RFK z Raciborza certyfikowanym dostawcą Polskiej Grupy Zbrojeniowej. Posłanka Gabriela Lenartowicz o potencjale Rafako i Rafametu

Rafako SA w Raciborzu, jedna z kluczowych spółek sektora energetycznego w Polsce, ogłosiła upadłość w grudniu 2024 r. Jej potencjał przemysłowy jest dziś odbudowywany w ramach spółki RFK, która korzysta z majątku i pracowników dawnych Rafako. RFK rozpoczęła działalność produkcyjną dla branży zbrojeniowej i budowlano-infrastrukturalnej, a jednym z głównych odbiorców produktów jest Polska Grupa Zbrojeniowa (PGZ) – spółka RFK uzyskała status certyfikowanego dostawcy.

Spółka RFK współpracuje z PGZ, firmą Jelcz i Agencją Rozwoju Przemysłu przy zagospodarowaniu aktywów Rafako, a działania obejmują przygotowanie podzespołów dla pojazdów wojskowych. Tymczasem Rafamet SA, również z Raciborza, przechodzi restrukturyzację finansową z udziałem ARP, obejmującą dokapitalizowanie spółki i wdrożenie planu restrukturyzacyjnego, który ma pozwolić na bieżące finansowanie działalności i wybrane inwestycje.

Ministerstwo Aktywów Państwowych podkreśla znaczenie local content, czyli udziału polskich firm i dostawców w strategicznych projektach, jako element budowania suwerenności gospodarczej. Odbudowa potencjału RFK i Rafamet ma nie tylko chronić miejsca pracy, ale także wzmocnić konkurencyjność śląskiego przemysłu.

Do głośnego w Raciborzu tematu wróciła podczas posiedzenia Sejmu posłanka Gabriela Lenartowicz (KO), zadając pytania o aktualny stan działań resortu, uzyskując odpowiedzi wiceminister Elizy Zajdler z resortu aktywów państwowych.

Posłanka Gabriela Lenartowicz:Pani Marszałek! Pani Minister! Panowie Ministrowie! Minął ponad rok od decyzji zarządu Rafako SA o ogłoszeniu upadłości. Spółka z Raciborza była jedną z najważniejszych spółek sektora wykonawczego energetycznego w Polsce, ale także zaangażowana w realizację wielu inwestycji istotnych dla naszego bezpieczeństwa energetycznego. Obecnie ten potencjał ma być istotnym elementem repolonizacji polskiego przemysłu. Podobnie jest w przypadku Rafamet SA z Kuźni Raciborskiej w restrukturyzacji. Od tego czasu zapowiadano powstanie Rafako 2.0, tworzenie tego potencjału, odtworzenie potencjału Rafamet SA, także w kierunku produkcji transportowej, kolejowej, także przemysłu obronnego. Było prowadzone wiele działań zarówno ze strony Ministerstwa Aktywów Państwowych, jak i głównego udziałowca Rafamet SA, czyli Agencji Rozwoju Przemysłu. Cieszą także zapowiedzi z udziałem samego premiera. Mam tu na myśli decyzję o przeznaczeniu 700 mln zł na wsparcie restrukturyzacji tych dwóch podmiotów, ale także ostatnio podpisany list intencyjny pomiędzy RFK, Polską Grupą Zbrojeniową, Agencją Rozwoju Przemysłu i firmą Jelcz w sprawie produkcji wyposażenia transportowego dla polskiego wojska.

