w dniu 16.09.2023 r.) na rekultywowanym obiekcie w Oddziale KWK ROW Ruch Marcel oraz działań zaradczych”;
2) zaktualizowano technologię i organizację bezpiecznego prowadzenia robót w celu zabezpieczenia nowo formowanej bryły rekultywacyjnej wewnątrz wykonanego wyrobiska przed rozprzestrzenianiem się zjawisk termicznych;
3) praktycznie codziennie przeprowadzana jest kontrola inspektora nadzoru inwestorskiego lub innych służb kopalni;
4) uruchomiono stały monitoring wizyjny obiektu;
5) zwiększono częstotliwość prowadzonego nadzoru termiczno-aerologicznego:
a) 1 raz na miesiąc wykonywany jest nalot termowizyjny dronem,
b) 1 raz na tydzień prowadzone są badania wgłębne składu gazów pożarowych oraz temperatury w punktach pomiarowych;
6) uruchomiono ciągły pomiar stężenia pyłów zawieszonych PM2,5 i PM10 oraz gazów w rejonie hałdy, w wyznaczonych czterech punktach;
7) uruchomiono ciągły pomiar kierunku i siły wiatru w dwóch miejscach pomiarowych;
8) celem uzyskania całkowitej kontroli nad prowadzonymi pracami przy likwidacji zapożarowania oraz budowie bryły rekultywacyjnej PGG S.A. złożyła w Starostwie Powiatu Wodzisławskiego wnioski o:
a) zezwolenie na przetwarzanie odpadów z bieżącej produkcji do budowy bryły rekultywacyjnej (decyzja wydana),
b) zezwolenie na przetwarzanie odpadów do produkcji kruszywa z przepalonego łupka (decyzja wydana),

oraz do Marszałka Województwa Śląskiego wniosek o wydanie zgody na wydobywanie odpadów wydobywczych celem likwidacji ognisk pożarowych (wniosek rozpatrywany od 18.12.2024 r.).

Całkowite wstrzymanie lub ograniczenie zakresu robót stwarza zagrożenie niekontrolowanego rozprzestrzenienia się zjawisk pożarowych. Jedynie w przypadku niekorzystnych warunków atmosferycznych prace są wstrzymywane. Zakres prowadzonych prac jest określany na bieżąco poprzez jego dostosowywanie do informacji i danych pochodzących z monitoringu jakości powietrza.

Prace zostaną zakończone po wybudowaniu obiektu zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Obiekt docelowo ma osiągnąć wysokość do rzędnej 350 m n.p.m. Termin osiągnięcia tej wysokości uwarunkowany jest licznymi zmiennymi, m.in. warunkami atmosferycznymi (wymóg wstrzymywania robót w warunkach sprzyjających unosowi pyłów), obowiązkiem likwidacji zjawisk termicznych, ilością uzyskanego materiału (odpadów wydobywczych) do lokowania na obiekcie, realizacją warunków z decyzji (czas pracy itp.).

Po wykonaniu rekultywacji technicznej zostanie przeprowadzona rekultywacja biologiczna poprzez nasadzenie drzew i krzewów zgodnie z projektem.

PGG S.A. w ramach nadzoru inwestorskiego stale monitoruje przebieg robót oraz ich zgodność z dokumentacją projektową. Wokół obiektu zamontowano 4 kamery z podglądem na prowadzone prace. Wyznaczeni pracownicy kopalni posiadają bieżący dostęp do obserwacji monitoringu wizyjnego, co umożliwia ciągłą kontrolę prac. Na bieżąco sporządzane są raporty z obchodów i kontroli na hałdzie.

Podczas obchodów przeprowadzanych przez służby kopalni wykonywane są pomiary temperatur gorącego materiału przy użyciu kamery termowizyjnej oraz pirometru. Do notatek z przeprowadzonych kontroli dołączane są zdjęcia z pomiarów oraz prowadzonych robót.

Prowadzone są także loty dronem (zakupionym w tym celu przez PGG S.A.), wyposażonym w kamerę termowizyjną, celem kontrolowania temperatury całego obiektu.

Stan zapylenia monitorują 4 czujniki pyłu zamontowane w rejonie hałdy.

Zgodnie z wprowadzonymi w bieżącym roku przez wykonawcę zmianami w technologii robót materiał z obszarów zapożarowanych przemieszczany jest do wnętrza bryły, gdzie po przesortowaniu ładowany jest na samochody ciężarowe celem wykorzystania do budowy tzw. „ekranu oddzielającego” z materiału drobnoziarnistego i inertnego, mającego za zadanie izolację nowo formowanej bryły od części zapożarowanej. Pozostałe frakcje z procesów sortowania przewożone są w miejsce składowania celem sprzedaży.

