Kiedy operować chore tętnice kończyn dolnych?

Wiemy, że powstawanie uwapnionej blaszki miażdżycowej wewnątrz światła tętnicy jest zejściem reakcji zapalnej – ale na co? Miażdżycy nie wywołuje ani podwyższony cholesterol świadczący o złej funkcji wątroby, ani otyłość, gdyż ludzie szczupli chorują tak samo, ani cukrzyca, gdyż angiopatia cukrzycowa wydaje się być inną chorobą. Może bakteria, może wirus, może jakiś przekaz genowy?

Ponieważ nie znamy przyczyn najbardziej rozpowszechnionej choroby świata nie leczymy jej zwalczając patogen, ale łagodząc objawy. Rozwój techniki medycznej spowodował, że do leczenia powikłań miażdżycy tętnic zaprzęgnięto nowoczesne technologie opracowane przez specjalistyczne firmy, które stale je udoskonalają, ale też naciskają na ich powszechne stosowanie w medycynie.

Istotą powikłań naczyniowych miażdżycy jest niedrożność tętnicy. Proces ten odbywa się nagle powodując ostre niedokrwienie narządu – zawał serca, udar mózgu, ostrą martwicę kończyny lub przewlekle - dając objawy tzw. chromania, czyli wysiłkowej, okresowej dysfunkcji narządu np. chromanie przestankowe kończyn, chromanie jelitowe (bóle jelit po jedzeniu), czy tzw. TIA – krótkotrwałe utraty przytomności. Ostre zamknięcie tętnicy jest wskazaniem do natychmiastowej interwencji zabiegowej i tu wprowadzenie stentowania tętnic odgrywa kolosalną pozytywną rolę.

Inaczej sprawa przedstawia się w sytuacji objawów przewlekłych, a szczególnie dotyczących tętnic kończyn dolnych. Chromanie przestankowe łydek jest pierwszym objawem miażdżycy tętnic kończyn dolnych.W zależności od zaawansowania bóle występują po kilku, kilkunastu, kilkudziesięciu krokach zmuszając do chwilowego zatrzymania się. Czasem ból występuje po przejściu kilkuset metrów i ustępuje po zwolnieniu tempa marszu. W skrajnym przypadku niedokrwienia ból ma charakter stały, dotyczy palców i stóp, występuje w nocy zmuszając chorego do opuszczania podudzia z łóżka na podłogę co przynosi częściową ulgę.

Na zaawansowanie objawów nie ma istotnego wpływu fakt, czy tętnica transportowa jest niedrożna czy tylko zwężona. Proces przewlekłego zamykania się tętnicy kończyny dolnej uruchamia mechanizm obronny poprzez wytworzenie się krążenia obocznego. Krew omija miejsce niedrożności poprzez sieć małych tętnic mięśniowych i zapobiega martwicy kończyny i umożliwia nieraz dobre jej funkcjonowanie.

 Na czym polega zabieg udrożnienia tętnicy? Pod kontrolą odpowiedniego nowoczesnego aparatu rentgenowskiego do tętnicy udowej wkłuwa się igłę a przez nią wprowadza cienki drucik przez miejsce zwężenia. Po druciku wprowadza się cewnik z balonem. Ten balon po napompowaniu rozszerza miejsce zwężenia. Żeby nie doszło zaraz do zakrzepu w miejsce udrożnione wprowadza się stent. Jest to druciany odpowiednio wykonany stelaż, którego zadaniem jest utrzymanie drożności światła tętnicy. Bezpośrednie wyniki leczenia są nawet bardzo zadowalające. Niestety, stent jest dla układu odpornościowego organizmu ciałem obcym i wywołuje reakcję obronną, która prowadzi do zakrzepu stentu. W ciągu trzech lat prawie 50 % stentów ulega niedrożności. Jaka zatem powinna być strategia postępowania w miażdżycowym niedokrwieniu kończyn dolnych?

Zabieg na tętnicach powinien być wykonywany tylko wtedy, gdy doszło do tzw. krytycznego niedokrwienia kończyny i leczenie farmakologiczne nie przynosi poprawy. Świadczy to o zajęciu procesem miażdżycowym również tętnic krążenia obocznego. Objawami są bóle spoczynkowe kończyny lub chromanie przestankowe do 50 m, które nie daje komfortu życia. To czy tętnica jest zwężona czy niedrożna nie ma tutaj podstawowego znaczenia. W niedokrwieniu tętniczym wskazaniem do operacji są objawy kliniczne, a nie stan drożności tętnic. Ponieważ procedura stentowania tętnic jest stosunkowo łatwa i dobrze płatna przez NFZ jest obecnie wykonywana coraz częściej. Nie zawsze zalecenia co do wykonania zabiegu są zgodne z interesem chorego. Dlatego jeżeli masz propozycję wykonania stentowania tętnic kończyn dolnych przyjdź najpierw i dowiedz się czy rzeczywiście jest to konieczne.


Więcej informacji
pod numerem telefonu:
32 419 08 88
Lecznica Imienia Świętego Łazarza
47-400 Racibórz,
ul. Chodkiewicza 23