W związku z tym, że kwestie te są w centrum zainteresowania śląskiej opinii publicznej, w szczególności mieszkańców ziemi raciborskiej, którą reprezentuję, proszę o odpowiedź (Dzwonek) na pytanie, jaka część z tych 700 mln zł będzie przeznaczona na funkcjonowanie i rozwój tych spółek i w jakim zakresie obydwa podmioty zaangażowane w rozmowy dotyczące ich udziału w strategii będą zaangażowane w strategicznych projektach, w tym local content.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych Eliza Zeidler: Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowna Pani Poseł! W obecnej sytuacji geopolitycznej państwo polskie stoi w obliczu bezprecedensowej zmiany w europejskim i krajowym podejściu do bezpieczeństwa, suwerenności przemysłowej oraz odporności gospodarki. Transformacja przemysłowa w kierunku przemysłu obronnego i produkcji podwójnego przeznaczenia staje się w dzisiejszych czasach koniecznością, a ważnym elementem tej transformacji jest local content, czyli wykorzystanie krajowych kompetencji, zasobów i łańcuchów dostaw. Jest to także kluczowy priorytet strategiczny dla polskiej gospodarki, dąży się do zwiększenia zaangażowania polskich firm, dostawców i usługodawców w wielkie inwestycje realizowane przez spółki Skarbu Państwa. Udział komponentu krajowego to sposób na wzmocnienie polskiej suwerenności gospodarczej, budowę własnego kapitału i stworzenie trwałych fundamentów dla rozwoju kraju. Stąd też minister aktywów państwowych podjął inicjatywę powołania Zespołu do spraw Udziału Komponentu Krajowego w Kluczowych Procesach Inwestycyjnych z udziałem przedstawicieli administracji państwowej oraz największych spółek z udziałem Skarbu Państwa.

Zespół już rozpoczął pracę nad konkretnymi rozwiązaniami. Podczas pierwszego posiedzenia zespołu powołano Agencję Rozwoju Przemysłu do pełnienia funkcji koordynatora do spraw komponentu krajowego. Local content, czyli proces zwiększania zaangażowania udziału krajowych przedsiębiorstw w projektach inwestycyjnych realizowanych przez spółki z udziałem Skarbu Państwa, przełoży się na wzrost produkcji i tworzenie miejsc pracy. To przemyślana odpowiedź na wyzwania globalnej konkurencji i potrzeby budowania w czasach napiętej sytuacji geopolitycznej suwerenności gospodarczej i gospodarczej autonomii. Ministerstwo Aktywów Państwowych tworzy warunki do maksymalnego udziału polskich firm w strategicznych inwestycjach, od offshore i energetyki jądrowej po sektor zbrojeniowy.

Odnosząc się już konkretnie do pytań dotyczących Rafako, chciałabym wskazać, że postawienie w grudniu 2024 r. Rafako w stan upadłości jest efektem wieloletnich zaniedbań i niewłaściwych decyzji podejmowanych do 2023 r. Sytuacja spółki zaczęła się istotnie pogarszać od 2019 r. wraz z narastaniem problemów finansowych i operacyjnych wynikających z błędnych decyzji biznesowych oraz braku skutecznej strategii stabilizacyjnej. Ministerstwo Aktywów Państwowych, mając na uwadze znaczenie Rafako dla polskiego przemysłu oraz lokalnej społeczności, przez wiele miesięcy prowadziło konsultacje z potencjalnymi interesariuszami w celu wypracowania rozwiązania umożliwiającego kontynuację działalności Rafako. Ich efektem było zawarcie w kwietniu 2025 r. pomiędzy Agencją Rozwoju Przemysłu, Towarzystwem Finansowym Silesia oraz Polimex Mostostal warunkowej umowy inwestycyjnej zakładającej realizację wspólnego projektu przejęcia kluczowych aktywów i kompetencji upadającej spółki Rafako. Po utworzeniu przez wskazane trzy podmioty wspólnego podmiotu pn. RFK sp. z o.o. opracowano model biznesowy zakładający wejście w nowe strategiczne sektory gospodarki poprzez dzierżawę lub zakup wybranych aktywów po Rafako, z wykorzystaniem unikalnych kompetencji i zasobów Rafako, w szczególności w obszarze rozwiązań stalowych. Działalność RFK nie tylko zabezpieczy miejsca pracy, ale także zaktywizuje regionalnych dostawców i usługodawców, przyczynając się do wzmocnienia konkurencyjności całego śląskiego przemysłu.

Aktywa Rafako są obecnie objęte postępowaniem upadłościowym prowadzonym przez wyznaczonego przez sąd syndyka, który aktualnie sprawuje kontrolę nad całym majątkiem Rafako. Rolą syndyka jest zabezpieczenie i następnie spieniężenie majątku Rafako w celu zaspokojenia wierzycieli. Czynności syndyka nadzorowane są przez radę wierzycieli oraz sędziego komisarza. Wobec powyższego do czasu zakończenia postępowania upadłościowego właścicielem aktywów nie może być spółka RFK ani żaden inny podmiot.