W celu skoordynowania i wzmocnienia nadzoru nad prowadzonymi przez firmę zewnętrzną pracami związanymi z budową bryły i likwidacją zapożarowania utworzono w strukturze Oddziału KWK ROW odrębną komórkę organizacyjną (Zespół ds. Odpadów Wydobywczych).

Pracownicy kopalni na bieżąco interweniują u wykonawcy robót, jeżeli stwierdza się unoszenie pyłu poza teren budowanej bryły rekultywacyjnej Marcel, i prace zostają przerwane do czasu wystąpienia sprzyjających warunków atmosferycznych – siły i kierunku wiatru.

Uruchomiono telefon do zgłoszeń mieszkańców w temacie uciążliwości, czynny 24 h/7 dni w tygodniu.

Kopalnia na bieżąco zgłasza wykonawcy wszelkie stwierdzane uchybienia i wyprzedzająco wskazuje na potencjalne źródła zagrożeń dla ograniczenia uciążliwości robót dla mieszkańców.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska ze swojej strony wystąpi do GIOŚ o przekazanie informacji z przeprowadzonej w I kwartale 2026 r. kontroli, jak i wyników prowadzonego badania opadu pyłu (zakończenie w sierpniu 2026 r.).

Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu

Hałda w Radlinie emituje zanieczyszczenia groźne dla zdrowia. Odpowiedź Minister Klimatu i Środowiska na interwencję RPO (2026-03-23 2026-02-19)

Mieszkańcy Radlina od lat skarżą się na szkodliwe emisje z pokopalnianej hałdy i bezskutecznie oczekują na pomoc organów ochrony środowiska.

Czarny pył osiada na budynkach, samochodach i roślinności. Nieustanne pylenie miało się przyczynić do wzrostu alergii, przewlekłych chorób układu oddechowego i nowotworów.

W efekcie postępowania wyjaśniającego Rzecznik Praw Obywatelskich jest zmuszony stwierdzić, że władze publiczne dotychczas nie wywiązały się wobec mieszkańców z obowiązku z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP (prawo do ochrony zdrowia).

RPO Marcin Wiącek prosi minister klimatu i środowiska Paulinę Hennig-Kloskę o podjęcie działań dla jak najszybszego zapewnienia mieszkańcom ochrony przed zanieczyszczeniami.

AKTUALIZACJA 23.03.2026: W obszernej odpowiedzi Pani Minister szczegółowo przedstawiła działania odpowiednich organów w sprawie (w załączniku).

W Biurze RPO prowadzone jest postępowanie wyjaśniające ws. zagrożeń dla środowiska, w tym dla zdrowia i życia ludzi, związanych z przedsięwzięciami realizowanymi w Radlinie (woj. śląskie), na hałdzie kopalni „Marcel”, należącej do Polskiej Grupy Górniczej S.A. Chodzi o wydobywanie odpadów ze zwałowiska i poddawanie ich procesowi przetwarzania na podstawie decyzji administracyjnych Marszałka Województwa Śląskiego z 2014 r. i Starosty Wodzisławskiego z lat 2014–2025. Rezultatem ma być rekultywacja terenu, odbudowa biologiczna przez zazielenienie obszaru.

Sprawa została podjęta po doniesieniach mieszkańców i władz gminy o niemal nieustannej emisji gazów i pyłów z hałdy. Emisja ma wykraczać daleko poza obszar działań i sięgać terenów mieszkalnych. Czarny pył osiada na budynkach, samochodach i roślinności. Problem staje się szczególnie uciążliwy dla mieszkańców w okresie letnim, kiedy nie mogą oni swobodnie korzystać ze swoich domów, ogrodów, tarasów i balkonów z powodu codziennego ich pokrycia warstwą pyłu. Mieszkańcy od lat skarżą się na zanieczyszczenia, bezskutecznie oczekując na pomoc organów ochrony środowiska.

W odpowiedzi na pismo BRPO burmistrz Radlina wskazał, że zapożarowanie hałdy stanowi w zasadzie proces stały i nieustannie ma szkodliwe skutki dla mieszkańców. Zarówno władze miasta, jak i skarżący, nie zgadzają się z komunikatami instytucji publicznych, jakoby emisja pyłów i gazów z hałdy była zjawiskiem incydentalnym i nieszkodliwym dla zdrowia. Uważają, że dane mające wskazywać, iż emisja nie przekracza obowiązujących norm, nie znajdują pokrycia w rzeczywistości. Podnoszą, że nieustanne pylenie przyczyniło się do wzrostu liczby przypadków alergii, przewlekłych chorób układu oddechowego, a także nowotworów wśród mieszkańców.

