Jak zapobiegać przeciekom przy stomii? Najczęstsze problemy i rozwiązania

Dlaczego dochodzi do przecieków przy stomii?

Przecieki przy stomii rzadko mają jedną przyczynę. Najczęściej są efektem kilku czynników, takich jak:

• indywidualna budowa ciała;

• niedopasowanie sprzętu;

• niewłaściwa pielęgnacja stomii;

• podrażniona, wilgotna lub uszkodzona skóra wokół stomii.

Warto wiedzieć

Nawet drobne niedociągnięcia w codziennej rutynie mogą wpływać na szczelność systemu stomijnego.

Jakie są najczęstsze błędy w pielęgnacji stomii? Jak im zapobiegać?

Poniżej omawiamy najczęstsze błędy w pielęgnacji stomii, które mogą skutkować przeciekami. Sprawdź, jak ich unikać i poprawić szczelność sprzętu stomijnego.

Niedokładne osuszanie skóry

Jednym z najczęstszych powodów odklejania się płytki stomijnej i w konsekwencji przecieków przy stomii, jest wilgoć pozostająca na skórze. Klej stomijny działa optymalnie na suchej powierzchni, dlatego nawet niewielkie pozostałości wilgoci, szczególnie w fałdach skóry, zagłębieniach czy w okolicy blizn, mogą osłabić jego przyczepność.

Jak temu zapobiec?

• osuszaj skórę delikatnie (bez pocierania);

• używaj miękkiego ręcznika lub gazika;

• stosuj łagodne środki myjące. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest stosowanie letniej wody lub łagodnych preparatów przeznaczonych do pielęgnacji stomii.

Warto wiedzieć

W przypadku stosowania kosmetyków pielęgnacyjnych należy unikać preparatów tłustych, takich jak klasyczne kremy i maści, ponieważ mogą one osłabiać przyczepność płytki. Zdecydowanie lepszym wyborem są specjalistyczne produkty stomijne, takie jak bariery ochronne w sprayu lub pudry stomijne, które wspierają ochronę skóry bez zaburzania działania kleju.

Nierówna powierzchnia skóry

Fałdy, blizny pooperacyjne oraz drobne nierówności skóry w okolicy stomii mogą skutkować nierównomiernym przyleganiem płytki stomijnej. W efekcie powstają mikroszczeliny, przez które może przedostawać się treść jelitowa lub mocz, co zwiększa ryzyko podciekania.

Jak temu zapobiec?

• delikatnie napnij skórę podczas aplikacji;

• stosuj pasty uszczelniające.

W codziennej praktyce bardzo dobre efekty przynoszą także pierścienie hydrokoloidowe, dostępne między innymi w Stomia24: https://stomia24.pl/sprzet-uszczelniajacy-pierscien-uszczelniajacy. Tego typu akcesoria stomijne wypełniają nierówności i tworzą stabilną, jednolitą powierzchnię kontaktu dla płytki stomijnej, tym samym poprawiając dopasowanie systemu do indywidualnego kształtu ciała.

Utrudnione dopasowanie sprzętu ze względu na nietypową lokalizację

W niektórych przypadkach lokalizacja stomii może znacząco utrudniać prawidłowe dopasowanie sprzętu. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy stomia znajduje się w pobliżu pępka, blizn pooperacyjnych lub w okolicy wyraźnych wyniosłości kostnych, takich jak talerze biodrowe. Wtedy pomocne mogą się okazać różnego rodzaju akcesoria wspomagające, które pomagają lepiej uszczelnić trudne obszary i zwiększyć stabilność systemu. Dodatkowym wsparciem mogą być pasy stomijne, które stabilizują worek i ograniczają jego przemieszczanie się w trakcie codziennej aktywności, co zmniejsza ryzyko rozszczelnienia.

Pośpiech podczas aplikacji sprzętu stomijnego

Prawidłowa aplikacja sprzętu stomijnego wymaga czasu oraz staranności. Pośpiech podczas zakładania sprzętu nie jest wskazany, ponieważ może obniżyć jego szczelność. Po założeniu płytki zaleca się jej delikatne dociśnięcie przez kilkadziesiąt sekund, co poprawia szczelność.

Brak dostosowania sprzętu stomijnego do zmieniających się potrzeb pacjenta ze stomią

Sprzęt, który działał dobrze kilka miesięcy temu, dziś może już nie być idealnie dopasowany. Zmiany masy ciała, poziomu aktywności fizycznej czy kondycji skóry mogą wpływać na dopasowanie systemu, nawet jeśli wcześniej funkcjonował on prawidłowo. W niektórych przypadkach pomoże zastosowanie dodatkowych akcesoriów uszczelniających, w innych konieczna może być modyfikacja sprzętu stomijnego.

Nieprawidłowy rozmiar otworu w płytce

Prawidłowe dopasowanie otworu w płytce stomijnej też jest bardzo ważne. Zbyt duży otwór naraża skórę na kontakt z treścią jelitową lub moczem, co prowadzi do podrażnień i zwiększa ryzyko infekcji. Zbyt mały otwór może z kolei powodować ucisk stomii i dyskomfort. Ze względu na to, że średnica stomii może zmieniać się w czasie, konieczna jest regularna kontrola i odpowiednie dopasowywanie rozmiaru otworu.

Przecieki przy stomii - kiedy skonsultować się ze specjalistą?

Prawidłowo dobrany sprzęt stomijny oraz odpowiednia pielęgnacja skóry wokół stomii pomagają ograniczyć ryzyko przecieków. Ważna jest także regularna obserwacja zmian i szybka reakcja na niepokojące objawy.

Kiedy warto zgłosić się do specjalisty?

gdy przecieki pojawiają się regularnie; gdy występują podrażnienia, zaczerwienienie lub ból skóry; gdy sprzęt stomijny przestaje dobrze przylegać; gdy pojawiają się trudności z dopasowaniem systemu. W takich sytuacjach warto skonsultować się z pielęgniarką stomijną lub lekarzem, którzy pomogą dobrać odpowiednie rozwiązanie.

Źródła naukowe:

Maria, A., Lieske, B. (2023). Colostomy care. [online] PubMed. Available at: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560503 [dostęp online: 20.04.2026 r.]

MedlinePlus Medical Encyclopedia (2024). Ileostomy - caring for your stoma: MedlinePlus Medical Encyclopedia. [online] Medlineplus.gov. Available at: https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000071.htm.

Mithany, R.H., M Hasaan Shahid, Shahid, R., Hannan, A., Gill, M.U., Aslam, S. (2023). Ileostomy 101: Understanding the Basics for Optimal Patient Care. Cureus, 15, 10, e46822. https://doi.org/10.7759/cureus.46822.

Urostomy Association (2023). Three simple steps to preventing leakage [online]. Available at: https://urostomyassociation.org.uk/information-pages/three-simple-steps-to-preventing-leakage [dostęp online: 20.04.2026 r.]