Musi być inaczej, jeśli ma być lepiej. Raciborska uczelnia wkroczyła w nowy rok akademicki

13 października w Raciborskim Centrum Kultury odbyła się inauguracja roku akademickiego 2026/2027 Akademii Nauk Stosowanych w Raciborzu. Uczelnia, która rozpoczęła działalność w 2002 roku, zbliża się do ćwierćwiecza istnienia. Wciąż przyciąga młodych ludzi z regionu, rozwija ofertę dydaktyczną i inwestuje w zaplecze kształcenia. Podczas uroczystości rektor dr Paweł Strózik, prof. uczelni, podsumował najważniejsze przedsięwzięcia minionego roku akademickiego i przedstawił wizję dalszego rozwoju, podkreślając znaczenie praktycznych kompetencji, nowych technologii oraz współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym.

Od pierwszej inauguracji do srebrnego jubileuszu

Akademia Nauk Stosowanych w Raciborzu, kontynuująca tradycje Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej, rozpoczęła działalność w 2002 roku. To właśnie wtedy po raz pierwszy w murach raciborskiej uczelni zabrzmiało „Gaudeamus igitur”. Dziś placówka przygotowuje się do jubileuszu 25-lecia, który będzie okazją do podsumowania dotychczasowego dorobku i spojrzenia na wyzwania stojące przed szkolnictwem wyższym w regionie.

Tegoroczna inauguracja odbyła się ponownie w Raciborskim Centrum Kultury. Wśród zaproszonych gości znaleźli się m.in. posłanka Gabriela Lenartowicz, przedstawiciele samorządów, służb mundurowych, placówek ochrony zdrowia, szkół oraz instytucji współpracujących z uczelnią.

Ważnym sygnałem dla przyszłości Akademii są wyniki rekrutacji. W roku akademickim 2025/2026 do grona studentów dołączyło 541 nowych osób. To wynik, który – jak podkreślano podczas inauguracji – potwierdza zainteresowanie ofertą dydaktyczną raciborskiej uczelni i zaufanie kandydatów do prowadzonych w niej kierunków.

Duży nabór ma znaczenie nie tylko dla samej Akademii. Obecność studentów wpływa na życie miasta, wspiera lokalne środowisko akademickie i sprzyja utrzymywaniu w regionie młodych ludzi, którzy zdobywają tu wykształcenie oraz przygotowanie do przyszłej pracy zawodowej.

Uczelnia potrzebna w zmieniającym się świecie

Centralnym motywem wystąpienia rektora była przyszłość. Paweł Strózik odwołał się do słów niemieckiego uczonego Georga Christopha Lichtenberga: „Nie wiem, czy będzie lepiej, jeśli będzie inaczej. Wiem jednak, że musi być inaczej, jeśli ma być lepiej”.

Jak zaznaczył, myśl ta może stanowić motto dla uczelni rozpoczynającej kolejny rok akademicki. Szkolnictwo wyższe nie może ograniczać się do utrwalania dotychczasowych osiągnięć. Powinno rozpoznawać zachodzące zmiany, rozumieć ich konsekwencje, a przede wszystkim przygotowywać studentów do funkcjonowania w nowych warunkach.

Wśród najważniejszych wyzwań rektor wymienił rozwój sztucznej inteligencji, transformację cyfrową, zmiany demograficzne oraz rosnące wymagania rynku pracy. Współczesny pracodawca oczekuje bowiem nie tylko dyplomu, ale również umiejętności rozwiązywania problemów, współpracy, komunikowania się, krytycznego myślenia i ciągłego zdobywania nowych kompetencji.

W tym kontekście szczególne miejsce zajmuje misja publicznej uczelni zawodowej. Jej siłą ma być bliskość praktyki, studentów, pracodawców, samorządów i instytucji działających w regionie.

– Nie jesteśmy mniejszą wersją wielkiego uniwersytetu. Mamy własną tożsamość i własne zadanie – podkreślał rektor.

Akademia chce kształcić osoby, które potrafią wykorzystać wiedzę w konkretnych sytuacjach zawodowych: w ochronie zdrowia, szkole, przedsiębiorstwie, administracji, laboratorium, pracowni architektonicznej czy służbach odpowiedzialnych za bezpieczeństwo.

Właśnie połączenie wiedzy z praktycznym działaniem ma definiować charakter raciborskiej uczelni i decydować o jej przydatności dla miasta oraz całego regionu.

Inżynieria i nowe technologie. Studenci tworzą konkretne rozwiązania

Podczas inauguracji przedstawiono przykłady przedsięwzięć zrealizowanych w minionym roku akademickim. Jednym z nich był jubileuszowy, X Przegląd Projektów Inżynierskich, który po raz pierwszy odbył się w przestrzeni Zamku Piastowskiego.