RFK podejmuje wszelkie możliwe działania zmierzające do maksymalnego wykorzystania istniejącego potencjału przemysłowego dawnego Rafako. I tak np. niemal 98% obecnego stanu osobowego spółki RFK to osoby, które uprzednio zostały zwolnione w ramach zwolnień grupowych w Rafako. Spółka RFK wykorzystuje znaczną część majątku dawnego Rafako i rozpoczęła czynności produkcyjne w zakresie realizacji kontraktów z odbiorcami z branży zarówno zbrojeniowej, jak i budowlano-infrastrukturalnej. Jednym z głównych odbiorców produktów wytwarzanych przez RFK przy wykorzystaniu potencjału dawnego Rafako jest PGZ, przy czym docelowo zakłada się realizację zleceń obejmujących produkcję podzespołów wykorzystywanych przy montażu pojazdów.

Należy również wspomnieć, że spółka RFK w ostatnim okresie uzyskała status certyfikowanego dostawcy kluczowych elementów produkcyjnych dla PGZ.

To, o czym pani poseł wspomniała - czynności podjęte przez ARP i RFK doprowadziły do podpisania w dniu 14 października tego roku listu intencyjnego pomiędzy Polską Grupą Zbrojeniową, Jelcz sp. z o.o., ARP oraz RFK. Celem listu było potwierdzenie intencji stron co do zamiaru rozpoczęcia współpracy w celu przygotowania i przeprowadzenia działań zmierzających do wypracowania oraz realizacji najkorzystniejszego dla stron wariantu zagospodarowania aktywów produkcyjnych przedsiębiorstwa Rafako, z uwzględnieniem interesu ekonomicznego zarówno RFK, jak i Jelcz. Należy podkreślić, że PGZ oraz Jelcz prowadzą obecnie szczegółowe analizy ekonomiczno-finansowe oraz techniczne, które nadadzą ostateczny kształt planowanej inwestycji w Raciborzu. PGZ przy wsparciu ARP, RFK oraz syndyka prowadzi obecnie działania, które w jak najkrótszym terminie doprowadzą do przejęcia całości aktywów Rafako i ich samodzielnego zagospodarowania przez PGZ, oczywiście w ramach toczącego się postępowania upadłościowego.

ARP i RFK prowadziły również rozmowy z innymi zainteresowanymi podmiotami. W wyniku przeprowadzonych analiz stwierdzono, że deklaracja pełnego wykorzystania aktywów po dawnym Rafako na potrzeby produkcyjne PGZ jest najbardziej optymalnym rozwiązaniem z punktu widzenia interesu państwa. PGZ nie wyklucza włączenia w proces zagospodarowania nieruchomości innych podmiotów z grupy PGZ ze względu na atrakcyjne parametry części infrastruktury, np. z uwagi na wysokość hal zlokalizowanych na tej nieruchomości. Jednocześnie informacja (Dzwonek) o tym, że PGZ zainteresowany jest całością, jest bardzo dobrą informacją, ponieważ jak wszyscy wiemy, sektor obronny aktualnie jest jednym z prężnie rozwijających się sektorów, z zapewnionym odpowiednim finansowaniem.

Należy jednoznacznie podkreślić, że w ramach wykorzystania potencjału dawnego Rafako nigdy nie było planowane ani komunikowane wykorzystanie tych zasobów na potrzeby działalności Rafamet SA w restrukturyzacji.

Poseł Gabriela Lenartowicz:

Pani Minister! Myśmy się chyba nie do końca zrozumiały, bo pytałam nie o zaangażowanie Rafamet SA w odbudowę Rafako SA, tylko generalnie o odbudowę potencjału przemysłowego samej grupy Rafamet. W tej chwili już toczą się prace. Większościowym właścicielem de facto jest Agencja Rozwoju Przemysłu. To jest taki kompatybilny potencjał na rzecz tego dualnego przeznaczenia, dlatego o to pytałam.

