Jak leczyć zeza u dzieci?

Zez objawia się poprzez niewłaściwe ułożenie gałek ocznych w stosunku do siebie. Wynika to z osłabienia mięśni ocznych. Obecność zeza zaburza widzenie stereoskopowe, co utrudnia rozwój dziecka. Leczenie zeza u dzieci ma dwojaki charakter, z jednej strony należy przeprowadzić takie zabiegi, aby gałki oczne były ustawione w odpowiedni sposób – tzn. wyeliminować tzw. „uciekanie oka” oraz wyuczyć prawidłową koordynację ruchową gałki ocznej. Z drugiej strony leczenie zeza to także wyuczenie prawidłowego odbioru wrażeń wzrokowych.

Diagnozowanie zeza
Zez jest chorobą, którą stosunkowo łatwo jest zauważyć. Często jest ona rozpoznawana przez rodziców na wczesnym etapie rozwoju. W wielu przypadkach jest to jednak bagatelizowane. O ile w trakcie rozwoju pojawianie się zeza u dzieci do ok. 3 miesiąca życia uznaje się za normę, to w późniejszym okresie należy niezwłocznie skonsultować niepokojące objawy z lekarzem. Podjęcie leczenia we wczesnej fazie pozwala na ograniczenie następstw związanych z występującą wadą. U dzieci w trakcie rozwoju oka podejmuje się leczenie korekcyjne, w późniejszym okresie niezbędne stają się zabiegi operacyjne. Leczenie zeza jest zabiegiem złożonym i długotrwałym, wymaga systematyczności i sumienności ze strony pacjenta i opiekunów. Nieleczony wpływa na dziecko na wszystkich płaszczyznach rozwoju. 

Metody leczenia zeza u dzieci
Wśród metod leczenia zeza można wyróżnić metody niechirurgiczne i chirurgiczne. W przypadku wczesnego wykrycia wady wzroku stosuje się odpowiednie okulary, które mają na celu poprawić ostrość widzenia oraz przyczyniać się do zmniejszania patologicznego ustawienia gałek ocznych podczas patrzenia na wprost. Dodatkowo w celu zachowania równomiernego pobudzenia wrażliwych na światło struktur oka w soczewkach okularów stosuje się pryzmaty. Pozwalają one na całkowite wyrównanie kąta zeza niezależnie od odległości obserwowanego przez pacjenta obiektu. Dobranie odpowiednich pryzmatów wymaga przeprowadzenia odpowiednich testów, jak np. Maddoxa czy Bagoliniego.
Wśród metod leczenia zeza popularnym zabiegiem jest zasłanianie oka widzącego lepiej. Do tego celu wykorzystuje się specjalne plastry np. ORTOPAD, które nie prowadzą do wystąpienia odparzenia i podrażnienia skóry dziecka. Działanie to ma na celu wzmocnienie słabszego oka. Podobne efekty uzyskuje się stosując metody pleoptyczne, polegające na podawaniu kropel zawierających atropinę do oka prowadzącego.

W przypadku zeza wrodzonego, z dużym odchyleniem od normy lub zdiagnozowania go u dzieci w końcowej fazie bądź po zakończeniu rozwoju oka stosuje się leczenie operacyjne. Zabieg wymaga odpowiedniego przygotowania oraz przeprowadzenia wielu badań przed przystąpieniem do operacji. Metody operacyjne pozwalają na bardzo szybkie uzyskanie odpowiedniego efektu, jednak zdarza się, że problem powraca po kilku latach. Zabiegi chirurgicznego leczenia zeza skupiają się na skorygowaniu mięśni okoruchowych gałki ocznej. Polegają one na wzmocnieniu lub osłabieniu jednego lub kilku mięśni oka.

Alternatywnie do zabiegu chirurgicznego leczenie zeza można przeprowadzić z wykorzystaniem toksyny botulinowej. Jest to substancja pochodzenia bakteryjnego stosowana do porażenia mięśnia. Botulinę wstrzykuje się do odpowiedniego mięśnia gałki ocznej. W wyniku podania substancji dochodzi do wystąpienia zeza następczego i pewnego zaniku mięśnia. W efekcie powoduje to poprawę ułożenia gałek ocznych. Tę metodę leczenia stosuje się głównie u małych dzieci, gdzie nie jest możliwe przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego lub u osób po przebytej operacji. Najlepsze rezultaty stosowania toksyny botulinowej uzyskuje się po kilkukrotnym podaniu substancji.