Studenci automatyki i robotyki oraz zarządzania i inżynierii produkcji zaprezentowali rozwiązania dotyczące m.in. automatyki, robotyki mobilnej, energetyki słonecznej i symulacji procesów produkcyjnych. Wśród podejmowanych zagadnień znalazły się również kwestie związane z ESG, czyli aspektami środowiskowymi, społecznymi i ładem korporacyjnym, a także wykorzystaniem sztucznej inteligencji.

Przykłady te pokazały, że kształcenie inżynierskie może prowadzić do powstawania konkretnych rozwiązań technicznych i odpowiadać na potrzeby współczesnej gospodarki.

Powodem do satysfakcji są również osiągnięcia studentów i absolwentów. Inżynier Fabian Duliba zdobył drugie miejsce w VII edycji konkursu o nagrodę Prezesa Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. Rozstrzygnięcie odbyło się podczas konferencji „Kadry przyszłości – Kadry dla przemysłu” w Warszawie.

Sukces odnotowano także w Regionalnym Konkursie Projektów Inżynierskich organizowanym przez Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Mechaników Polskich. Zwyciężyło w nim stanowisko do produkcji lodów tajskich zaprojektowane i wykonane przez inż. Łukasza Mandrelę.

Urządzenie obejmuje układ chłodzenia i sterowania, stelaż oraz obudowę. Jego płyta robocza osiąga temperaturę poniżej minus 20 stopni Celsjusza, co umożliwia sprawną produkcję lodów tajskich.

To przykłady pokazujące, że projekty realizowane w ramach kształcenia mogą wykraczać poza teorię i przyjmować postać działających urządzeń oraz rozwiązań użytkowych.

Nowe laboratorium i pracownia kryminalistyki

Ważną częścią rozwoju Akademii jest rozbudowa zaplecza dydaktycznego. W przemówieniu rektora szczególne miejsce zajęły inwestycje wspierające kształcenie w obszarze zdrowia i bezpieczeństwa.

13 kwietnia 2026 roku otwarto nowe Laboratorium Biochemii i Biofizyki, Fizjologii oraz Biologii, przeznaczone przede wszystkim dla studentów pielęgniarstwa. Ma ono umożliwiać zdobywanie i rozwijanie umiejętności w profesjonalnym środowisku, co jest istotne w przygotowaniu do przyszłej pracy z pacjentami.

Inwestycję zrealizowano przy wsparciu powiatu raciborskiego.

Rozwijano również współpracę między różnymi środowiskami zawodowymi. Konferencja „Stany nagłe w podejściu interdyscyplinarnym”, zorganizowana przez Instytut Kultury Fizycznej i Zdrowia, zgromadziła przedstawicieli medycyny, pielęgniarstwa, służb mundurowych, nauki oraz studentów.

Jej tematyka zwracała uwagę na konieczność współdziałania specjalistów różnych dziedzin. Bezpieczeństwo pacjenta nie zależy bowiem od jednej profesji, lecz wymaga współpracy i właściwej koordynacji działań.

Pracownicy Akademii współtworzyli także IX Konferencję Naukową „Aktywność fizyczna a sprawność funkcjonalna”, poświęconą m.in. zdrowiu, aktywności fizycznej oraz wykorzystaniu technologii cyfrowych w poprawie jakości życia.

Z kolei w obszarze nauk społecznych uruchomiono pracownię kryminalistyki, która umożliwia prowadzenie zajęć związanych z oględzinami miejsca zdarzenia. Także ta inwestycja uzyskała dofinansowanie starosty raciborskiego.

Rozbudowa zaplecza dydaktycznego pokazuje, że rozwój oferty uczelni obejmuje nie tylko nowe kierunki i programy, lecz również warunki, w jakich studenci zdobywają praktyczne umiejętności.

Języki obce w świecie sztucznej inteligencji

Istotne zmiany objęły również kształcenie językowe. Podczas minionego roku akademickiego świętowano dwudziestolecie bohemistyki w Raciborzu. Kierunek ten przez dwie dekady wspierał rozwój kontaktów polsko-czeskich oraz kompetencji międzykulturowych absolwentów.

Jednocześnie rozwijano nową formułę Instytutu Języków i Translatoryki. Do oferty Akademii dołączyły kierunki: język angielski w praktyce przekładu, język niemiecki w praktyce przekładu oraz język czeski w praktyce przekładu.

Zmiany są odpowiedzią na przekształcenia zachodzące na rynku usług językowych. Współczesny specjalista korzysta z narzędzi wspomagających tłumaczenie, tłumaczenia maszynowego i sztucznej inteligencji. Nadal jednak musi umieć interpretować kontekst, rozumieć różnice kulturowe, rozpoznawać intencje rozmówcy i odpowiadać za precyzję przekazu.