W woj. śląskim funkcjonuje uchwała antysmogowa, do której mieszkańcy Radlina w większości się dostosowali, wymieniając stare źródła ciepła, tzw. kopciuchy, na ekologiczne. Dlatego nie rozumieją, dlaczego samorząd województwa nakłada na nich wiele obowiązków i obostrzeń w celu ochrony powietrza, a zezwala na prowadzenie prac na hałdzie realnie zagrażających ich zdrowiu i życiu.

Hałda jest poważnym problemem o wysokim stopniu niebezpieczeństwa dla środowiska, zdrowia i życia ludzi; w wyniku jej obsunięcia doszło m.in. do śmiertelnego wypadku.

RPO podkreśla, że w myśl art. 68 ust. 4 Konstytucji RP władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych i zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska. Wymaga to podejmowania działań nie tylko o charakterze zabezpieczającym, ale także zaradczym.

Na podstawie ustaleń postępowania wyjaśniającego RPO Marcin Wiącek jest zmuszony do stwierdzenia, że w tej sprawie władze publiczne jak dotychczas nie wywiązały się wobec mieszkańców Radlina z obowiązku z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP.

Dotychczasowe działania ws. minimalizacji emisji były nieskuteczne. Zgodnie z informacjami burmistrza Radlina miasto podejmowało wiele działań w celu zainteresowania problemem instytucji odpowiedzialnych za wydawanie pozwoleń na prowadzenie działalności w obrębie hałdy oraz jej kontrolowanie – w tym Marszałka Województwa Śląskiego, Starosty Wodzisławskiego, Ministra ds. Środowiska, Ministra Zdrowia, Inspekcji Ochrony Środowiska i prokuratury. Oprócz tego miały się odbywać spotkania mieszkańców z przedstawicielami zakładu prowadzącego prace oraz Starostwa Wodzisławskiego. Podczas nich mieszkańcy byli zapewniani o rychłym (maksymalnie dwuletnim) terminie zakończenia prac na hałdzie i ugaszeniu zapożarowania. Zapowiedzi te nie zostały zrealizowane.

Według doniesień medialnych decyzja o zwiększeniu intensywności prac rekultywacyjnych na hałdzie miała zostać podjęta w 2018 r. Zadeklarowano wówczas, że jakkolwiek może w związku z tym dochodzić do zapylenia terenów wokół hałdy kopalnianej, prace będą prowadzone w sposób minimalizujący oddziaływanie na okolicznych mieszkańców. Zapowiedziano wówczas sfinalizowanie prac jeszcze z końcem 2018 r.

W dotychczasowych decyzjach administracyjnych będących podstawą prowadzenia prac – począwszy od zgody Marszałka Województwa Śląskiego na wydobywanie odpadów z 2014 r., a skończywszy na zezwoleniach Starosty Wodzisławskiego wydawanych od 2014 r. do 2019 r. – oprócz opisu dopuszczonych metod i procesów technologicznych zarówno wydobycia, jak i przetwarzania odpadów, zawarto także wymagania z zakresu ochrony środowiska. Odnosiły się one do konieczności ograniczania zapylenia tak, aby działalność nie była źródłem uciążliwej emisji i przekroczenia standardów jakości powietrza.

Jak się jednak okazuje, owe obostrzenia nie wystarczyły dla zapewnienia mieszkańcom Radlina wystarczającej ochrony przed zanieczyszczeniami z hałdy. Potwierdzają to wyjaśnienia organów zaangażowanych w sprawę, przedstawione w odpowiedziach na pisma BRPO, których wspólną osią jest zapowiedź wdrożenia kolejnych działań dla poprawy sytuacji.

Wieloletni problem emisji z hałdy i jej związku z prowadzonymi na niej pracami jest faktem notoryjnym. Nie stanowi jednak podstawy nakazu wstrzymania czy też zaprzestania tej działalności. Zdaniem zaangażowanych podmiotów zaprzestanie robót rekultywacyjnych doprowadzi wręcz do pogorszenia sytuacji. Nie brakuje jednak głosów eksperckich, że rekultywacja hałdy może nastąpić samoistnie, a prowadzone roboty przynoszą odwrotne skutki do zamierzonych.

Przeszkodą legislacyjną w rozwiązaniu problemu jest niepoddanie procedury wydawania pozwoleń ocenie oddziaływania na środowisko oraz wymogowi uzgadniania z organami ochrony środowiska.