Papież pielgrzymował do kościoła św. Marcelego - patrona Raciborza

15 marca papież Franciszek udał się pieszo rzymską Via del Corso do kościoła San Marcello (św. Marcelego), by – tak jak jego poprzednicy – nawiedzić w chwili trwogi krucyfiks cudownie ocalały z pożaru tej świątyni w 1519 roku. Trzy lata później, niesiony w procesji tenże właśnie krzyż, miał ocalić wieczne miasto przed epidemią dżumy.

Tym razem, z racji wprowadzonych obostrzeń, papież szedł sam, mijając nielicznych tylko przechodniów. Wymowne to zdjęcie. - W naszym świecie, który kochasz bardziej niż my, ruszyliśmy naprzód na pełnych obrotach, czując się silnymi i zdolnymi w każdej dziedzinie. Chciwi zysku, daliśmy się pochłonąć rzeczom i oszołomić pośpiechem – mówił ojciec święty Franciszek, 27 marca, podczas samotnej modlitwy na placu św. Piotra.

Sto lat temu, znacznie ubożsi w wiedzę naukową raciborzanie, oczekiwaliby wsparcia nie tylko ze strony medyków i władz, ale również, a może przede wszystkim Boga, zanosząc w każdym domu codzienne modły o wybawienie z utrapienia. Dziś codziennie obserwujemy w mediach postęp epidemii, szukając w nich także rozrywki mającej ulżyć w domowej izolacji. Nie szukamy duchowej otuchy, a psychicznego relaksu. Kościelne zalecenia jak przeżyć dziś Wielki Tydzień i Wielkanoc mają znacznie mniejszą „klikalność” od raportów na temat zachorowań i zgonów czy relacji z życia celebrytów.

Przez sto lat zmienili się ludzie, ale nie zmieniła się natura. Koronawirus jest jak na razie niepokonany, tak samo jak dawniej – do czasu znalezienia antidotum – cała paleta patogenów nazywanych czarną śmiercią. – Czas próby to czas przestawienia kursu życia na Boga – powiedział na pl. św. Piotra papież.

W krajobrazie Raciborza znajduje się szereg miejsc symbolizujących dawną, powszechną wiarę w moc sprawczą Boga. Stojąca na Rynku kolumna maryjna to nic innego jak wotum dziękczynne za uratowanie miasta przed zarazą z 1715 roku. Na postumencie widać postać zarówno św. Marcelego (postać z tiarą) – patrona Raciborza i wspomnianej rzymskiej świątyni z łaskami słynącym krucyfiksem oraz św. Sebastiana – patrona od morowego powietrza, które nieraz dziesiątkowało miejscową ludność. Miejscowe podania mówią, że Racibórz zostanie tylekroć zalany, ilekroć będzie się kopać wokół kolumny (czyż nie sprawdziło się to w 1997 roku po wykopaliskach rok wcześniej). Co więcej, wieść dawna niosła, że kiedy przyjdzie dzień, w którym ani jeden raciborzanin nie wykona przy kolumnie znaku krzyża, nadejdzie koniec świata. Czyż nie jest na wyciągnięcie ręki patrząc na pustawy raciborski rynek?

Wsparcia szukali raciborzanie u świątobliwej Eufemii Ofki Piastówny, dominikanki, przeoryszy raciborskiego konwentu św. Ducha, z której grobu – dopóki jeszcze istniał w kościele farnym do 1945 roku – miało się wydobywać stukanie ilekroć miastu groziło niebezpieczeństwo. – Czytamy w życiorysach Ofki, że Pan Bóg już za jej życia, a szczególnie po śmierci, wsławił Ofkę cudami. Dlatego też lud wierny w Raciborzu i całej okolicy w wielkim ją miał poszanowaniu, a po jej śmierci z wielkim zaufaniem udawał się do niej, prosząc ją o pomoc przed tronem Bożym, w niebezpieczeństwach powodzi, w chorobach i rozmaitych innych potrzebach – wzmiankuje w jej biografii Konstanty Prus.