Rektor wskazywał, że rozwój technologii nie musi oznaczać rezygnacji z tego, co ludzkie. Przeciwnie, zadaniem uczelni jest przygotowanie studentów do korzystania z nowych narzędzi przy jednoczesnym zachowaniu samodzielności myślenia i odpowiedzialności.

Akademia rozwija także kontakty zagraniczne. W grudniu 2025 roku grupa studentów filologii języka niemieckiego i angielskiego przebywała w Königswinter w Niemczech. Wizyta miała charakter naukowo-dydaktyczny i obejmowała m.in. wykłady, prelekcje, spotkania historyczne oraz przygotowywanie referatów i prezentacji multimedialnych.

Raciborska architektura doceniona w konkursach

Powody do zadowolenia przyniósł również Instytut Architektury. Studentki trzeciego roku, Karolina Olkowska i Aleksandra Kotula, znalazły się w gronie dziesięciu najlepszych zespołów w Polsce, kwalifikując się do krajowego finału międzynarodowego konkursu Architecture Student Contest – Saint-Gobain.

To konkurs skierowany do studentów architektury z różnych krajów, dający możliwość konfrontacji własnych pomysłów z projektami przygotowywanymi przez młodych architektów z innych ośrodków.

Wyróżnienia zdobyły także studentki i absolwentka związane z raciborską uczelnią. Aleksandra Pisula, studentka trzeciego roku architektury, została wyróżniona w konkursie na Najlepszy Dyplom Roku Województwa Śląskiego i pracę kursową w zakresie urbanistyki, gospodarki przestrzennej i zrównoważonego rozwoju, organizowanym przez Towarzystwo Urbanistów Polskich w Katowicach.

Z kolei Magdalena Szary otrzymała wyróżnienie za pracę dyplomową w konkursie Śląski Dyplom Roku, organizowanym przez Stowarzyszenie Architektów Polskich.

Osiągnięcia te wzmacniają pozycję kierunku i pokazują, że studenci oraz absolwenci Akademii potrafią skutecznie rywalizować w konkursach wykraczających poza lokalne środowisko.

Nauki społeczne i edukacja. Uczelnia jako miejsce debaty

Akademia pozostaje również przestrzenią dyskusji o sprawach publicznych i współczesnych wyzwaniach społecznych. Przykładem było IV Seminarium czasopisma naukowego „Eunomia”, poświęcone społeczeństwu obywatelskiemu w demokracji. Spotkanie zgromadziło przedstawicieli nauki i życia publicznego.

W obszarze studiów edukacyjnych ważnym wydarzeniem była promocja książki prof. Gabrieli Kapicy „Dziecięca enigmistyka. Egzemplifikacje teoretyczne i praktyczne”, która odbyła się 9 marca 2026 roku. Publikacja i towarzyszące jej spotkanie zwracały uwagę na znaczenie badań nad rozwojem językowym dzieci oraz wykorzystanie zagadek i rozrywek umysłowych we wspieraniu twórczego myślenia najmłodszych.

Wykładowcy i studentki Akademii uczestniczyli również w IV konferencji „Innowacje w edukacji przedszkolnej. Metody sprzyjające rozwojowi twórczości dzieci w przedszkolu”, zorganizowanej w dniach 21–22 stycznia 2026 roku na Uniwersytecie Ostrawskim.

Program obejmował warsztaty dotyczące m.in. koncepcji pedagogicznych Lwa Wygotskiego i Célestina Freineta, metody singapurskiej, kodowania na dywanie oraz ekspresji artystycznej inspirowanej muzyką.

Przykłady te pokazują, że działalność Akademii obejmuje nie tylko przygotowanie do konkretnych zawodów, ale także rozwój badań, wymianę doświadczeń i poszukiwanie nowych metod pracy.

Coraz bliższa współpraca z samorządami i instytucjami

Jednym z filarów strategii rozwoju uczelni pozostaje współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym. W minionym roku podpisano kolejne porozumienia, które mają ułatwiać wspólne działania naukowe, dydaktyczne i organizacyjne.

18 marca 2026 roku w Katowicach zawarto porozumienie o współpracy naukowej i dydaktycznej pomiędzy Akademią Nauk Stosowanych w Raciborzu a Województwem Śląskim, reprezentowanym przez Zarząd Województwa Śląskiego. Uczelnię reprezentował rektor dr Paweł Strózik, prof. uczelni, natomiast w imieniu województwa dokument podpisała dyrektor Departamentu Edukacji Anna Kwaśniewska.