Ale jeśli chodzi o program SAFE, chciałabym jeszcze dopytać, czy ministerstwo przewiduje udział tych spółek, bo Rafamet SA też ma potencjał do takiej produkcji i korzystania z tych środków. To prawie 44 mld euro. Po drugie, czy ministerstwo (Dzwonek) przewiduje ze strony Polskiej Grupy Zbrojeniowej pracę na rzecz partnera w produkcji amunicji 155 mm, którym będzie brytyjski koncern BAE Systems? Jaki jest ewentualny harmonogram tych prac nad koncepcją...

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych Eliza Zeidler: Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowna Pani Poseł! Odpowiadając na pytanie, które też padło, dotyczące środków z puli 700 mln zł przeznaczonej na funkcjonowanie i rozwój spółek - w ramach umowy inwestycyjnej zawartej pomiędzy ARP i Rafamet przewidziano cztery transze dokapitalizowania o łącznej wartości 80 mln zł.

Odnośnie do RFK trwają rozmowy w zakresie dalszego zaangażowania przy zagospodarowaniu aktywów dawnego Rafako, o czym wcześniej szerzej powiedziałam. W związku z tym na ten moment nie jesteśmy w stanie określić finalnego zaangażowania ARP w ten projekt. Niemniej wskazujemy, że wysokość środków zaangażowanych w projekt przez ARP będzie uzależniona w szczególności od ostatecznego zaangażowania podmiotów z grupy kapitałowej PGZ.

Odpowiadam na pytanie dotyczące zaangażowania w realizację kontraktów ze środków programu SAFE. Niestety z uwagi na fakt, że informacje te stanowią prawnie chronioną tajemnicę przedsiębiorstwa, odpowiedź na to pytanie nie jest z mojej strony możliwa.

Jeżeli mogę, to dodam jeszcze kilka danych, kilka informacji dotyczących samego Rafametu, który faktycznie stanowi dzisiaj prawie w całości własność Agencji Rozwoju Przemysłu, a więc pośrednio Skarbu Państwa. Sam Skarb Państwa bezpośrednio nie posiada zaangażowania kapitałowego w Rafamet. Obecna sytuacja finansowa spółki jest wypadkową uwarunkowań operacyjnych ukształtowanych w poprzednich okresach jej działalności oraz czynników rynkowych, w tym wzrostów kosztów działalności, materiałów, energii, kosztów pracowniczych, a także historycznego uzależnienia od podstawowego asortymentu, jakim są obrabiarki, i ograniczonej liczby zamówień w tym segmencie.

W ramach prowadzonego postępowania restrukturyzacyjnego spółki zarządca spółki w postępowaniu sanacyjnym, działając we współpracy z zarządem Rafamet, sporządził plan restrukturyzacyjny, który w dniu 12 listopada br. został pozytywnie zaopiniowany w formie uchwały przez radę wierzycieli spółki. Plan restrukturyzacyjny został poparty także przez Agencję Rozwoju Przemysłu. Zarząd Rafametu poinformował też, że sędzia komisarz w dniu 13 grudnia br. po rozpoznaniu sprawy postanowił zatwierdzić plan restrukturyzacyjny.

W ramach podpisanej w dniu 27 maja umowy inwestycyjnej z ARP, o czym już mówiłam, przewidziano cztery transze dokapitalizowania spółki o łącznej wartości 80 mln zł. Pierwsza z nich, 30 mln zł, została już w maju zrealizowana. Realizacja pozostałych jest obwarowana warunkami. Warunkiem realizacji transzy drugiej jest złożenie planu restrukturyzacyjnego do sądu. W związku z tym dokapitalizowanie spółki w ramach tej transzy w wysokości 20 mln zł zostało zrealizowane dosłownie 2 dni temu. Środki pozyskane z tej emisji mają zostać przeznaczone na realizację przyjętego przez zarząd planu restrukturyzacji, bieżące finansowanie działalności oraz wybrane inwestycje. Transze trzecia i czwarta na kwoty odpowiednio 20 mln zł i 10 mln zł wymagają m.in. pozyskania kontraktów o wartości odpowiednio 40 mln zł i 70 mln zł, wdrożenia programu dobrowolnych odejść pracowników, wprowadzenia systemu ERP oraz przygotowania projektów energetycznych m.in. w zakresie fotowoltaiki i termomodernizacji.