Orędownictwo znajdowano u Maryi, zanosząc modły przed łaskami słynącym wizerunkiem Matki Bożej Raciborskiej w kościele na Starej Wsi (dziś przy ul. Jana Pawła II). - Nabożeństwo do Matki Bożej ukrywało się w sercach ludu, by piękniej w końcu zakwitnąć. Ważna ta chwila nadeszła, gdy Bóg za wiele grzechów naszych począł nas karmić chorobami zaraźliwemi, wojnami i innymi klęskami. Wówczas to sprawdzało się w całej pełni przysłowie: kiedy trwoga do Boga, lud bowiem na nowo coraz liczniej się tulił do boskiej swej opiekunki, na nowo odświeżył w swych sercach dawną pobożność przodków swoich. Pokazało się to mianowicie w roku 1848, podczas głodu, tyfusu i cholery, jakie nawiedziły Szląsk Górny a mianowicie okolicę Raciborza. Ze wszystkich stron przybywali wówczas pielgrzymi w długich procesyach, szukając ratunku u swej Matki, a niejeden wyprosił sobie i swoim życie dalsze i zdrowie – czytamy w szkicu prasowym z 1889 roku.

Kolejne miejsca składania próśb o wybawienie to pątniczy kościół pw. Św. Krzyża w Pietrowicach z cudownym obrazem Jezusa Ukrzyżowanego (przy świątyni znajdował się cmentarz ofiar epidemii) oraz kościół pw. św. Jana Chrzciciela na Ostrogu z cudowną ikoną Jezusa Boleściwego (Ecce Homo).

- Popłynie bardzo wiele krwi, dlatego trzeba się dużo modlić i pokutować – tak w 1932 roku przepowiadała II wojnę światową świątobliwa Helena Hoffmann (S.M. Dulcissima, 1910-1936), marianka z klasztoru w podraciborskim Brzeziu, dziś kandydatka na ołtarze (proces beatyfikacyjny jest już na etapie rzymskim). Przedwcześnie zmarła mistyczka i Służebnica Boża za młodu, w rodzinnej świętochłowickiej Zgodzie, z własnej woli ubierała do pochówki zmarłe na choroby zakaźne dzieci.

Dodajmy, że ówczesna głęboka pobożność, z wektorem silnie skierowanym na życie wieczne a nie doczesne, towarzyszyła energicznym działaniom lekarzy. To im należy zawdzięczać ograniczenie skutków epidemii cholery z 1831 roku. Szczególnie zasłużonych medyków, w tym dr. Karla Kuha – masona, właściciela dóbr wojnowickich, współzałożyciela zakładu dla głuchych, nagrodzono honorowym obywatelstwem miasta Raciborza. Już w XIX wieku stosowano znane dziś środki, a mianowicie izolację ludności. We wspomnianym 1831 roku władze zamknęły most na Odrze, nie dopuszczając do przemieszczenia się chorych z prawego brzegu rzeki (Ostróg, Bosacz, Płonia) do lewobrzeżnego miasta.

Tamta epidemia sprawiła, że parafianie z Ostroga nieprzerwanie co roku – w niedzielę Trójcy Przenajświętszej – pielgrzymują do Matki Bożej Raciborskiej. Nie przeszkodziła im wojna i komunizm. Czy w tym roku w czerwcu procesja znów się odbędzie?

Pielgrzymka z Ostroga do Matki Bożej Raciborskiej (2015)

„Z tego miejsca, które opowiada o skalistej wierze Piotra chciałbym dziś wieczorem powierzyć was wszystkich Panu, za wstawiennictwem Matki Bożej, Uzdrowienia Jego ludu, Gwiazdy wzburzonego morza – mówił Papież. – Z tej kolumnady, która obejmuje Rzym i świat niech zstąpi na was, jak pocieszający uścisk, błogosławieństwo Boże. Panie, pobłogosław świat, daj zdrowie ciałom i pocieszenie sercom. Chcesz, byśmy się nie lękali. Ale nasza wiara jest słaba i boimy się. Ale Ty, Panie, nie zostawiaj nas na łasce burzy. Powtórz raz jeszcze: «Wy się nie bójcie!» (Mt 28,5). A my, razem z Piotrem, «wszystkie troski przerzucamy na Ciebie, gdyż Tobie zależy na nas» (por. 1 P 5, 7)” – modlił się samotnie na pl. św. Piotra papież.