23 marca podpisano ramową umowę o współpracy z Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Raciborzu. Kolejne porozumienie, zawarte 1 kwietnia, dotyczyło współpracy z Powiatowym Centrum Sportu w Raciborzu. 13 maja Akademia podpisała natomiast porozumienie z Państwową Szkołą Muzyczną I stopnia im. Stanisława Moniuszki w Raciborzu, otwierające możliwość wspólnych przedsięwzięć edukacyjnych, naukowych i artystycznych.

Ważnym wydarzeniem była również marcowa wizyta w Akademii prof. dr. hab. inż. Marka Gzika, sekretarza stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Odbyła się ona z inicjatywy posłanki Gabrieli Lenartowicz, przy wsparciu senatora Henryka Siedlaczka. Spotkanie miało charakter roboczy i służyło przedstawieniu funkcjonowania uczelni oraz jej planów rozwojowych.

Współpraca z instytucjami publicznymi, placówkami medycznymi, szkołami i przedsiębiorstwami ma szczególne znaczenie dla uczelni zawodowej. Pozwala lepiej dopasowywać kształcenie do rzeczywistych potrzeb pracodawców i tworzyć warunki do zdobywania doświadczenia już podczas studiów.

Rektor do studentów: nie bójcie się popełniać błędów

Ważną częścią inauguracji było przesłanie skierowane do studentów rozpoczynających naukę. Rektor podkreślał, że studia nie powinny być traktowane wyłącznie jako droga do zdobycia dyplomu. To także czas spotkań, zdobywania doświadczeń, weryfikowania własnych przekonań i odkrywania możliwości, których wcześniej można było nie dostrzegać.

Zachęcał młodych ludzi do zadawania pytań, dyskusji, nauki języków, wyjazdów w ramach programu Erasmus, działalności w kołach naukowych oraz korzystania z praktyk i bezpośredniego kontaktu z wykładowcami.

Zwrócił również uwagę na znaczenie popełniania błędów w procesie nauki. Uczelnia powinna być miejscem, w którym pomyłka staje się początkiem zdobywania doświadczenia, a nie powodem do rezygnacji z podejmowania kolejnych prób.

Szczególnie istotna ma być umiejętność zadawania właściwych pytań w epoce sztucznej inteligencji. Technologia będzie coraz szybciej dostarczać odpowiedzi, ale to człowiek musi rozstrzygać, o co warto zapytać, którym informacjom zaufać i jak wykorzystać uzyskane wyniki.

Do pracowników Akademii rektor skierował podziękowania za codzienną pracę, zaangażowanie i troskę o jakość kształcenia. Docenił również partnerów uczelni – przedsiębiorców, samorządowców, dyrektorów szkół, placówek medycznych i instytucji kultury oraz przedstawicieli służb.

Ćwierćwiecze zobowiązuje

Zbliżający się jubileusz 25-lecia będzie dla Akademii Nauk Stosowanych w Raciborzu okazją do spojrzenia na drogę, jaką przeszła od pierwszej inauguracji w 2002 roku. Tegoroczne wystąpienie rektora pokazało, że uczelnia chce budować swoją pozycję nie tylko na dotychczasowych osiągnięciach, lecz także na zdolności do reagowania na zmiany w gospodarce, technologii i życiu społecznym.

Wynik rekrutacji – 541 nowych studentów w roku akademickim 2025/2026 – pozostaje jednym z najważniejszych sygnałów, że raciborska oferta dydaktyczna przyciąga kandydatów. Jednocześnie rozwój laboratoriów, pracowni, kierunków i współpracy z instytucjami wskazuje na działania służące utrzymaniu atrakcyjności uczelni.

Ważne będzie dalsze dostosowywanie programów studiów do potrzeb rynku pracy, rozwijanie kompetencji cyfrowych i językowych, a także utrzymywanie silnych relacji z lokalnymi pracodawcami i samorządami. W przypadku uczelni zawodowej to właśnie zdolność łączenia wiedzy z praktyką może stanowić najważniejszy atut.

W końcowej części przemówienia Paweł Strózik określił rolę Akademii jako uczelni potrzebnej: studentom, którym daje kompetencje i otwiera możliwości; pracodawcom, którzy potrzebują dobrze przygotowanych kadr; miastu i regionowi, których rozwój może wspierać; oraz społeczeństwu, któremu służy poprzez kształcenie odpowiedzialnych, samodzielnie myślących ludzi.

Rektor życzył całej wspólnocie akademickiej, aby rok 2026/2027 stał się rokiem mądrej zmiany – takiej, która nie odrzuca dotychczasowych osiągnięć, lecz pozwala budować na nich coś lepszego.

Przed Akademią kolejny rok pracy, a w perspektywie także srebrny jubileusz. W obliczu zmian demograficznych i technologicznych utrzymanie zainteresowania kandydatów oraz dalsze wzmacnianie praktycznego charakteru kształcenia będą jednymi z najważniejszych zadań raciborskiej uczelni.